T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/06/2021
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 07/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/10/2022
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın sürücüsü, davalı ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin işleteni ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın önünde seyreden ...'ın sürücü olduğu ... plaka sayılı motosiklete çarptığı, motosikletin sağ şeride sürüklendiği ve arkadan gelen davacı müvekkiline ait ... plaka sayılı araca çarparak aracın hasarlanmasına sebebiyet verdiği, trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücünün tam kusurlu olduğu, mevcut hasar nedeni ile müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğu ve aracın bir süreliğine kullanılamadığından bahisle belirsiz alacak davası şeklinde açtıkları davada 4.080,00 TL değer kaybının tüm davalılardan, 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden işleyecek avans ve yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Bu dava Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasına kaydedilmiş, ilk derece mahkemesinin 14/06/2021 tarihli duruşmasında davalılar ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkındaki davanın tefriki ile mahkemenin başka bir esasına kaydına karar verilmiş, tefrik edilen dava Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasına kaydedilmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının araç kiralama işi yaptığı için tacir olduğu, davalı sigorta şirketi ile arabuluculuk görüşmesi yapılmış ise de tacir olan müvekkili ile ticari arabuluculuk yoluna başvurulmadığı, bu nedenle müvekkili yönünden dava şartının oluşmadığı, tüm kusurun müvekkiline ait araç sürücüsünde olmadığı, davacıya ait aracın basit şekilde hasara uğradığı, değer kaybının belirlenmesinde aracın durumu ve önceki hasarların belirleyici olacağının beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Trafik kazası tespit tutanağı, trafik kayıtları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; 7155 sayılı yasanın 20. maddesi ile TTK.nun 5. maddesinden sonra gelmek üzere dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinin eklendiği, 5/A maddesi gereğince; bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer konularda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu, somut olayda da talebin para alacağına ilişkin olduğu, davacı tarafça sunulan arabuluculuk tutanağının incelenmesinde arabuluculuk görüşmesinin sadece sigorta şirketiyle yapıldığı, davalılar ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden arabuluculuk işlemlerinin yapılmadığı, buna göre, davacı tarafın dava açılmadan önce arabulucuya başvurmadığı gerekçesiyle açılan davanın 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; araç mahrumiyet bedelinin haksız fiilden doğan tazminat olduğu, arabuluculuğa tabi olmadığı, ilk derece mahkemesince kendilerine arabulucuya başvurması için süre verilmediği, zorunlu arabulucuya başvuru şartının sigorta şirketleri için geçerli olup, araç sürücüsü ve işletenine karşı böyle bir başvuru zorunluluğu bulunmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari bir şirket olduğu, davacının da araç kiralama firması bulunması nedeniyle tacir olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının doğru olduğu, öte yandan Denizli 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasında tarafları ve konusu aynı olan bir dava daha açıldığı, derdestlik itirazları üzerine davacının davadan feragat ettiği, bu feragatin kesin hüküm oluşturacağını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
Davalı ... istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, araç hasarından kaynaklanan haksız fiil nedeni ile maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, meydana gelen trafik kazası sonucu hasar nedeni ile aracında oluşan değer kaybının ve tamiri boyunca araç mahrumiyet bedelinin tahsili için davalı araç sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı aleyhine eldeki maddi tazminat davasını açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında davalı araç sürücüsü ve işleteni hakkında açılan davanın tefrikine karar verilmiş ve tefrik edilen dava dosyası üzerinden yürütülen yargılama sonucunda dava şartı niteliğindeki ticari arabuluculuk yoluna başvurulmadığı için davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinin birinci fıkrasında "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
" hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu maddi olay trafik kazası haksız fiiline bağlı olsa da, her iki tarafın tacir olduğu trafik kazalarından kaynaklanan uyuşmazlık TTK.'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğundan davanın nisbi ticari dava olarak kabulü gerekir.
Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen sürücü, işleten ve sigortacı arasındaki müteselsil sorumluluğun dayanağı kanundur. Davalılar oluşan zarardan müteselsilen sorumlu olsalar da aralarında mecburi değil, ihtiyari dava arkadaşlığı mevcuttur. Zarar gören uğradığı zararı müteselsil sorumlulardan birinden talep edebileceği gibi, birkaçı veya tamamından da talep edebilir. Müteselsil sorumluluklarına rağmen davalılar arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı ilk derece mahkemesince de kabul edildiğinden davalılar bakımından tefrik kararı verilmiştir.
Somut olaya gelince; davalılar arasında yer alan sürücü tacir olmadığından, onun hakkında açılan dava ticari dava niteliğinde olmadığından zorunlu ticari arabuluculuya başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu davalı hakkındaki davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Davalı ... Nakliye Tekstil Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ticari sermaye şirketi vasfını taşıması nedeni ile tacir ise de, davacı gerçek kişinin tacir olduğu konusunda bir araştırma yapılmamıştır. Davalı şirket vekili, davacının araç kiralama işletmesi sahibi olduğu için onun da tacir olduğunu iddia etmektedir. Hal böyle olunca davacının tacir olup olmadığı, hasara uğrayan aracın davacının ticari faaliyetlerinde kullanılıp kullanılmadığı usulünce araştırılıp, davacı ile davalı şirket arasındaki tazminat davasında dava şartı niteliğindeki zorunlu ticari arabuluculuya başvuru zorunluluğu bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 19/06/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacının peşin yatırdığı 80,70 TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine, 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 07/10/2022 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...