T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/02/2020
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 17/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/10/2022
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın davacılar ve davalı .... İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacılar vekili; maliki davalı ... Nakliyat olan dava dışı .... sevk ve idaresindeki ... plakalı tırın, kum boşaltıp hareket ettiği sırada yolun sağından yürüyen muris ....'a aracın önü ile çarpması ve düşen ....'ın teker ile üzerinden geçmesi sebebiyle hayatını kaybettiği, dava dışı ....'in tam kusurlu olduğu, Denizli 5.Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında asli kusurlu olarak ceza aldığı, davalı sigorta şirketince ...'ye 10/04/2016 tarihinde 165.062,00 TL tazminat ödendiğini beyan ederek; davacılar .... , ... , ... ve ... için şimdilik ayrı ayrı 100,00 TL, davacı .... için arttırılmış haliyle 5.113,21 TL'nin 18.03.2016 tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacılara ödenmesin, yine davacı ... için 80.000,00 TL, davacı evlatların her biri lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı ... Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den tahsilini talep etmiştir.
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile .... Esas sayılı dosyası birleştirilmiş, davacılar birleşen dosya yönüyle davacı .... için 25.959,55 TL , .... için 32.616,30 TL destek tazminatının dava tarihi olan 02.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... Sigorta A.Ş'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi; şirketin bir kusur ve sorumluluğunun olmadığını, husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı .... Sigorta Anonim Şirket; davacı için hesaplanan 165.062,00 TL tazminatın ödendiğini, başkaca bir sorumluluklarının olmadığını, 23/03/2016 tarihli raporda araç sürücüsüne %75, müteveffaya %25 kusur verildiğini, ZMMS Poliçesi Genel Şartlar gereğince manevi tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Mahkeme, birleşen davanın feragat nedeniyle reddine, asıl dava yönüyle; davacı .... için 5.113,21 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı .....Ltd.ŞTi. yönünden 18.03.2016 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere 04.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine (velayeten ....'ye ödenmesine), diğer davacılar açısından bakiye destekten yoksun kalma zararı bulunmadığından buna yönelik taleplerin reddine, davacı .... için 25.000,00 TL , davacılar .... , .... , .... ve .... için ayrı ayrı 15.000,00 'er TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL manevi tazminatın 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ltd.Şti.'den alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine hükmetmiştir.
Sürelerinde verdikleri istinaf dilekçeleri ile;
Davacılar vekili; manevi tazminat miktarının az olduğunu, davalı şirketin mali durumunun çok iyi olduğunu, tehlikeli bir iş yaptıkları dikkate alındığında tehlikenin her türlü neticesini göze alarak ticari işletmesini işlettiği kabul edilmesi gerektiğini, ticari faiz talebinde bulunmalarına rağmen yasal faize hükmedilmesinin yanlış olduğunu, aktüerya raporlarında Yargıtay kararlarına uygun hesaplama yapılmadığını, maddi tazminatın eksik heseplandığını, müteveffaya atfedilebilecek bir kusur bulunmaması gerekirken kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu
Davalı ... Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi; meydana gelen kazada şirketin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, mahkemenin .... için hükmettiği tazminat miktarının fazla olduğunu, manevi tazminat şahsi bir tazminat türü olduğunu, şirketin bir yükümlülüğü bulunmadığını, ayrıca hesap yapılırken kusur durumlarının dikkate alınması gerektiğini,
İleri sürerek hükmün kaldırılması ile talebi gibi karar verilmesini istemişlerdir.
Dava, ölümlü trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. Ve 355. Maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu taktirine, dosyadaki delillere ve kazanın oluşumuna göre davalı sürücüye asli %70 nispetinde kusur verilmesinin trafik mevzuatına uygun bulunmasına, 2918 Sayılı KTK'nın 85.maddesi uyarınca araç işletenlerinin sürücülerin ve yardımcı kimselerin kusurlarından sorumlu olmalarına, davalı yönüyle aleyhinde hükmedilen 5.113,21 TL'lik maddi tazminatın 2020 karar yılı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 341 ve Ek-1.maddeleri uyarınca istinafa kabil olmadığından usulden reddinin gerekmesine, yine davalılar yönüyle haksız fiil tarihi, ölen ile davalı sürücünün kusur nispetleri ve ölenin davacılara yakınlığına göre takdir edilen manevi tazminat miktarlarının fazla olmamasına, destekten yoksun kalma tazminatı hesabının kaza tarihindeki yargısal uygulama ve verilere göre kusur nispetleri de nazara alınarak usulünce yapılmasına, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalıların tüm, davacının ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2/a-Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ( 4 HD’nin 08/02/2016 tarih ve 2015/2733-2016/1298 sayılı içtihadı) Bu açıklamalara göre olayın oluş şekli, biçimi, ölenin davacılara yakınlığının derecesine, paranın satınalma gücü, hakkaniyet ilkesi nazara alındığında mahkemece davacılar için belirlenen manevi tazminat tutarı az olmuştur. Bu yönüyle davacıların istinaf başvurusunun kabul edilmesi gerekir.
