T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/10/2019
DAVA:Trafik Kazası Kaynaklı Maddi ve manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 07/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/10/2021
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerine dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacılar vekili; yabancı uyruklu davacıların dava dışı ...'den paket tur satın alarak Türkiye'ye geldiklerini, ekstra olarak ise Kapodakya turu satın aldıkları ve taşıma işinin davalı ... Turizm'in işleteni olduğu otobüs ile yapıldığı, tur dönüşü meydana gelen tek taraflı trafik kazasında bir yolcunun öldüğü ve davacıların yaralandığını, otobüs sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, yaralanma nedeniyle tur gezilerini ve seyahatlarını yapamamış olmaları nedeniyle ödemiş oldukları tatil bedellerinin davalılardan tahsili ile toplam 8.846 Euro maddi tazminat ile 290.000 Euro manevi tazminatın davalılardan faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalı ... şirketi vekili; dava dışı Karayollarının %75 kusurlu olduğunun delil tespiti raporu ile belirlendiğini, kusuru kabul etmediklerini, cismani zararla ilgili olmayan tatil ücretinin kendisinden talep edilemeyeceğini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta vekili; kaza yapan aracın şirket nezdinde 100.000 TL limitli İMMS sigortası bulunduğunu, davadan önce başvuru olmadığından davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; davacıların maddi tazminata ilişkin taleplerinin mahrum kalınan gezi, yapılamayan tur ücretine ilişkin olması karşısında davalı sigortanın sorumluluğu bulunmadığı kabul edilerek, kazadan dolayı davacıların tatilinin kesilmesi nedeniyle kalan 3 günlük tatil süresine tekabül eden tur ücretlerinden davalı şirketin sorumlu olacağı kabul edilerek, sigorta aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, ... Turizm...Ltd şirketi hakkındaki maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile toplamda 7.291,86 Euro tazminatın faiziyle bu davalıdan tahsiline, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile toplamda 11.750 euro manevi tazminata faiziyle hükmolunmuştur.
İstinaf eden davalı ... Turizm Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili;
1-Dosyada kusur incelemesi yapılmadığını, kusurun Karayollarında olduğunu,
2-İMM sigortacısı davalı sigortanın da maddi tazminattan sorumlu olduğunu,
3-Hükümde reddedilen tazminat miktarları üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin Merkez Bankası'nın karar tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanması gerekirken eksik hesaplama yapıldığını,
4-Hükmedilen manevi tazminatın yüksek belirlendiğini, davalı şirketin kusuru oranında manevi tazminat belirlenmesi gerektiğini,
İstinaf eden davacılar vekili;
1-Yedi günlük tatil (tur) süresinin tamamı için maddi tazminata hükmedilmemesi ve kaza gününün tazminat hesabından düşülerek eksik tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu,
2-Sigorta yönüyle davanın reddinin hatalı olduğunu,
3-Davacılar lehine hükmolunan manevi tazminatın az olduğunu,
4-AAÜT'nin 13/2.maddesi uyarınca davalı lehine hükmedilen ücretin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceğini, davalılar lehine fazla vekalet ücretine hükmolunduğunu,
İleri sürerek kararın kaldırılmasını ve talepleri gibi karar verilmesini istemişlerdir.
