T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/10/2024
DAVANIN KONUSU: MENFİ TESPİT
İSTİNAF TALEP TARİHİ: 08/11/2024
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/12/2024
KARARIN YAZIM TARİHİ: 09/12/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... Anonim Şirketi'nin ... hizmet noktası, ... hesap numaralı abonesi olduğunu, bu abonelikteki tüketime ilişkin faturaların perakende şirketi olan ... A.Ş. tarafından düzenlendiğini, fakat dava konusu faturaların ... tarafından düzenlendiğini, ilgili taşınmazda kiracı faaliyet gösteridiğini, haricen edinilen bilgiye göre 06/08/2024 tarihinde ... yetkililerinin abonelik adresine gelerek cihaz değişimi yaptığı ve 22/08/2024 tarihinde ise ... yetkilileri tarafından ... hizmet nolu aboneliğe ilişkin kaçak tespiti yapıldığından bahisle tutanak tutularak ... seri nolu sayaç sökülmüş ve akabinde de elektrik tüketiminin sonlandırıldığını, yaapılan işlemin resmi yollarla müvekkile bildirilmediğini, kiracının elektriğin kesildiğini bildirmesi ve ... yetkilileri ile yapılan harici görüşmeler sonucunda laboratuvar incelemesinde ilgili sayaçta kaçak elektrik kullanımı tespit edildiği ve bu duruma istinaden işlem yapıldığının belirtildiğini, ... tarafından iki ayrı son ödeme tarihi 02/09/2024 olan 3.658.230,47 TL ve 1.938.451,29 TL bedelli faturalar düzenlendiğini, ilgili faturaların müvekkile tebliğ edilmemiş olup haricen bildirildiğini, bildirim sonrasında tespitin hatalı olduğu, kiracının üretim yaptığı, elektrik kullanımına ihtiyaç olduğunun yetkililere bildirilmiş ise de yetkililer tarafından kısmi ödeme yapılması halinde elektrik aboneliğinin yeniden aktif hale getirilebileceği, itiraz süreci sonunda yeniden değerlendirme yapılacağının belirtildiğini, ilgili faturalara, yapılan tespite ve haksız uygulamaya yönelik kuruma itiraz edildiğini, kurum tarafından halen bir değerlendirme yapılmamış ve kaçak elektrik kullanımına yönelik somut bir dayanak sunulmadığını, neticeten ... Nolu 3.658.230,47 TL Bedelli ve ... Nolu 1.938.451,29 TL Bedelli faturaların tahsiline yönelik işlem başlatılmaması, ... hizmet noktası, ... hesap numaralı aboneliğe ait elektrik kesintisi işleminin durdurulması ve elektrik kullanımının aktif hale getirilmesine yönelik teminatsız olarak, olmadığı takdirde teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ... Nolu 3.658.230,47 TL bedelli ve ... Nolu 1.938.451,29 TL bedelli faturaların iptali ile bu faturalardan dolayı müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YEREL MAHKEME ARA KARARI : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı ve 23/09/2024 tarihli tensip tutanağının ... numaralı ara kararı ile; "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile; dava konusu miktarın 5.596.681,76 TL' nin %15' sine tekabül eden 839.502,26 TL nakdi teminat yatırılması ya da banka teminat mektubunun gösterilmesi halinde talep konusu aboneliğinin (... ile ... seri nolu faturalara istinaden) enerjinin kesilmemesi hususunda ... A.Ş.'ne müzekkere yazılmasına, dava konusu teminat yatırıldığında bu dava tarihinden sonra ve sadece davalı tarafından davaya konu (... ile ... seri nolu faturalara istinaden) davacı aleyhine icra takibi başlatılması halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/2. maddesi gereğince takibin tedbiren durdurulmasına yönelik İHTİYATİ TEDBİR konulmasına, " karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edildiği, Mahkemenin 22/10/2024 tarihli ara kararı ile; ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ: Davalı vekili 08/11/2024 tarihli istinaf dilekçesinde; kaçak elektrik kullanıldığının dosyada mevcut tutanak ve tutanak mümzileri, sayaç raporu ve tüm deliller ile sabit olduğunu, aksinin davacı tarafça ispat edilemediğini, henüz icra takibi bulunmadığı halde icra takibine yönelik tedbir kararı verilmesinin hatalı olduğunu, tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 6100 sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava; kaçak elektrik kullanımından kaynaklı faturalara yönelik açılan menfi tespit davasıdır. Dava dilekçesinde elektrik kesinti işleminin tedbiren durdurulması ve faturaların tahsiline yönelik işlem başlatılmaması hususunda tedbir talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile; dava konusu miktarın 5.596.681,76 TL' nin %15' sine tekabül eden 839.502,26 TL nakdi teminat yatırılması ya da banka teminat mektubunun gösterilmesi halinde talep konusu aboneliğinin (... ile ... seri nolu faturalara istinaden) enerjinin kesilmemesi hususunda ... A.Ş.'ne müzekkere yazılmasına, dava konusu teminat yatırıldığında bu dava tarihinden sonra ve sadece davalı tarafından davaya konu (... ile ... seri nolu faturalara istinaden) davacı aleyhine icra takibi başlatılması halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/2. maddesi gereğince takibin tedbiren durdurulmasına yönelik İHTİYATİ TEDBİR konulmasına, " karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edildiği, Mahkemenin 22/10/2024 tarihli ara kararı ile; ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
HMK’ nun 389. maddesinde ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenerek ihtiyati tedbir kurumu açıklanmıştır.
