T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/09/2019
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacılar vekili; davacının yolcu olarak bulunduğu ... ait servis aracı ile davalı...'ne ait otobüsün çarpışması sonucu meydana gelen çift taraflı kazada üç kişinin öldüğü ve çok sayıda kişinin yaralandığını, her iki araç sürücüsünün kusuru ile oluşan kazada kusuru bulunmayan müvekkilinin yaralanması nedeniyle dalağının alındığını belirterek, yaralanma ve uzuv kaybı nedeniyle davacının uğradığı maddi ve manevi zararın giderilmesi için kazaya karışan araçların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacılarına (servis aracı şoförünün mirasçılarına) karşı açtığı davada (HMK 107), şimdilik 5.000TL iş gücü kaybı zararı ile 50.000TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle adı geçenlerden müşterek müteselsil tahsilini istemiş, 01/09/2016 tarihli dilekçe ile servis aracı trafik sigortacısı ... yaptığı harici ödeme nedeni ile uzlaştıklarını belirterek ... , ... , davalı mirasçılar ve ... (...) Sigorta A.Ş. yönüyle bu davalıların (kusuru oranında)sorumluluklarına düşen miktar kadar maddi tazminat talebinden feragat ettiklerini, ancak karşı araçla (otobüs) ilgili davalılar yönüyle ve sorumlulukları oranında maddi tazminat taleplerinin devam ettiğini, yine manevi tazminat isteminin tüm davalılar hakkında devam ettiğini bildirmiş, 02/04/2019 havaleli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 66.022TL'ye çıkarmıştır.
Davalı ... vekili; davanın reddini istemiştir.
Davalılar .... vekili, kazada kendilerinin de servis aracı şoförü olan eş ve babalarını kaybettiğini ve olayda kusurlarının bulunmadığını savunmuştur.
Davalı ...vekili; otobüsün İMM sigortası kapsamında 250.000TL tutarında maddi-bedeni ayrımsız sigortalı olduğunu, aracın ayrıca trafik sigortası bulunduğunu, zararın varsa bu poliçelerden karşılanmasını, davanın ... sigortaya ihbarını talep etmiştir.
Davalı ... vekili; görev, husumet ve zamanaşımı definde bulunmuş, servis aracı yönüyle ... sorumlu olduğunu savunmuştur.
Mahkemece; ... hakkındaki davanın husumetten, ... , ... (...) Sigorta, ..., ... ve ...hakkındaki davanın (servis aracıyla ilgili olanlar) feragattan reddine, 65.375,66 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar ..., ... ve ...'den faiziyle müşterek ve müteselsilen tahsiline, 647,33TL geçici İş göremezlik zararına ve 8.000TL manevi tazminatın yasal faiziyle sürücü ve işletenlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmolunmuştur.
İstinaf eden davacı vekili; ...'nin ... olması ve ... toplu taşımanın ... içine alınması nedeniyle ... yönüyle manevi tazminat isteminin reddinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, Sigorta ile anlaşma gereğince davacı aleyhine olacak şekilde davalı ... sigorta, ... , ..., ... ve ... lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,
İstinaf eden ... vekili; hükmolunan manevi tazminatın yüksek olduğunu, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu ve ... lehine eksik vekalet ücretine hükmedildiği, hatalı hesaplanarak aleyhe fazla yargılama giderine hükmedildiğini,
İleri sürerek kararın kaldırılmasını istemişlerdir.
Dava haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazimat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nın 353'üncü maddesi uyarınca dosya üzerinden yürütülmüştür.
