T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/10/2021
DAVANIN KONUSU: MENFİ TESPİT
İSTİNAF TALEP TARİHİ: 29/12/2021-10/01/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/02/2024
KARARIN YAZIM TARİHİ: 26/02/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle; Davalı kurum tarafından, ..... isimli mağazanın kullandığı müvekkili şirkete ait ... nolu abone ile ilgili olarak 14/08/2009 tarihinde .... seri nolu kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı ile kaçak elektrik kullanıldığı iddia edildiğini, 21/08/2009 tarih ve .... seri nolu 739.715,60.-TL tutarında fatura düzenlendiğini, ekinde 17/08/2009 tarihli 69.441,50.-TL bedelli kaçak elektrik tüketim tahakkuku ile birlikte gönderildiğini, bahse konu abone ile ilgili 21.07.2009 ile 13.08.2009 tarihleri arasını kapsayan döneme ait 16.422,60.-TL tutarında normal tüketim faturası gönderildiğini, fatura tutarının müvekkili şirket tarafından kabul edilmekle belirtilen süre içinde dekontla ödeme yapıldığını, kaçak kullanım iddiasına dayalı olan 14.08.2009 tarihinde anılan aboneye ait sayacın söküldüğünü, sayaç ve ölçü trafoları değiştirme protokolü düzenlenerek yerine kendilerine ait sayaç takıldığını, davalı kurum tarafından ileri sürülen kaçak elektrik kullanım iddialarının maddi ve hukuki gerçeği yansıtmadığını, davalı kurum tarafından gönderilen ihtarnameye itiraz ettiklerini, kaçak elektrik kullanımının müvekkili tarafından söz konusu olmadığını, müvekkili şirkete ait .... nolu aboneye ait sayacın son bir-iki aydır kısa aralıklarla devamlı olarak okunduğunu, 07.08.2009 tarihli sayaç ve devretleri kontrol föyünde tespit edilen aktif kullanım ile 14.08.2009 tarihli .... seri nolu tutanağın aktifinde bulunan rakamın farklı olmasından dolayı kaçak elektrik kullanıldığı sonucuna varıldığını, sayaç okuma işleminin sık sık yapılması nedeniyle bu fiilin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını belirterek; dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan kuyum mağazasının bulunduğu .... nolu abonenin elektrik enerjisinin kesilmesinin tedbiren önlenmesini, davalı kurum tarafından tanzim edilen 14.08.2009 tarih ve .... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı ile 21.08.2009 tarih ve .... seri nolu 739.715,60.-TL tutarındaki fatura ve 17.08.2009 tarihli 69.441,50.-TL tutarındaki kaçak elektrik tüketim tahakkukunun ilgili mevzuata aykırı olması nedeniyle toplam 809.157,10.-TL tutarındaki bedel kadar davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, müvekkili şirketin ... nolu abonesi olduğunu, 28.07.2009 tarihli .... nolu sayaç ve devreleri kontrol föyü ve 07.08.2009 tarih ... nolu sayaç ve devreleri kontrol föyü kapsamında iki ay müddedince izlemeye alınarak sayaçları ve tesisatı kontrol edildiğini, yapılan izleme işlemi neticesinde ilgili abonenin sayaçlarının bulunduğu pano üzerindeki kuruma ait plastik mühürlerin her seferinde değiştirildiğini, faturadaki endeksler ile kontrollerdeki endeksler arasındaki incelemelerde sayaca müdahale edilerek endeks yazmasının engellendiği veya endeks düşürme işlemine tabi tutulduğunu, bu şekilde kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiği, 14.08.2009 tarih ve .... sayılı kaçak elektrik tespit tutanağından ve önce düzenlenen kontrol föylerinden bu durumun anlaşıldığını, kaçak tutanağına dikkat edildiğinde ilgili aboneye ait pano üstünde tutanaklar sırasında mevcut .... mühürleri hakkında yapılan araştırmada söz konusu mühürlerin kurumumuzdan ihale ile iş alan ve kesme ve açma işlemleri ilgilenen .... Sanayi Ticaret firması personeli ...a zimmetlenen mühürler olduğunu, ilgili kişinin kaçak elektrik kullanılmasına yardımda bulunarak AG abonelerinin kesme ve açma işlerinde kullanılmak üzere kendisine zimmetlenen mühürleri, kendisine çıkar sağlamak üzere görevi dışındaki bir OG abonesi olan davacının sayaçlarında ve panolarında endeks düşürmek ve bunun öğrenilmesini engellemek üzere kullandığının tespit edildiğini, kaçak elektrik kullanımının 14.08.2009 tarihli fotoğraflar ve alınacak bilirkişi raporu ile ispat edileceğini, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .... hazırlık numarasında şüpheliler hakkında soruşturma başlatıldığını, soruşturmanın halen devam ettiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI :Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas, .... Karar sayılı ve 22/10/2021 tarihli kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile, Davacının davalıya 21/08/2009 tarih, .... nolu 739.715,60.-TL bedelli fatura nedeniyle 724.497,47.-TL; 17/08/2009 tarih, .... nolu, 69.441,50.-TL bedelli fatura nedeniyle de 59.295,88.-TL borcu bulunmadığının tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davalı vekili 29/12/2021 tarihli istinaf dilekçesinde; mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, alınan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, ceza mahkemesinde belirtilen olgu ve ikrarların hukuk hakimini bağlayacağını, mahkemenin kaçak kullanıma yönelik tespit ve gerekçesinin yerinde olmadığını, kaçak tüketim sabit olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketçe yapılan tespit ve işlemler gözetildiğinde kaçak elektrik enerjisi kullanım süresinin 7 gün olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, kaçak tüketim hesabının yanlış yapıldığını, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Davacı vekili 10/01/2022 tarihli istinaf dilekçesinde; kaçak elektrik kullanımının delili olarak kabul edilen tutanakları düzenleyen görevlilerden ... nin maddi gerçeklere aykırı tutanak tanziminden dolayı Antalya 4. Ağır Ceza mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında yargılanarak cezalandırıldığını, kurum tarafından tek taraflı olarak düzenlenen tutanağa itibar edilemeyeceğini, mahkeme kararının kendi içeresinde çeliştiğini, Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında sanıkların üzerilerine atılı suçun unsurları oluşmadığından beratine karar verildiğini, kararın temyizi üzerine yargıtay aşamasında düşme kararı verildiğini, mühür bozma olmaksızın sayacın geri çevirmek (endeks düşürmek) suretiyle yapılan müdahale sonucu tüketimin silindiği iddiasının ispatlanamadığını, ceza dosyasındaki bilirkişi raporları değerlendirilerek yeniden rapor düzenlenmesinin istendiğini, 20/02/2014 tarihli raporda; kaçak kullanımın olmadığını, maddi vakalara dayanılarak gerekçeli olarak belirtildiğini, davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava; kaçak elektrik tespit tutanağından kaynaklı menfi tespit davasıdır.
İlk derece mahkemesince; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirket adına kayıtlı .... nolu elektrik aboneliği ile ilgili olarak 14.08.2009 tarihinde düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen 21.08.2009 tarihli 739.715,60 TL bedelli ek tüketim faturası ile 17.08.2009 tarihli 69.441,50 TL bedelli kaçak faturasından dolayı borçlu olmadığının tespiti isteminden kaynaklanmaktadır.
Davaya konu aboneliğin .... nolu abonelik olduğu, aynı tarihte .... nolu abonelik içinde kaçak elektrik kullanma tutanağı düzenlendiği, her iki aboneliğe ilişkin tutulan kaçak elektrik kullanımı tutanaklarına istinaden Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında kamu davası görüldüğü anlaşılmaktadır.
Dava dışı ... nolu aboneliğe ilişkin olarak Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada; davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin ... Esas, ....karar sayılı ve 27/12/2022 tarihli kararı ile; "Davaya konu 14/08/2009 tarihli kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında; "yapılan takibat sonucunda en son düzenlenen kontrol föyündeki sayaç panosuna takılan mühür ile sökülen ....mühürün uyuşmadığı, endeksin okuma endeksinden düşük görüldüğü, dolayısıyla mühür değiştirilerek endeksin düşürüldüğünün tespit edildiği, turizm amaçlı olduğundan dolayı enerjinin kesilmediği, sayaçların laboratuvar için sökülüp yerine ....a ait ara sayacın takıldığının" belirtildiği anlaşılmaktadır.
Olaya ilişkin olarak Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda; sanıklar ... nun azmettirmek suretiyle elektrik enerjisi hattında hırsızlık suçundan ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılmasına, sanık ... in elektrik enerjisi hakkında nitelikli hırsızlık suçundan ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılmasına, sanık ... nın elektrik enerjisi hakkında nitelikli hızsızlık suçundan ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılmasına, sanık ... ın enerjisi hakkında nitelikli hızsızlık suçundan ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılmasına, sanık .... enerjisi hakkında nitelikli hızsızlık suçundan ve mühür bozma suçundan dolayı cezalandırılmasına karar verildiği, kararın temyiz edilmesi ve dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iade edilmesi üzerine mahkemenin .... Esas, ... Karar sayılı ve 21/05/2015 tarihli kararı ile; elektrik hırsızlığı suçundan dolayı 6352 sayılı yasanın geçici 2. Maddesi uyarınca elektrik bedelinin tamamen ödenmiş olduğundan ceza verilmesine yer olmadığına, mühür bozma suçundan dolayı 30/04/2012 tarih ve ... Esas, .... Karar sayılı kararı bulunduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, kararın temyizi üzerine Yargıtay 17. Ceza Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 12/03/2018 tarihli kararı ile karşılıksız yararlanma suçundan verilen kararın onanmasına, mühür bozma suçundan dolayı verilen karara ilişkin olarak yasal unsurları oluşmayan suçtan sanıkların beraatine, kabule göre de,....müdürlüğünden alınan bilirkişi raporunda inceleme konusu mühür ve sayaçlarda herhangi bir müdahale olmadığı, sahteciliğe rastlanmadığı yönündeki tespite TC Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı darphane ve damga matbaası genel müdürlüğünden alınan raporda ise, bir kısım mühürlerin orijinal olmadığı bu nedenle mühür fekkinin mevcut olduğu yönündeki tespite yer verildiği, göz önüne alındığında çelişki giderilmeden eksik kovuşturmayla yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi ve mühür bozma suçundan dolayı sanıkların sebep oldukları ve tazmini gerektiği herhangi bir maddi zarar bulunmadığı halde maddi zarar giderilmediğinden biçimindeki yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği, mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda, .... Esas, .... Karar sayılı ve 16/12/2019 tarihli kararı ile, sanıkların mühür bozma suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmış ise de; sanıkların üzerine atılı suçların unsurları oluşmadığından beraatlerine karar verildiği, kararın temyizi üzerin Yargıtay 11. Ceza Dairesinin ... Esas, .... Karar sayılı ve 29/06/2020 tarihli kararı ile, zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece alınan elektrik mühendisi .... , elektrik mühendisi .... ve elektrik mühendisi ....tarafından düzenlenen 15/12/2020 tarihli raporda; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı sayaç kontrol laboratuvarı sayacın geri dönmez mandalının sağlam ve müdahale edilmemiş olduğu, sayacın toleranslar dahilinde doğru çalıştığı tespit edildiğinden, dışarıdan herhangi bir müdahale ile sayacın endeksinin oynanamayacağını ve fiilen kaçak tüketim yapılamayacağı belirtilmiştir.
