T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/12/2019
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/01/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin sürücü olduğu ... plaka sayılı motosikletle, davalı ...'in sürücüsü, davalı ... A.Ş.'nin kayıtlı maliki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacı müvekkilinin yaralandığından bahisle belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada 300,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... Sanayi A.Ş.'den 10/09/2011 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığı, kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile ... A.Ş.'ne kiralandığı için müvekkilinin işleten sıfatını haiz olmadığından husumet düşmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine usule uygun şekilde yazılı başvuru yapılmadığı için davanın usulden reddi gerektiği, davanın zamanaşımına uğradığı, müvekkili sigorta şirketinini sorumluluğunun işletenin kusuru, poliçe limiti ve kapması ile sınırlı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığı, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, trafik kazasının meydana gelmesinde davacının asli kusurlu olduğu, davacının tazminat taleplerinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosya örneği, keşif, kusur raporları, davacıya ait tıbbi belgeler, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün %30, davalı sürücünün ise %70 oranında kusurlu olduğu, yargılama sırasında maddi zararların davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması nedeniyle davacı tarafın maddi tazminat davasından feragat ettiği, davalı ... A.Ş.'nin adına kayıtlı aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ... Bank A.Ş.'ne kiraladığı için işleten sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle, maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davalı ... A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine, davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 10/09/2011 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaralanma derecesine göre hükmedilen 5.000,00 TL manevi tazminatın oluşan zararı karşılamaktan uzak olduğu, zarara sebebiyet veren aracın ticari şirketler tarafından işletilmesinden dolayı avans faizine hükmedilmesi gerektiği, yargılama giderinin davanın kabul oranına göre bölüştürülmesi suretiyle yargılama giderlerinin büyük çoğunluğunun müvekkili üzerinde bırakılmasının adil olmadığı, davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak uygun bir manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davacı sürücünün asli kusurlu olduğu ve bu nedenle manevi tazminatın yasal koşullarının oluşmadığı, davacının kaza sorasında kask ve koruyucu gözlük kullanmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı ... A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kazaya karışan aracın uzun süreli kiraya verildiğine ilişkin delillerini dosyaya sunmasına rağmen davacı tarafın müvekkili şirket yönünden davayı devam ettirmek suretiyle kusurlu olduğu, ilk derece mahkemesince müvekkili şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğunu beyanla beyanla davacının istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeni ile maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41. (TBK. 49 md.) maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarara uğrayanların aynı kanunun 46. (TBK. 54 md.) maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 47 (TBK. 56 md) maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni de doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacının sürücüsü olduğu motosikletle, davalı ...'in sürücüsü olduğu otomobil arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacı yaralanmıştır. Davalı ... A.Ş. davalı ...'in sürücüsü olduğu aracın kayıtlı maliki, davalı ... Sigorta A.Ş. ise bu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır. Davacı yaralanmasından dolayı maddi ve manevi zararının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı ... A.Ş.'nin işleten sıfatının bulunmadığı, davacının zararının yargılama sırasında sigorta şirketince karşılanmasından dolayı maddi tazminat davasından feragat ettiği gerekçesiyle maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davalı ... A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine, davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 10/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-İlk derece mahkemesince manevi tazminatın kısmen kabulü nedeniyle davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacı yerine dava dışı ...'ya verilmesi şeklinde hüküm kurulması doğru değil ise de, ilk derece mahkemesince yapılan bu yazım hatası gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmeden tahsis kararıyla düzeltildiğinden istinaf incelemesi dışı tutulmuştur.
2-Davalı sürücünün iki yönlü yolda seyir halinde iken kontrolsüz kavşakta solundaki yola dönmek için manevra yaptığında karşı yönden gelen davacının sürücüsü olduğu motosiklete çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği trafik kazasında, sola dönüş manevrasına başlamak için karşı şeritten gelen trafiği dikkate alarak, önceliği karşı yönden gelen araçlara vermesi ve karşı şeridin boş olduğundan emin olduktan sonra harekete geçmesi gerektiği, oysa davalı sürücünün bu kurala riayet etmeden manevrasına başladığı dikkate alındığında asli ve %70 oranında kusurlu olduğu açıktır. Davalı ... 0zararlarını karşılayacak miktardadır.