Buna göre;
1-a)Mahkemesince İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan ... tarihli raporda; sürücü ...'in idaresindeki otobüsle 50 km hız sınırının bulunduğu olay yerindeki kavşağa hızını mahal şartlarına göre ayarlamadan süratli biçimde tehlike arz edecek tarzda yaklaştığı, tali yoldan kavşağa giren aracı yeterli mesafeden gördüğü halde tatbik ettiği frende hızından dolayı etkisiz kalıp, neden olduğu olayda tali kusurlu bulunduğu ve %35 oranında kusurlu olduğu; sürücü ...'ın idaresindeki otobüsle, kavşakta geçiş önceliğine uymadan gerekli kontrolü yapmadan tali yoldan ana yola girmesi neticesinde neden olduğu olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine uymadığından asli kusuruyla sebebiyet verdiği ve % 65 oranında kusurlu olduğu,
b)Pamukkale Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan ... havale tarihli raporda, davacının maruz kaldığı olay nedeniyle Vücut Genel Çalışma Gücünden (Meslekte Kazanma Gücü) kayıp oranının kaza tarihi olan 2015 yılındaki yaşına göre %14,3 ve şahısta saptanan lezyonların iyileşme süresinin 75 güne kadar uzayabileceği,
c)Bilirkişi ...'dan alınan 09/04/2018 tarihli raporda, feragat edilen davalılar yönünden hesap yapılmadığı, feragat edilen davalılar dışında kalan diğer davalılar yönünden davalı ...'in %35 kusuru nispetinde yapılan zarar hesabında davacının talep edebileceği geçici iş göremezlik zararının 647,33TL, sürekli iş göremezlik zararının 43.018,89TL olarak hesaplandığı,
d)Trafik kazasından sonra 06/10/2012 tarihli resmi gazetede yayımlanan 6360 sayılı kanun ile ... ilinin büyükşehir olması ve ... kendiliğinden büyükşehir belediyesi olduğu, kaza tarihinde mevcut olan ... belediyesinin ... belediyesinin mahallesi haline geldiği ve yasanın geçici madde 1/3 fıkrası uyarınca valilik kararı ile kazaya karışan servis aracının ... belediyesine devredildiği
Görülmüştür.
2-İstinaf itirazlarının incelenmesine gelince; olay tarihinde davacı kazaya karışan ve valilik kararı ile ... belediyesine devredilen servis aracında yolcu konumunda olup, meydana gelen çift taraflı kazada bir kusuru bulunmamaktadır. ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan ve dosya kapsamına uygun rapor uyarınca kazanın oluşunda davalı ...'in %35, bir kısım davalılar murisi sürücü ...'ın %65 oranında kusurlu olduğu, davacının kaza nedeniyle %14,3 oranında malul kaldığı anlaşılmaktadır. Haksız fiil tarihinde 17 yaşında olup, malul kalan ve kazanın oluşunda kusursuz olan davacının kazanın oluş biçimi, kaza tarihi, yaşı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve manevi tazminatın tatmin amacı vs. hususlar nazara alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarı dosya kapsamına göre yetersizdir ve bir miktar arttırılması gerekir. Bu nedenle manevi tazminatın miktarı bakımından davacının itirazının kabulü ile davalının itirazının reddine karar vermek gerekir. Kazaya karışan aracın valilik kararı ile ... Belediyesine devir olması karşısında ... büyükşehir belediyesi yönüyle açılan davanın reddinde bir isabetsizlik yoktur davacı tarafın itirazı bu yönüyle yersizdir reddi gerekir. Yargılama giderleri yönüyle ise maddi tazminat bakımından yargılama sırasında davacı tarafın sigorta ile sulh olması, sigortanın sulh anlaşması uyarınca 21/04/2016 tarihinde 57.841 TL asıl alacak, 6.712,60TL vekalet ücreti, 500TL masraf olmak üzere toplam 71.754 TL ödeme yaptığı ,yargılama sırasında yapılan ödeme nedeniyle davacının anılan davalılar hakkındaki davasından feragat ettiği, Yüksek Yargıtay'ın yerleşik uygulama ve kabulleri uyarınca sözkonusu feragatin gerçek anlamda hakkın özünden feragat niteliği taşımadığı, davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyet vermiş olduğu gözden kaçırılarak davacı aleyhine olacak şekilde davalı ... (...) sigorta, ... belediyesi, davalı ..., ... ve ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur. Hükmün 11 nolu bendi bu yönüyle hatalı olup, kısmen düzeltilmesi gerekmektedir.. Davalı ... 'nin hükmün ferilerinden olan vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişen itirazı açısından ise, manevi tazminattan dolayı AAÜT'ye uygun olarak kabul ve reddedilen kısım yönüyle 2.725TL olarak her iki taraf lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir usulsüzlük yoktur ancak hükmün 8 nolu bendinde harç ve yargılama giderleri toplamı 2.766,52 TL'nin ... BB hariç tüm davalılardan tahsiline karar verilmiş ise de; yargılama sırasında sigortanın davacıya maddi tazminat ödemesi yapmış olması karşısında harici ödeme ve sulh nedeniyle hakkındaki davadan feragat edilen davalılar aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi, yine 01/09/2016 tarihli maddi tazminattan kısmi feragat dilekçesi ile davalıların kusuruna düşen pay oranında istemde bulunulmuş (isteminin kapsamını daraltmış) olması karşısında yargılama giderlerine hükmedilirken davalıların kusur oranının gözetilmemesi, bu şekilde davalılar aleyhine olacak şekilde taleple bağlılık ilkesi gözetilmeksizin istemi aşar şekilde hüküm tesisi ile yine hakkındaki dava sulh ile sonuçlanan bir kısım davalılara yargılama gideri yükletilmesi hatalı olmuştur, (ancak Davalı ... dışında diğer davalılar kararı istinaf etmemiş olup davacı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar saklı tutularak) davalı müstenif belediyenin bu yöne ilişkin itirazının kabulü gerekir.
3- Tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca hükmün kaldırılarak kararın düzeltilmesi, ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalılar bakımından karar kesinleşmiş olmakla usuli kazanılmış haklar gözetilerek yeniden hüküm tesisi gerekmektedir.
Hüküm: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
I-Davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf istemlerinin KABULÜ ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE,
II-1-...hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davalılar ... (...) Sigorta A.Ş, ... , ..., ... ile ... hakkındaki maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE,
3-a)Davacının 65.375,66TL sürekli iş göremezlik zararı ile 647,33 TL geçici iş göremezlik zararı toplamı 66.022,99TL'nin davalı ... yönünden 10/02/2016 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise 19/09/2012 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulması kaydıyla),
b)Alınması gereken 4.510TL ilam harcından peşin ve ıslah yoluyla yatırılan toplam 976,94TL'nin mahsubuna, bakiye 3.533,06TL'nin davalılar ..., ... ve ... tahsili ile hazineye gelir kaydına,
c)Davacı tarafından peşin ve ıslah yoluyla yatırılan 1.147,72TL'nin davalılar ..., ... ve ... alınarak davacıya verilmesine,
d)Maddi tazminat yönüyle davacının sarf ettiği toplam 2.766,52TL yargılama giderinin davalı ... dışındaki davalılar ... , ... , ... , ... , ... ve ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
e)İlk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen maddi tazminat üzerinden hesaplanan 7.612,42TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ... , ... ve ... alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalılar ... , ... , ... , ... ve ... (...) Sigorta A.Ş. vekille temsil olunmuş ise de; yargılama sırasında harici ödeme nedeniyle sulh ile feragat edilmiş olmakla maddi tazminat yönüyle bu davalılar lehine vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
g)İlk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.725TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... 'ne verilmesine,
4-a)Manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 15.000TL manevi tazminatın davalılar ... , ... , ... , ... , ... ve ... 19/09/2012 tarihinden işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Hükmolunan manevi tazminat üzerinden alınması gereken 1.024,65 TL karar harcından peşin alınan 170,78TL'nin mahsubu ile bakiye 854,87TL'nin davalılar ... , ... , ... , ..., ... ve .... müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye verilmesine,
c)Kabul edilen manevi tazminat üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 4.080TL vekalet ücretinin davalılar ... , ...., ... , ... ,... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d)Reddedilen manevi tazminat yönüyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 4.080TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ..., ..., ... , ... ve ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ....'ye verilmesine,
e)İlk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.725TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... 'ne verilmesine
5-Artan gider avanslarının karar kesinleşmesine müteakip ilgililerine iadesine,
III-İstinaf yargılama harç ve giderleri yönünden;
1-Davacının peşin yatırdığı 54,40TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine, 148,60 TL istinaf başvuru harcının mahsubu ile Hazineye gelir kaydına,
2-Davalının peşin yatırdığı 136,62TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,148,60 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 293,10TL istinaf yargılama giderinin davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Müstenif davalının yaptığı istinaf yargılama giderlerinin kararın mahiyetine göre üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 07/10/2021 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
....