T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/08/2022
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 18/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/11/2022
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacı vekili, 17/11/2021 tarihinde davalılardan ...'ın maliki olduğu ... plaka numaralı araç, sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ters istikamette seyrettiği sırada aracın sağ ön far kısımları ile müvekkili ...'a çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalının tam kusurlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla geçici iş göremezlik için 100,00 TL, sürekli iş göremezlik için 900,00 TL, manevi tazminat için 100.000,00TL olmak üzere toplam 101.000,00 TL tazminatın teminat altına alınması ve gerçek kişi davalıların malvarlıklarını devretmelerinin önlenmesi bakımından gerçek kişi davalılar adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece; 24/08/2022 tarihli ara kararı ile alacağın varlığı yargılamayı gerektirmekle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.
İstinaf eden davacı vekili, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taleplerinin maddi ve manevi tazminat istemi olması ve haksız fiile dayanması, maddi ve manevi tazminat alacaklarının olay tarihi itibariyle muaccel hale gelmesi ve İ.İ.K 257 vd. maddesinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi nedeniyle taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde ihtiyati tedbir de talep edilmesine rağmen mahkemece bu konuda bir karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkemece İhtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin kararın kaldırılarak; karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.
Talep; trafik kazasından kaynaklanan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nın 353 ve 355'inci maddeleri uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-İhtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) İİK'nun 257 ve izleyen maddelerine göre rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Bu kuralın haksız eylemden kaynaklanan tazminat isteklerinde de uygulanması gerektiği belirgindir. Çünkü bu isteklerde de para alacağına kavuşulması amaçlanmaktadır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24/05/2016 gün ve 2016/4517-6851 E.K. )
2-İhtiyati tedbir, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyat-i tedbir 6100 sayılı HMK’nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir hükmü getirilmiştir.
3-Hem ihtiyati tedbir hem de ihtiyati haciz geçici hukuki koruma tedbirleri olmakla birlikte kanuni dayanakları, koşulları, sonuçları ve etkileri birbirinden farklıdır. İhtiyati tedbir HMK'nın 389 - 399. maddelerinde düzenlenmiştir. İhtiyati haciz ise İİK'nın 257 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 406/2 madde ve fıkrasında, ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici düzenleme niteliğindeki kararlar gibi geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel hükümlerin saklı olduğuna değinilmiştir. Vurgulanmak istenen, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin aynılaşamayacağı, birbirlerininin yerine ikame edilemeyecekleridir. İhtiyati hacizde söz konusu olan para alacağıdır. İhtiyati tedbir ise ihtiyati haciz dışında kalan mal, hak ve diğer talepleri de kapsamaktadır. İhtiyati haczin amacı asıl olarak teminattır. İhtiyati tedbirde öne çıkan amaç ise korumadır. İhtiyati haciz, borçlunun diğer mal varlığı değerleri üzerinde de icra edilebilir. İhtiyati tedbirin ise, uyuşmazlığın konusu olmayan sair mal varlığı değerleri üzerinde tatbiki kabil değildir.
4-Bu açıklamalardan sonra istinaf itirazının incelenmesinde; zarara sebebiyet veren kazaya ilişkin deliller, davacı vekilince delil olarak bildirilen Elmalı Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının derdest olduğu, davacının kazada yaralandığı, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 08/06/2022 tarihli raporunda kazaya bağlı engel durumunun %5 olduğunun bildirildiği dikkate alındığında davacının yüksek ihtimalle bir miktar maddi ve manevi tazminata hak kazanacağı anlaşılmakla, haksız fiillerde temerrüt haksız fiil tarihinde gerçekleştiğinden ihtiyati haciz şartları oluşmuştur. Ancak davalı tarafın menkul ve gayrimenkulleri dava konusu olmadığından ihtiyati tedbir istemi yersizdir. Az yukarıda (3) nolu kısımda açıklandığı üzere ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir birbirinin yerine ikame edilemeyeceğinden ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir şeklinde bir geçici hukuki koruma usulü bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddedilmesi doğru olmamıştır. Davacı vekilinin başvurusu bu yönüyle haklıdır ve istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca 24/08/2022 tarihli ara kararın kaldırılmasına, davacı tarafın ihtiyati tedbir isteminin reddine, ihtiyati haciz isteminin kabulü ile, alacak miktarının %10'u teminat (10.100,00 TL) mukabilinde, davalılar ... ve ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine talep tutarı (101.000,00 TL) ile sınırlı olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi için HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca hükmün yeniden tesisi gerekir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
I-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince kısmen KABULÜ ile, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı derdest dosyası üzerinden verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair 24/08/2022 tarihli ara kararın KALDIRILMASINA, hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine,
II-1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE,
2-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE,
a)İİK'nun 257. maddesi gereğince davalılar ... ve ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına (İİK.'nun 82. ve 83. maddeleri ile özel yasalarınca haciz edilemeyecek mal, hak ve gelirler ile maaş gelirleri ve maaş gelirinin yattığı banka hesapları hariç) %10 teminat karşılığı olan 10.100,00 TL nakdi teminatın yatırılması veya kesin ve süresiz teminat mektubu sunulması mukabilinde dava değeri (101.000,00 TL) ile sınırlı olarak İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b)İhtiyati haciz kararının 2004 Sayılı İİK.'nun 261. maddesinde öngörülen 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içindeki Antalya İcra Dairesince ibrazla yerine getirilmesine, ihtiyati haciz kararının icrasının süresinde istenmemesi halinde verilen ihtiyati haciz kararının hükümsüz kalacağının ihtarına,
c)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,
III-Davacılar tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 80,70 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
IV-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin nihai kararda gözetilmesine,
V-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 18/11/2022 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-f) bendi ve 2004 Sayılı İİK.'nun 258/3. fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...