Ceza mahkemesince mühür bozma suçundan dolayı verilen berat kararının ve akabinde Yargıtayca zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine ilişkin kararın kural olarak hukuk hakimini bağlamayacağı, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da kaçak elektrik tüketiminin söz konusu olmadığının belirlendiği, tüketilen enerji bedelinin de ceza yargılaması sırasında sanıklar tarafından ödenmesi sebebiyle ceza tayinine yer olmadığına karar verildiği, bu durumda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı " gerekçesiyle; davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine" şeklinde karar verilmiş, kararın temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin .... Esas, ... Karar sayılı ve 09/11/2023 tarihli kararı ile; verilen kararın onanmasına karar verilmiştir.
Eldeki davaya konu aboneliğe ilişkin mahkemece alınan ve Elektrik Mühendisi Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 18/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sayaç kontrol laboratuvarında sayacın geri dönmez mandalının sağlam ve müdahale edilmemiş olduğu, sayacın toleranslar dahilinde doğru çalıştığı tespit edildiğinden dışarıdan herhangi bir müdahale ile sayacın endeksinin oynanamayacağı ve dolayısıyla fiilen kaçak tüketimin yapılamayacağı," bildirilmiştir.
Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında yargılamanın yapıldığı ve yukarıda açıklandığı biçimde yargılamanın sonlandığı, Ceza mahkemesince mühür bozma suçundan dolayı verilen berat kararının ve akabinde Yargıtayca zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine ilişkin kararın kural olarak hukuk hakimini bağlamayacağı, ceza dosyasında sayaca bir müdahalenin bulunmadığının tespit edildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da kaçak elektrik tüketiminin söz konusu olmadığının belirlendiği, tüketilen enerji bedelinin de ceza yargılaması sırasında sanıklar tarafından ödenmesi sebebiyle ceza tayinine yer olmadığına karar verildiği, bu durumda mahkemece davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken, kendi içeresinde çelişkili gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olduğu, davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince; esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ancak yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden; HMK'nun 353/1.b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek "davanın kabulü" yönünde yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince; ESASTAN REDDİNE,
II-Davacı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE,
III-HMK'nun 353/1.b.2 maddesi uyarınca Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ....Karar sayılı ve 22/10/2021 tarihli KARARININ DÜZELTİLEREK, ESAS HAKKINDA AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
-Davanın KABULÜ İLE,
-Davacının, davalıya 21/08/2009 tarih, ... nolu 739.715,60.-TL'lik, 17/08/2009 tarih, .... nolu, 69.441,50 TL bedelli faturalar nedeniyle borcu olmadığının tespitine,
-Alınması gerekli 55.273,52 TL harçtan, davacıdan peşin alınan 10.923,70.-TL harcın ve mahkeme veznesine 15/02/2022 tarih ve .... sıra numarası ile yatırılan 42.617,22 TL bakiye karar harcı olmak üzere toplam 53.540,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.732,60 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
-Davacıdan peşin alınan 10.923,70 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan toplam 4.482,30 TL yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve takdir edilen 57.507,86 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
-Artan gider avansının talep halinde taraflara iadesine,
IV-İstinaf yargılaması yönünden
1-Alınması gerekli 53.540,92 TL istinaf karar harcının, davalıdan peşin alınan 13.385,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 40.155,69 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
2- İstinaf talebinde bulunan davacıdan peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,
3-İstinaf talebinde bulunan taraflardan ayrı ayrı alınan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 5,50 TL tebligat gideri ve 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 226,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunan taraflara iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTALIK yasal süre içinde YARGITAY ilgili hukuk dairesinde TEMYİZ YASA YOLU AÇIK OLMAK ÜZERE, oybirliği ile karar verildi. 19/02/2024
...