T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA : Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ : 21/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/03/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalıların işleteni ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın hasarlandığı, müvekkili tarafından aracın tamiri için 68.499,00 TL, ikame araç bedeli için 18.290,00 TL ödendiği, ayrıca aracın 3.000,00 TL değer kaybına uğradığı, dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından müvekkiline 29.838,31 TL ödendiği, müvekkilinin bakiye tazminat alacağının 59.950,69 TL olduğu, bu miktar ile işlemiş faizi ve ihtarname masrafı toplamı 62.283,72 TL alacağın tahsili için davalı borçlular aleyhine Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine başlanıldığı, ancak takibin davalı borçluların haksız itirazı üzerine durduğundan bahisle itirazın iptaliyle, takibin devamına ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Turizm Sanayi Ve Ticaret A. Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait aracın trafik sigortacısı tarafından davacı tarafa 29.838,31 TL ödendiği, sigorta teminatının bu tutardan daha fazla olduğu, davacı tarafın zararını trafik sigortacısından istemesi gerekirken müvekkilinden talep etmesinin doğru olmadığı, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A. Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği araç hasarına ilişkin tutarların fahiş olduğu, müvekkili sigorta şirketi tarafından davalı tarafa ait aracın kasko poliçesi kapsamında ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile de sigortalanmış olduğu, müvekkilinin tazminat sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerine kalan kısımla sınırlı olduğu, müvekkili şirketin ikame araç bedelinden dolayı bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosya aslı, hasar dosyası, kusura ve zarara ilişkin bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı tarafa ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, bilirkişi raporuna göre dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonrasında davacının araç hasarı nedeniyle 28.201,69 TL talep edebileceği, araçtaki değer kaybının 3.000,00 TL olduğu ve ayrıca aracın 15 gün tamiri boyunca günlüğü 250,00 TL'den ikame araç değerinin 3.750,00 TL olduğu, davalı ... şirketinin ikame araç bedelinden dolayı bir sorumluluğunun bulunmadığı, icra takibinden önce davalı ... şirketinin temerrüte düşürülmediği için sigorta şirketinin takip öncesi işleyen faizden sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle dava kısmen kabul edilerek davalıların Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yönelik yaptıkları itirazların kısmen iptaline, davalı ... Ticaret A.Ş. yönünden icra takibinin 28.201,69 TL hasar tazminatı, 3.000,00 TL değer kaybı tazminatı ve 3.750,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 34.951,69 TL asıl alacak ve 1.758,12 TL işlemiş faizi üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı ...Ş. yönünden icra takibinin 28.201,69 TL hasar tazminatı ve 3.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 31.201,69 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere dava konusu araçta meydana gelen hasar miktarının KDV hariç olarak belirlendiği, ilk derece mahkemesince KDV dahil edilmeden hasar bedeline hükmedilmesinin doğru olmadığı, müvekkilinin ticari hayatına devam edebilmesi için mecburen araç kiraladığı ve 18.290,00 TL kira bedeli ödediği, dosyaya sundukları fatura bedeli kadar ikame araç bedeline hükmedilmesinin gerektiği, hükmedilen değer kaybının az olduğu, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı ... Turizm Sanayi Ve Ticaret A. Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının kabul edilemeyeceğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacıya ait araçla, davalı şirketin işleteni, davalı ... şirketinin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait araç hasarlanmıştır. Davalı tarafa ait aracın trafik sigortacısı tarafından hasar bedeline yapılan ödeme mahsup edilmek suretiyle davacı karşılanmayan bakiye hasar bedeli, araç değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili için davalı borçlular aleyhine ilamsız icra takibine başlanılmış, davalı borçluların süresinde itiraz etmesi üzerine icra takibi durmuş, davacı itirazları hükümden düşürmek için eldeki itirazın iptali davasını açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Hükme esas alınan 03/04/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda yedek parça ve işçilik ücreti olmak üzere toplam hasar KDV hariç 58.040,00 TL olarak belirlenmiş, ilk derece mahkemesince dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 29.838,31 TL mahsup edilmek suretiyle bakiye karşılanmayan hasarın 28.201,69 TL olduğu kabul edilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bilirkişi tarafından belirlenen 58.040,00 TL hasar bedeline %18 KDV (10.447,20 TL) uygulandığında gerçek hasar zararı 68.487,20 TL, dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan 29.838,31 TL ödeme mahsup edildiğinde ise bakiye karşılanmayan hasar bedeli 38.648,89 TL olduğundan, hasar bedeli yönünden takibe 38.648,89 TL üzerinden devam edilmelidir.
Davalı ... şirketi tarafından düzenlenen genişletilmiş kasko poliçesine göre maddi ve bedeni kaza başına sigorta poliçe limiti 150.000,00 TL'dir.