b-Davacıların desteğinin ölümüne sebep olan .... plaka sayılı vasıtanın davalı işleten şirketin envanterine kayıtlı ve ticari görülmektedir. Eş söyleyişle zarara sebebiyet veren araç hususi değildir. Bu sebeple davacıların talebi de gözetilerek belirlenen tazminatlara avans faizi yerine yasal faiz işletilmesi doğru olmamıştır. Bu yönlerden davacıların istinaf başvurusunun kabulü gerekir.
3-HMK 353/1-b/2 madde ve bendi uyarınca yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanununun olaya uygulanmasında ve delillerin taktirinde hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilebilir.
4-Açıklanan tüm bu sebeplerle; davalı .... Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurularının kabulüne, kararın kaldırılmasına, birleşen davanın feragat nedeniyle reddine, asıl dava yönüyle; davacı... için 5.113,21 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı ....Ltd.ŞTi. yönünden 18.03.2016 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere 04.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine (velayeten ....'ye ödenmesine), diğer davacılar açısından bakiye destekten yoksun kalma zararı bulunmadığından buna yönelik taleplerin reddine, yukarıda yazılı sebeplerle taktidren davacı .... için 75.000,00 TL , davacılar .... , ... , .... ve .... için ayrı ayrı 25.000,00 'er TL olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd.Şti.'den alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I- Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
II-Davalı .... Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin istinaf başvurusunun reddine
III-Kararın kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve fıkrası uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE
a-Asıl dava yönüyle; davacı .... için 5.113,21 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı ,....Ltd.Şti. yönünden 18.03.2016 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere 04.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine (velayeten .... ye ödenmesine), diğer davacılar açısından bakiye destekten yoksun kalma zararı bulunmadığından buna yönelik taleplerin reddine, davacı .... için 75.000,00 TL , davacılar ... , ... , .... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 'er TL olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın 18.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....Ltd.Şti.'den alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine
Birleşen .... Esas Sayılı Dosyası Yönünden;
Davanın Feragat Nedeniyle REDDİNE,
1-Alınması gerekli 54,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 29,20 TL harç ve 199,38 TL ıslah harcından mahsubu ile arta kalan 174,18 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacılar ... ve ... a iadesine,
2-İbraz edilen sulh protokolü uyarınca davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
.... Esas Sayılı Asıl Dava Yönünden ;
3-Alınması gerekli 12.303,53 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 684,81 TL harç ve 44,40 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.574,32 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan peşin harç dahil 718,31 TL ilk masraf, 44,40 TL ıslah harcının davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.075,11 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.815,72 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı .... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 6,25 TL'nin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı .... A.Ş.tarafından yapılan 39,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4,87 TL 'nin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Maddi tazminat yönünden davacı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. gereğince hesaplanan 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
9-Davacılar ....,....,.... ve .... için talep edilen bakiye destekten yoksun kalma tazminatı üzerinden AAÜT 3/2 ve 13/2 maddeleri gereğince hesaplanan her bir davacı için ayrı ayrı 100,00 'er TL olmak üzere toplam 400,00 TL vekalet ücretinin bu davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
10-Davacı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı .... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. alınarak bu davacıya verilmesine,
11-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı .... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. alınarak bu davacıya verilmesine,
12-Davacı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ....Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. alınarak bu davacıya verilmesine
13-Davacı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı .... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. alınarak bu davacıya verilmesine
14-Davacı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı .... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. alınarak bu davacıya verilmesine
15-Reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden davalı ... Nak.Otom.Pet.İnş.Malz.Kömür Mer.San.Tic.Ltd.Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. gereğince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
III-İstinaf incelemesi yönünden;
Başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf peşin ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, davacılar tarafından yapılan 66,50TL istinaf yargılama gideri ile 148,60 TL istinaf başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Nakliyat Otomotiv Petrol İnşaat Malzemeleri Kömür Mermer Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden alınması gereken 6.155,63 TL harçtan peşin olarak yatırılan 1.444,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.710,93 TL'nin müstenif davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, müstenif davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, avans iadesi, tebligat, kesinleştirme, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, dair 17/10/2022 gününde, oy birliğiyle ve HMK'nın 362/1-a madde ve fıkrası uyarınca kesin olarak karar verildi