6100 sayılı HMK 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir hukuki müsessesi ile davanın açılması ve hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir müessesesi kabul edilmiştir.
Mahkemece, ihtiyatî tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbir kararının kabulü veya reddi ,bir kısım genel ilkeler konulmak suretiyle , hakimin takdirine bırakılmıştır.
Bu genel açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre elektrik enerjisinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde sakıncalı bir halin veyahut telafisi imkansız ciddi bir zararın doğma ihtimalinin bulunduğu, esas dava ile elde edilmek istenilen hukuki yararın tedbir talebi ile sağlanmaya çalışılması durumunun söz konusu olmadığı,elektrik enerjisinin kesilmemesi yönündeki tedbir kararının 6100 sayılı HMK 389 ve devamı maddelerindeki düzenlemelere usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının bu tedbir kararına yönelik itirazının reddine karar verilmesinde bu bağlamda bir isabetsizlik görülmemiştir.
İİK.72.madde uyarınca; icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme ,talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden az olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.Yasa hükmünün kaleme alınış şeklinden; icra takibinden önce açılmış menfi tespit davalarında mahkemelerin ihtiyati tedbir kararı olarak başlatılmış icra takibinin durdurulmasına karar verebileceği anlaşılmaktadır.Davanın açılmasından sonra davacı hakkında icra takibi başlatıldığı yönünde dosya kapsamında iddia,beyan,bilgi ve belge bulunmamaktadır.Buna rağmen mahkemece davalı tarafın yasal hakkını engeller şekilde dava konusu faturalara istinaden icra takibi başlatılması halinde takibin tedbiren durdurulmasına şeklinde ihtiyati tedbire hükmedilmesi ve akabinde davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının bu yönlerden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir.
Ancak; mahkemenin ara kararındaki hukuka aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı vekilinin istinaf talebinin yukarıda belirtilen yönlerden kabulüne, sair yönlerden reddine, HMK'nun 353/1.b-2.maddesi uyarınca duruşma açılmaksızın ilk derece mahkemesinin 22/10/2024 tarihli ara kararının kaldırılarak " davalı vekilinin 23/09/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının kısmen kabul kısmen reddine, davacı aleyhine icra takibi başlatılması halinde İİK'nun 72/2 maddesi gereğince; takibin tedbiren durdurulmasına, yönelik tedbir kararının kaldırılmasına, davanın devamı süresince enerji kesintisinin tedbiren önlenmesi yönündeki ihtiyati tedbire yönelik davalı vekilinin itirazının ise reddine"şeklinde yeniden esas hakkında ara karar tesis etmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE,
II-HMK'nun 353/1.b.2 maddesi uyarınca Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve 22/10/2024 sayılı ARA KARARININ KALDIRILARAK, ESAS HAKKINDA AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
1-Davalı vekilinin 23/09/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazının KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
2- Davacı aleyhine dava konusu faturalara istinaden icra takibi başlatılması halinde İİK'nun 72/2 maddesi gereğince; takibin tedbiren durdurulmasına, yönelik tedbir kararının kaldırılmasına,
3-Davanın devamı süresince enerji kesintisinin tedbiren önlenmesi yönündeki ihtiyati tedbire yönelik davalı vekilinin itirazının ise reddine,
III-İstinaf yargılaması yönünden
1-İstinaf talebinde bulunan davalıdan peşin alınan istinaf karar harcının ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydedilmesine,
2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararla değerlendirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 03/12/2024
...