Dava, yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-Davalı ... Turizm vekilinin istinafı yönüyle; her ne kadar yargılama sırasında kusur raporu alınmadığı, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği, kazanın oluşunda kusurun karayollarında olduğu ileri sürülmüş ise de; Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında alınan raporda davalıya ait araç sürücüsüne %25 kusur izafe edildiği, 29/03/2019 tarihli kaza tespit tutanağında direksiyon hakimiyetini kaybeden sürücünün yaptığı tek taraflı kazada 2918 sayılı KTK'nın 52/1,b maddesini ihlal ettiği yönünde görüş belirtildiği, kaldı ki dosyada tazminat talep eden davacıların tek taraflı kaza yapan araç içinde yolcu konumunda olup, kazanın oluşunda herhangi bir kusurlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
TBK 61.madde uyarınca birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları taktirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Somut olayda davacı taraf dava dilekçesinde kusur oranlarına göre tazminat talep etmemiş, kaza nedeniyle uğranılan tüm maddi ve manevi zararın davalılardan birlikte tahsilini istemiştir. TBK 61.maddesi ile zarar görene seçimlik bir hak tanınmış olup sorumlulardan yalnız birine karşı dava açma hakkı elinden alınmadığı gibi,haksız fiil sonucu zarar görenin her bir sorumluya karşı ayrı ayrı dava açmasına da bir engel yoktur. Söz konusu düzenleme bilakis zarar görenin biran önce alacağına kavuşmasını sağlamaya yöneliktir. Bu bakımdan müşterek müteselsil sorumluluk davacılar lehine olup haksız fiil faillerinden birine davanın yöneltilmesi yeterlidir. Tazminat sorumlularının kusur oranında birbirlerine yönelebileceği bu durumun ise iç ilişkide tazminat sorumlularını ilgilendireceği gözetilmekle davalının işleteni olduğu araç sürücüsünün gerçekleşen kazada kusuru bulunduğu sabit olmakla, kusur oranının belirlenmesine ilişkin rapor alınmasına gerek bulunmadığından bu yöne ilişen itiraz yerinde değildir.
2- Davalı sigorta şirketi ile ilgili olarak ise, kaza yapan aracın kaza tarihini kapsar şekilde 100.000 TL limit ile ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olup, trafik kazasında zarar gören tarafın zararının birinci sırada kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı tarafından karşılanması ve kaza tarihinde geçerli olan zorunlu trafik sigortası limitini aşan bakiye zarar bulunması halinde bakiye için İMMS sigortasının limit dahilinde sorumluluğu devreye gireceğinden(sıralı sorumluluk esası) davacılar lehine hükmolunan toplam maddi tazminat tutarının zorunlu trafik sigortasının kaza tarihinde geçerli poliçe limiti olan kişi başı 290.000TL ve kaza başı 2.900.000TL'nı aşmadığı anlaşılmakla bu yöne ilişkin itirazlar yersizdir tümden reddi gerekir.
3-Vekalet ücreti yönüyle; karar tarihi olan 17/10/2019 yılında yürürlükte olan AAÜT'nin 13/2.maddesinden sonra bir düzenleme bulunmadığı, davacı tarafın dayandığı 13.madde ile ilgili olarak karar tarihinden sonra yapılan değişiklik ile maddi tazminatlar yönüyle tarifenin 10.maddesinde yer bulan manevi tazminata paralel olarak düzenleme yapılmış ve davacı lehine olarak 3. ve 4.fıkralar eklenmiştir. Ancak tarife değişikliği 30971 sayılı Resmi Gazetenin yayım tarihi olan 07/12/2019 sonrası verilecek kararlar için geçerli olacağından eldeki dosyada anılan 3. ve 4. Fıkraların uygulama yeri yoktur. Bu nedenle mahkemece verilen karar o tarihte yürürlükte olan 2019 yılı AAÜT'ne uygun olup, usulsüzlük yoktur, itiraz yersizdir reddi gerekir.
4-Manevi tazminatın miktarına ilişkin olarak ise; kazanın oluş şekli, davacıların yolcu konumunda olup kazanın oluşunda ve zararın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmaması, kaza tarihi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın kişideki tatmin duygusunun karşılama amacı ve dosya kapsamına göre davacılar ... ile ...'de meydana gelen kemik kırığı, yaralanmanın niteliği gözetilerek bu davacılar yönüyle hükmedilen miktarlar yetersiz olup, manevi tazminatların bir miktar arttırılması gerekmektedir. Bu nedenle davacı tarafın manevi tazminatın miktarına yönelik itirazı anılan davacılar açısından haklı olup kabulü ile bir miktar arttırılması, diğer davacılar yönü ile reddi ve yine davalı şirket vekilinin itirazının reddi gerekir. Maddi tazminatın miktarı ile ilgili olarak ise kazanın 29/03/2015 günü saat 16:30'da gerçekleştiği gözetildiğinde, kaza tarihinin maddi tazminat isteminin dışında tutulmasında herhangi bir isabetsizlik yoktur.