Dairemizin davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunun kabul gerekçesine göre, davalı ... vekilinin manevi tazminat miktarlarına yönelen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
4-HMK'nın 326/2 maddesinde yazılı "davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır" hükmüne göre manevi tazminat davasının kısmen kabulü kararı üzerine yargılama giderlerinin taraflar arasında paylaştırılmasına usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
5-İlk derece mahkemesince gerekçeli karar 8 numaralı bendinde reddedilen manevi tazminat için AAÜT'nin 3/2 maddesi de dikkate alınmak suretiyle davalı ...'le birlikte davalı ... A.Ş. lehine de ayrıca 2.725,00TL vekalet ücreti takdir edilmiştir.
Davalı tarafa ait ... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki davalı ... A.Ş. olup, bu şirket tarafından aracın uzun süreli kira sözleşmesiyle ... Bank A.Ş.'ne kiralandığı ve davalı şirketin işleten sıfatı olmadığı bu davalı tarafından dosyaya sunulan belgelerle ve yargılama sonucunda anlaşılmıştır. Davacı tarafın aracın uzun süreli kiraya verildiğini ve araç malikinin işleten olmadığını davadan önce bilebilecek durumda olmadığından davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü gerekir.
6-Trafik kazasına sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki davalı ... A.Ş., bu davalı tarafından sunulan belgelere göre işleten de .. Bank A.Ş.'dir.
Ayrıntıları Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/05/2022 gün ve 2020/(17) 4-170 esas, 2022/698 karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere; avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu, bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiği, eldeki davada kazaya karışan davalı araç sermaye şirketine ait olup, ticari amaçla kullanıldığının açık olduğu, davacılar vekilinin dava dilekçesiyle avans faiz talep ettiğinden, ilk derece mahkemesince Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yasal faize hükmedilmesi doğru değildir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri ile davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin manevi tazminat miktarına, faizin türüne ve davalı ... A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacının açtığı maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davalı ... A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 8.000,00 TL manevi tazminatın 10/09/2011 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri ile davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin manevi tazminat miktarına, faizin türüne ve davalı ... A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
3-İlk derece mahkemesi olan Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı 10/12/2019 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacının açtığı maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE,
b)Davacının, davalı ... A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
c)Davacının, davalı ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 8.000,00 TL manevi tazminatın 10/09/2011 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
ç)Davacının peşin yatırdığı 69,34 harcın Hazineye gelir kaydına, bakiye 477,14 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak Hazineye verilmesine,
d)Davacının yatırdığı ve mahsubuna karar verilen 69,34 TL peşin harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
e)Davacı tarafından yapılan 22,00 TL gerekçeli karar tebliği ve 1.874,90 TL yargılama gideri toplamı 1.896,90 TL'nin davanın %40 kabul oranına göre hesaplanan 758,76 TL kısmının davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
f)Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
g)Maddi tazminat davasının yargılama aşamasında yapılan ödeme nedeniyle feragatle sonuçlanmasından dolayı davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
ğ)Davacının, davalı ... A.Ş. aleyhine manevi tazminat davası açmasında kusuru bulunmadığından, pasif husumet nedeniyle reddedilen dava için bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
h)Davacı manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre AAÜT.'nin 10/1 ve 13/2 maddeleri gereğince belirlenen 8.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
ı)Davalı ..., manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, ret edilen miktara göre AAÜT.'nin 10/2 maddesi gereğince belirlenen 8.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
i)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgililerine iadesine,
5-Davacı tarafından tarafça peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 54,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
6-Davalı ... tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 90,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 251,55 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
7-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
8-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
9-Artan istinaf gider avanslarının yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 10/01/2023 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy çokluğuyla ile karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
Davalı ... vekilinin tüm istinaf nedenleri ile davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelen istinaf nedenlerinin reddi, davacı vekilinin manevi tazminata uygulanan faizin türüne ve davalı ... A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin kabulüne dair sayın çoğunlukla hemfikir olmama rağmen, özellikle olay tarihi ve davacının yaralanma derecesi dikkate alındığında davacı için hükmedilen 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi ulaşılmak istenilen manevi tatmin (doyum) için yeterli olduğu, fazla ya da az olmadığı kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna yönelen görüşüne iştirak etmiyorum.