T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/07/2020 asıl karar - 06/11/2020 ek karar
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 03/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/04/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...'ın kayıtlı maliki ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı minibüsün geri manevrası sırasında davacı müvekkillerinin müşterek çocuğu ...'ya çarparak ölümüne sebebiyet verdiğinden bahisle, belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada artırılmış haliyle davacı ... için 95.059,94 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ... için 77.785,96 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleyecek faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 60.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılar ... ve ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kendisini savunamayacak ve önlem almayacak durumda olan küçük ...ın anne tarafından gözetilmediği için asli kusurun davacı anne ...da olduğu, istenilen manevi tazminat miktarının aşırı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş davaya süresinde cevap vermemiş, yargılama aşamasında sunduğu dilekçeyle davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin... esas sayılı dosya örneği, kusur raporu, tazminat bilirkişisi raporu, sosyal ve ekonomik araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacıların çocukları olan ...nın ölümüyle sonuçlanan trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, bilirkişi raporu ile destek zararlarının hesaplandığı gerekçesiyle davacı ...nın bakiye destek zararı olan 95.059,94 TL ile davacı ...nın bakiye destek zararı olan 77.785,96 TL tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan (ödeme tarihi) 03/05/2018 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 30/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 20.000,00 TL, ... için 17.500,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...tan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Karar tarihinden sonra davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf dilekçeleri sunulmasına müteakip, dava dosyası henüz Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmeden önce davacılar vekili ilk derece mahkemesine sunduğu 14/10/2020 tarihli dilekçesiyle sadece davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki dava ve istinaf taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmeleri üzerine ilk derece mahkemesince dosya ele alınarak 06/11/2020 tarihli ek kararla özetle; davacı ... ’nın bakiye destek zararı olan 95.059,94 TL ile davacı ...nın bakiye destek zararı olan 77.785,96 TL tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 17.500,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...tan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin trafik kazası nedeniyle 3 yaşlarındaki çocuklarını kaybettikleri, hükmedilen manevi tazminat miktarının oluşan manevi zararı karşılamadığı, maddi ve manevi tazminat miktarları toplamı üzerinde tek vekalet ücretine hükmedildiği, oysa davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan maddi tazminat için ayrı, manevi tazminat için ayrı ve davacı sayısınca ikişer kez vekalet ücreti takdiri gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalılar ... ve ... vekili istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölümden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölenin yakınlarının manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu araç geri manevra yaptığında arkasında yaya olarak bulunan davacıların çocukları ...ya çarparak ölümüne sebebiyet vermiştir. Davacılar bu ölümünden dolayı destekten yoksun kalma ve manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda sigorta şirketi yönünden feragat sonrası ek kararla maddi tazminat davasının tam, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili 28/09/2020 tarihli istinaf dilekçesiyle 17/07/2020 tarihli ilk karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmuşsa da, karardan sonra davacılar vekilinin bu davalı yönünden davadan feragat etmesi sonucu ilk derece mahkemesinin 06/11/2020 tarihli ek kararı ile bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi, yine 06/11/2020 tarihli ayrı bir ek kararla davacı tarafın feragati nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş.'nin istinaf talebinin reddine karar verilmesi, davalı sigorta şirketi tarafından bu ek kararlara karşı istinaf yasa yoluna başvurulmaması dikkate alındığında davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin 28/09/2020 tarihli dilekçesi istinaf yasa yolu incelemesine tabi tutulmamıştır.
2-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, haksız fiilin ölümle sonuçlanması, ölenin trafik kazasının meydana gelmesinde ve kazanın ölümle sonuçlanmasında bir kusurunun bulunmaması ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı anne ... için hükmedilen 20.000,00 TL ve davacı baba ... için hükmedilen 17.500,00 TL manevi tazminat miktarı dosya kapsamına göre azdır. Belirtilen nedenler ile hak ve nesafet kuralları çerçevesinde dava dilekçesinde talep edildiği gibi davacı anne ... için 60.000,00 TL ve davacı baba ... için 50.000,00 TL tazminat, davacıların manevi zararlarını karşılayacak miktardadır.
3-AAÜT'nin 10/4 maddesi gereğince manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir.
Dava dilekçesi itibariyle iki davacı davalılardan maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olup, esasında davaları ve taleplerini ayrı olduğu ve tek dava açmak suretiyle aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, bu halde davaların kabul edilmesi nedeniyle iki ayrı davacı bulunduğundan her bir kabul edilen dava nedeniyle kendisini vekille temsil ettiren davacılar yararına maddi tazminatlar kendi içinde ayrı, manevi tazminatlar kendi içinde ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken toplam tazminat miktarı üzerinden tek vekalet ücretine takdir edilmesi hatalı olup, davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelen istinaf talebi yerinde görülmüştür.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacılar vekilinin manevi tazminat miktarlarına ve vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesinin 17/07/2020 tarihli asıl ve 06/11/2020 tarihli ek kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacıların davalı ... Sigorta A.Ş yönünden açtıkları maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine, davacıların diğer davalılar yönünden açtıkları maddi ve manevi tazminat davalarının tam kabulü ile davacı ... için 95.059,94 TL, davacı ... için 77.785,96 TL destekten yoksun kalma tazminatının 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 60.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin manevi tazminat miktarlarına ve vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi uyarınca KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan olan Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 17/07/2020 tarihli asıl ve 06/11/2020 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,
3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacıların davalı ... Sigorta A.Ş yönünden açtıkları maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine REDDİNE,
b)Davacı ...nın açtığı maddi tazminat davasının KABULÜ ile 95.059,94 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
c)Davacı ...nın açtığı maddi tazminat davasının KABULÜ ile 77.785,96 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ç)Davacı ...nın açtığı manevi tazminat davasının KABULÜ ile 60.000,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan alınarak bu davacıya verilmesine,
d)Davacı ...nın açtığı manevi tazminat davasının KABULÜ ile 50.000,00 TL manevi tazminatın 30/03/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan alınarak bu davacıya verilmesine,
e)Davacıların peşin yatırdığı 376,05 TL harç ile 591 TL ıslah harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 18.354,15 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...dan müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
f)Davacılar tarafından yapılan peşin harç dahil 476,25 TL ilk masraf, 591,00 TL ıslah harcı, 1.075,50 TL bilirkişi, müzekkere ve tebligat gideri, 11,00 TL gerekçeli karar tebliğ ücreti olmak üzere toplam 2.153,75 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
g)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.980,69 TL nispi vekalet ücretinin davalılar... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ğ)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10.912,17 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
h)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 9.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
ı)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-4 ve 13/1 maddeleri gereğince belirlenen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
i)Davalı ... Sigorta A.Ş. maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiği ve hakkındaki dava feragat nedeniyle reddedildiğinden ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4 maddesi gereğince belirlenen 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
j)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgililerine iadesine,
4-Davacılar tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 247,62 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
5-Davacılar tarafından yapılan ve mahsubuna karar verilen 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 76,50 TL istinaf yargılama giderinin davalılar ...ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
6-Artan istinaf gider avanslarının yatıranlara iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği avans iade ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 03/04/2023 tarihinde, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına göre 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...