5-Tüm bu nedenlerle davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun az yukarıda açıklandığı üzere manevi tazminatın miktarı yönüyle davacılar ... ile ... için kısmen kabulü ile yeniden hüküm tesisi için HMK'nun 353-1-b-2.maddesi gereğince kaldırılarak yeniden hüküm tesisi gerekmektedir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
I-Davalı ... Turizm... Ltd.Şti.vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE,
II-1-Davacılar tarafından davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine maddi tazminat istemiyle açılan davanın REDDİNE,
2-Davacılar tarafından davalı ... Turizm .. Ltd Şti aleyhine maddi tazminat istemiyle açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 290,14 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 185,99 - Euro
... için 119,57 - Euro
... için 190,28 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 204,85 - Euro
... için 132,42 - Euro
... için 132,42 - Euro
... için 140,99 - Euro
... için 140,99 Euro'nun, kaza tarihi olan 29/03/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalı ... Tur Ltd Şti'nden alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya dair maddi tazminat taleplerinin REDDİNE,
a)Alınması gerekli 886,53 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 515,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 371,47 TL harcın davalı ... Tur Ltd Şti'nden tahsili ile Hazine adına gelir KAYDINA,
b)Davacılar tarafından tamamlama harcı ile yatırılan 3.892,17 TL ve 35,90 TL de başvuru harcının toplamı 3.928,07 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine (Davalı sigorta şirketi 3.412,99 TL'sinden sınırlı sorumlu tutularak),
c)Davacılar tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 750,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan 318,70 TL'nin davalı ... Tur. .. Ltd Şti'nden alınarak davacılara ödenmesine, fazla kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
d)Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca kabul olunan maddi tazminat yönünden hesaplanan;
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 698,40 TL,
... için 480,70 TL
... için 480,70 TL,
... için 451,40 TL,
... için 451,40 TL,
... için 989,20 TL,
... için 634,10 TL,
... için 648,70 TL
... için 407,60 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Turizm Ltd Şti'nden alınarak adı geçen davacılara ÖDENMESİNE,
e)Davalı ... Sigorta A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan;
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.629,70 TL,
... için 1.121,70 TL
... için 1.121,70 TL,
... için 1.053,50 TL,
... için 1.053,50 TL,
... için 2.308,20 TL,
... için 1.479,70 TL,
... için 1.513,80 TL
... için 951,20 TL nispi vekalet ücretinin adı geçen davacılardan ayrı ayrı alınarak davalıya ödenmesine,
f)Davalı ... Tur .. Ltd Şti vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca reddolunan maddi tazminat yönünden hesaplanan;
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 931,30 TL,
... için 641,00 TL
... için 641,00 TL,
... için 602,00 TL,
... için 602,00 TL,
... için 1.318,90 TL,
... için 845,50 TL,
... için 865,00 TL
... için 543,50 TL nispi vekalet ücretinin adı geçen davacılardan ayrı ayrı alınarak davalıya ödenmesine,
3-Davacılar tarafından davalılar aleyhine manevi tazminat istemiyle açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
... için 1.000,00 Euro
... için 1.500,00 EURO,
... için 750,00 Euro,
... için 750,00 Euro
... için 750,00 Euro
... için 1.000,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro,
... için 500,00 Euro'nun, kaza tarihi olan 29/03/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ÖDENMESİNE, (Davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmak kaydıyla), fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
a)Alınması gerekli 2.981,25 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.377,09 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan 395,83 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacı tarafa İADESİNE,
b)Manevi tazminat yönünden yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
c)Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca kabul olunan manevi tazminat yönünden hesaplanan;
... için 2.725,00 TL,
... için 2.725,00 TL
... için 2.557,10 TL,
... için 2.557,10 TL,
... için 2.557,10 TL,
... için 2.725,00 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL,
... için 1.704,70 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı ÖDENMESİNE,
d) Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2, 10/2 maddeleri uyarınca reddolunan manevi tazminat kısmı yönünden hesaplanan;
... yönünden 2.725,00 TL,
... yönünden 2.725,00 TL
... yönünden 2.557,10 TL,
... yönünden 2.557,10 TL,
... yönünden 2.557,10 TL,
... yönünden 2.725,00 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL,
... yönünden 1.704,70 TL nispi vekalet ücretinin adı geçen davacılardan ayrı ayrı alınarak davalılara ÖDENMESİNE,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 07/10/2021 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...