T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/07/2022 tarihli tensip tutanağı
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 27/09/2022
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacılar vekili; davalı sürücünün kullandığı aracın kural ihlali sonucu müvekkili ....ın kullandığı araca çarpması ile meydana gelen çift taraflı kazada davacı ...'ın vücudunda oluşan birden çok kemik kırığı sonucu malul kaldığından bahisle davacının yaralanması nedeniyle şimdilik 2.000 TL maddi tazminat ile 50.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davalıların mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece; 26/07/2022 tarihli tensip zaptının (14) nolu ara kararı ile ihtiyati tedbir edilemeyeceğinden tedbir isteminin koşulları oluşmadığından reddine ihtiyati haciz yönüyle ise yaklaşık ispat koşulunu sağlayacak yeterlilikte delil sunulmadığından bahisle reddine karar verilmiştir.
İstinaf eden davacılar vekili; dava dilekçesine ekli olarak maluliyet raporu, arabuluculuk tutanağı, araca ilişkin fotoğrafların sunulduğunu, olay haksız fiil olmakla olay tarihinde temerrütün gerçekleşeceğini, davalı tarafın malvarlığını elden çıkarması halinde hükmedilecek olası tazminatın tahsilinin imkansız hale geleceğini, İİK'nun 285.maddesi uyarınca yaklaşık ispatın varlığının yeterli olduğunu ve ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
Talep; trafik kazasından kaynaklanan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nın 353 ve 355'inci maddeleri uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-İhtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların ya da onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir. (İHAS 6, 2709 sayılı T.C Anayasası 36, HMK 33) İhtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.
2-İhtiyati tedbir, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyat-i tedbir 6100 sayılı HMK’nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir hükmü getirilmiştir.
3-Hem ihtiyati tedbir hem de ihtiyati haciz geçici hukuki koruma tedbirleri olmakla birlikte kanuni dayanakları, koşulları, sonuçları ve etkileri birbirinden farklıdır. İhtiyati tedbir HMK'nın 389 - 399. maddelerinde düzenlenmiştir. İhtiyati haciz ise İİK'nın 257 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 406/2 madde ve fıkrasında, ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici düzenleme niteliğindeki kararlar gibi geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel hükümlerin saklı olduğuna değinilmiştir. Vurgulanmak istenen, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirin aynılaşamayacağı, birbirlerininin yerine ikame edilemeyecekleridir. İhtiyati hacizde söz konusu olan para alacağıdır. İhtiyati tedbir ise ihtiyati haciz dışında kalan mal, hak ve diğer talepleri de kapsamaktadır. İhtiyati haczin amacı asıl olarak teminattır. İhtiyati tedbirde öne çıkan amaç ise korumadır. İhtiyati haciz, borçlunun diğer mal varlığı değerleri üzerinde de icra edilebilir. İhtiyati tedbirin ise, uyuşmazlığın konusu olmayan sair mal varlığı değerleri üzerinde tatbiki kabil değildir.
4-İİK'nun 257 ve izleyen maddelerine göre rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Bu kuralın haksız eylemden kaynaklanan tazminat isteklerinde de uygulanması gerektiği belirgindir. Çünkü bu isteklerde de para alacağına kavuşulması amaçlanmaktadır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24/05/2016 gün ve 2016/4517-6851 E.K. )
5-Bu açıklamalardan sonra istinaf itirazının incelenmesinde; zarara sebebiyet veren kazaya ilişkin deliller, davacı vekilince delil olarak bildirilen Elmalı Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının sistem üzerinde yapılan incelemesinde; kaza ile ilgili ceza yargılaması sırasında tarafların kusur durumunun tespiti amacıyla alınan 11/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda ve 28/03/2020 tarihli kaza tespit tutanağında her iki tarafın da kusurlu olduğuna dair tespit yapıldığı, davacıdaki yaralanmaya dair doktor raporu aldırıldığı, eldeki davanın açılış tarihi itibariyle ceza dosyasında delillerin büyük ölçüde toplandığı ve taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı, davacının kaza nedeniyle yaralanmış olduğu dikkate alındığında illaki bir miktar maddi ve manevi tazminata hak kazanacağı da aşikar olmakla, haksız fiillerde temerrüt haksız fiil tarihinde gerçekleştiğinden ihtiyati haciz şartları oluşmuştur. Ancak davalı tarafın menkul ve gayrimenkulleri dava konusu olmadığından ihtiyati tedbir istemi yersizdir. Az yukarıda (3) nolu kısımda açıklandığı üzere ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir birbirinin yerine ikame edilemeyeceğinden ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir şeklinde bir geçici hukuki koruma usulü bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddedilmesi doğru olmamıştır. Davacının başvurusu bu yönüyle haklıdır ve istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca 26/07/2022 tarihli tensip tutanağının (14) nolu ara kararının kaldırılmasına, davacı tarafın ihtiyati tedbir isteminin reddine, ihtiyati haciz isteminin kabulü ile, alacak miktarının %10'u teminat (5.200 TL) mukabilinde, davalı ..... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine talep tutarı (52.000TL) ile sınırlı olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi için HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca hükmün yeniden tesisi gerekir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
I-Davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince kısmen KABULÜ ile, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı derdest dosyası üzerinden verilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine dair 26/07/2022 tarihli tensip tutanağının (14) nolu ara kararının KALDIRILMASINA,
II-1-Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE,
2-Davacılar vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE,
a)İİK'nun 257. maddesi gereğince davalı .... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına (İİK.'nun 82. ve 83. maddeleri ile özel yasalarınca haciz edilemeyecek mal, hak ve gelirler ile maaş gelirleri ve maaş gelirinin yattığı banka hesapları hariç) %10 teminat karşılığı olan 5.200TL teminat mukabilinde dava değeri (52.000TL) ile sınırlı olarak İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b)İhtiyati haciz kararının 2004 Sayılı İİK.'nun 261. maddesinde öngörülen 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içindeki Antalya İcra Dairesince ibrazla yerine getirilmesine, ihtiyati haciz kararının icrasının süresinde istenmemesi halinde verilen ihtiyati haciz kararının hükümsüz kalacağının ihtarına,
c)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,
III-Davacılar tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 80,70 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
IV-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin nihai kararda gözetilmesine,
V-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 27/09/2022 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-f) bendi ve 2004 Sayılı İİK.'nun 258/3. fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.