İhtiyari mali mesuliyet sigortaları teminatı, zorunlu mali mesuliyet sigortası teminatını aşan bir zarar olduğu takdirde devreye girer. Kaza tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçe teminatı 36.000,00 TL ile sınırlıdır. Dava dışı trafik sigortası davacıya 29.838,31 TL hasar bedeli ödemiş olup, teminatın tükenmesine 6.161,69 TL kalmıştır. İhtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davacı ilk derece mahkemesi kabulüne göre (28.201,69 TL - 6.161,69 TL) 22.040,00 TL'den sorumlu olması gerekmesine rağmen, davalı ... şirketi tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmadığından ihtiyari mali mesuliyet sigortasının trafik sigortası limitini aşan kısımdan sorumlu olduğuna dair kuralın somut olayda uygulanmaması davacı lehine usuli kazanılmış hak haline geldiğinden Dairemizce de ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... şirketi bakiye hasar bedelinin tamamından sorumlu tutulmuştur.
2-Bilirkişi tarafından aracın 15 gün içinde tamir edileceği ve bu süre içerisinde günlüğü 250,00 TL'den olmak üzere toplam 3.750,00 TL ikame araç bedeli zararı olduğu mütalaa edilmiştir. İkame araç bedeli aracın tamiri sırasında kullanılamamasından doğan zarar olup, aracın zarara uğrayan tarafından tamirinin ihmal edilmesi ya da tamir firması tarafından aracın beklenilenden daha uzun bir sürede tamir edilmesinin sorumluluğu davalı tarafa yüklenilemez.
Öte yandan davacı icra takibinde 3.000,00 TL değer kaybı tazminatı talebinde bulunmuş olup, ilk derece mahkemesince de bu miktar değer kaybı tazminatına hükmedilmiştir. Davacı taraf istinaf dilekçesinde açıkça bu zarardan davalı ... şirketinin sorumlu olduğuna dair bir itirazda bulunmamış, değer kaybı zararının daha fazla olduğu yolunda bir istemde bulunmuştur. Haliyle ilk derece mahkemesince talep gibi karar verildiği gözetildiğinde davacının değer kaybı tazminatına yönelen istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
İİK'nın 67. maddesi gereğince borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesi için itirazın haksız olmasının yanı sıra alacağın da borçlu tarafından belirlenebilir nitelikte olması gerekir. Somut olayda davalı borçlular itirazlarında haksız iseler de, alacak belirlenebilir (likit) nitelikte olmadığından davacının icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğine yönelen istinaf itirazına da değer verilmemiştir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin araç değer kaybı, ikame araç bedeli ve icra inkar tazminatına yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin hasarın KDV dahil edilmek suretiyle belirlenmesi gerektiğine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacının açtığı itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile davalı borçluların Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yaptıkları itirazların kısmen iptal edilerek; davalı borçlu ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden icra takibine (38.648,89 TL hasar bedeli + 3.750,00 TL ikame araç bedeli + 3.000,00 TL değer kaybı) 45.398,89 TL asıl alacak ve 1.554,92 TL (03/08/2018 ila 20/12/2018 tarihi arasında yıllık %9 faiz oranı üzerinden 4 ay 17 günlük süre için) işlemiş faizi toplamı 46.953,81 TL üzerinden devamına, davalı borçlu ...yönünden icra takibine (38.648,89 TL + 3.000,00 TL değer kaybı) 41.648,89 TL asıl alacak üzerinden devamına, takip tarihinden alacak tahsil edilinceye kadar asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin istemi ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin araç değer kaybı, ikame araç bedeli ve icra inkar tazminatına yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE, davacı vekilinin hasarın KDV dahil edilmek suretiyle belirlenmesi gerektiğine yönelen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı 02/07/2020 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacının açtığı itirazın iptali davasının KISMEN KABULÜ ile davalı borçluların Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasına yaptıkları itirazların kısmen iptal edilerek; davalı borçlu ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden icra takibine 45.398,89 TL asıl alacak ve 1.554,92 TL işlemiş faizi toplamı 46.953,81 TL üzerinden devamına, davalı borçlu ...yönünden icra takibine 41.648,89 TL asıl alacak üzerinden devamına, takip tarihinden alacak tahsil edilinceye kadar asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
b)Takibe konu alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının tazminat talebinin reddine,
c)Davacı tarafından peşin yatırılan 752,24 TL harcın Hazineye gelir kaydına, bakiye alınması gereken 2.455,17 TL karar ve ilam harcının 2.092,80 TL kısmının davalılardan müteselsilen, kalan 362,37 TL harcın davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alınarak Hazineye verilmesine,
ç)Davacının peşin yatırdığı 44,40 TL başvuru harcı ile 752,24 TL karar harcı toplamı 796,64 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
d)Davacının yaptığı 1.410,84 TL yargılama giderinin kabul ret (davalı ... şirketi yönünden %66,87, diğer davalı yönünden ise %75,39 kabul) oranına göre hesaplanan 1.063,63 TL'nin, 943,46 TL kısmının davalılardan, kalan 120,17 TL kısmının ise davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Davacı kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 maddesi gereğince belirlenen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalılar kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, reddedilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 gereğince belirlenen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
g)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgililerine iadesine,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 54,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, Hazineye gelir kaydedilen 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 116,50 TL istinaf yargılama giderinden, kabul ret oranına göre hesaplanan 87,83 TL'nin, 77,82 TL kısmının davalılardan, kalan 10,01 TL kısmının ise davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan istinaf gider avanslarının yatıranlara iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 21/03/2023 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...