T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 10/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/06/2022
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'un sürücüsü, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı halk otobüsü ile dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plaka sayılı motosiklet arasında meydana gelen trafik kazası sonucu, motosiklette yolcu olarak bulunan davacı müvekkilinin yaralandığından bahisle belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada 10.000,00 TL maddi tazminatın 18/10/2016 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmeden hüküm kurulması yoluna gidildiğinden, davalıların cevapları alınmamıştır.
DELİLLER :
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/09/2020 gün ve ... esas, ... sayılı karar örneği, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacının mahkemelerinin ... esaslı dosyasında aynı kazaya ilişkin aynı davalılara karşı maddi ve manevi tazminat istemli dava açtığı, maddi tazminat içeriğinin aynı olduğu, bu istemin maluliyet raporu gerekleri yerine getirilmediği için ispatlanamadığından reddine karar verildiği, bu halde davacının eldeki davada ileri sürdüğü talebin bu dosyada esastan değerlendirildiği ve reddedilerek kesinleştiği gerekçesiyle kesin hüküm dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama konusu yapılan kazadan kaynaklı olarak müvekkilinin ne kadar kalıcı şekilde engellendiği henüz belli olmadığı, kısmi dava yerine belirsiz alacak davası açtıkları, müvekkilinin ne kadar engelli olduğu yolunda davanın reddine gerekçe gösterilen kararda da yargılama yapılmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalılar istinafa cevap vermemişlerdir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazası haksız fiiline bağlı yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, dava dışı ...'in sürücüsü olduğu motosiklette yolcu iken, davalı ...'un sürücüsü olduğu otobüsün kendilerine çarpması sonucu yaralandığını ileri sürerek uğradığı maddi zararın davalı sürücü ile davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısından tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda kesin hüküm dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Dava, 6100 sayılı HKM.'nın 105. maddesinde düzenlenen eda davası niteliğinde olup, dava dilekçesinde yazılı dava değerine göre 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2 maddesi atfı ile 6100 sayılı HMK'nın 316 vd. maddeleri gereğince basit yargılama usulüne tabidir. 6100 sayılı HMK'da ilk derece yargılamasında basit yargılama usulü dört aşamadan oluşacak şekilde düzenleme yapılmıştır. Bunlar; davanın açılması ve davaya cevap verilmesi (HMK 317 md), ön inceleme (HMK 320/1-2 md), tahkikat (HMK 320/3 md) ve hükümdür ( HMK 321 md).
Dava açılıp, cevap dilekçesinin verilmesinden sonra, ön inceleme aşamasında dava şartları, ilk itirazlar, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı hakkında karar verilir.
Davaya konu somut olayda; daha dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmeden ve karşı tarafa davaya cevap verme hakkı tanınmadan önce, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucu kesin hüküm gerekçesi ile yargılamaya son verilerek usul hükümlerine aykırı olacak bir şekilde nihai karar verilmiştir. Yasada kesin hüküm dava şartı yokluğunun tespit edilmesi halinde davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğine gerek olmaksızın karar verilebileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan yasal zorunluluğun gereği yapılıp daha dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeden ve duruşma açılmaksazın davayı sonlandıran şekilde hüküm kurulması Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır (HMK 27 md).
Bilindiği üzere, 7251 Sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Deliller toplanmış olmasına rağmen delilleri değerlendiren bir karar verilmemiş olması (örneğin sadece zamanaşımı yönünden karar verilmesi), delillerin kısmen eksik toplanması ve bu kısmının değerlendirilmemesi, hükmün esasını etkileyen en önemli delilin toplanmaması madde kapsamında değerlendirilmelidir. Karşılaştırılmalı hukukta bu konu örneğin İsviçre’de “…önemli vakıaların tamamlanması gerekiyorsa…”, Alman Hukukunda ise “…eksiklik nedeniyle kapsamlı ya da çok emek harcayarak delil toplanması gerekiyorsa…” şeklinde düzenleme altına alınmıştır.
Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edilerek davaya cevap hakkının tanınması ve kesin hükme gerekçe gösterilen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dava dosyası aslının temin edilerek incelenmesi sonucu bir karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmemesi, hükme esas alınan dava dosyasının incelenmemesi, sadece gerekçeli karar üzerinden hüküm kurulmuş olması 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendi kapsamında değerlendirilmelidir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde olduğundan kabulüne, 6100 Sayılı HMK un 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi kapsamında davanın esası ile ilgili deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden karar verilmesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının davanın esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 31/12/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
5-İlk derece mahkemesince davacının adli yardım talebinin kabul edilmiş olması nedeniyle davacıdan istinaf harcı alınmasına yer olmadığına,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 10/06/2022 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...