T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ : 19/09/2022
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 30/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2023
Yukarıda numarası yazılı kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü;
Davacılar vekili; 19/06/2022 tarihinde Korkuteli Yazır karayolu üzerinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıların murisi ...'ın kullandığı ... plakalı motosikletin karıştığı kaza meydana geldiğini, kaza sonucunda muris ...'ın vefat ettiğini, bu nedenle şimdilik davacı iş ... için 10.000,00 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminat ve davacı kardeşler için toplam 120.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesini, davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
Mahkemece; 19/09/2022 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili istinafında; ilk derece mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen 19/09/2022 tarihli usul ve yasaya aykırı ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda ihtiyati tedbir-ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
Talep, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir sebep bulunmadığından HMK'nın 353, 355'inci maddeleri uyarınca inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-Öncelikle ihtiyati tedbir istemi yönünden; bilindiği üzere ihtiyati tedbir kararı ancak “uyuşmazlık konusu şey hakkında” verilebilir. Bunun anlamı, ihtiyati tedbirin ancak dava konusu hakkında veya diğer yargılama türlerinin konusunu oluşturan şeyler veya hak bakımından verilebilmesidir. Davacılar, eldeki dava ile alacağına kavuşmayı hedeflemektedir. Dolayısıyla davalı ...'nun adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller uyuşmazlığın konusu değildir. HMK'nun 389. ve izleyen maddelerine göre uyuşmazlık konusu olmayan mal varlığı değerleri üzerine ihtiyati tedbir konulması mümkün olmadığına göre mahkemece ihtiyati tedbirin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacılar vekilinin bu yöne ilişen itirazlarının reddi gerekir.
2-a-İhtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların ya da onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir. (İHAS 6, 2709 sayılı T.C Anayasası 36, HMK 33) İhtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.
b-İİK'nun 257 ve izleyen maddelerine göre rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Bu kuralın haksız eylemden kaynaklanan tazminat isteklerinde de uygulanması gerektiği belirgindir. Çünkü bu isteklerde de para alacağına kavuşulması amaçlanmaktadır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24/05/2016 gün ve 2016/4517-6851 E.K. )
c-Bu genel açıklamalardan sonra istinaf itirazlarının incelenmesinde; davalı sürücünün idaresindeki araç ile davacılar desteğinin kullandığı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen kaza neticesinde davacılar desteğinin vefat ettiği, dava dilekçesine ekli kaza tutanağında olayın oluş şekli, ölü muayene raporu ve cumhuriyet başsavcılığınca düzenlenen soruşturma evraklarının incelenmesinde yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu, yapılacak yargılama sonunda davacılar lehine bir miktar maddi ve manevi tazminata hükmolunması ihtimalinin varlığı, davacı tarafın haklarını korumak ve güvence altına almak amacıyla istemle bağlı kalınarak davalı ...'nun malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile reddedilmesi isabetsiz olmuştur. Davacılar vekilinin başvurusunun bu cihetten kabulü gerekir.
3-HMK 353/1-b/2 madde ve bendi uyarınca yargılamada esiklik bulunmamakla beraber, kanununun olaya uygulanmasında ve delillerin taktirinde hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilebilir.
4-Açıklandığı üzere, davacılar vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine, ihtiyati haciz isteminin ise kabulü ile davalı ...'nun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine %10 teminat mukabilinde dava değeri olan 280.000,00 TL ile sınırlı şekilde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerekir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı derdest dosya üzerinden verilen 19/09/2022 tarihli ara kararının kaldırılarak aşağıdaki şekilde yeniden oluşturulmasına,
3-İhtiyati tedbir isteminin reddine,
4-Davacılar vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE,
a)İİK.'nun 257. maddesi gereğince dava konusu edilen 280.000,00 TL alacak miktarıyla sınırlı olarak davalı ...'nun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları (İİK.'nun 82. ve 83. maddeleri ile özel yasalarınca haciz edilemeyecek mal, hak ve gelirler ile maaş gelirleri ve maaş gelirinin yattığı banka hesapları hariç) üzerine takdiren %10 teminat (28.000 TL) mukabilinde İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b)İhtiyati haciz kararının 2004 Sayılı İİK.'nun 261. maddesinde öngörülen 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içindeki Antalya İcra Dairesine ibrazla yerine getirilmesine, ihtiyati haciz kararının icrasının süresinde istenmemesi halinde verilen ihtiyati haciz kararının hükümsüz kalacağının ihtarına,
c)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,
4-Davacılar tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 80,70 TL istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 30/12/2022 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-f) bendi ve 2004 Sayılı İİK.'nun 258/3. fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...