T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/12/2022
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 01/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/11/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve dahili davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların babası olan ...'un sürücüsü olduğu ... plaka sayılı araçla, davalı ...'ın sürücüsü ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu her iki davacının yaralandığından bahisle davacı ... için 10.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL maddi 40.000,00 TL manevi tazminatın 15/07/2013 kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 30/11/2022 tarihli dilekçesiyle karşı tarafa ait aracın birleşik kasko sigortası (ihtiyari mali mesuliyet) olan ... Sigorta Şirketi'nin davalı olarak davaya dahil edilmesini istemiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davadan önce müvekkili sigorta şirketine usulünce yapılmış bir başvuru bulunmadığı, dava şartının gerçekleşmediği, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru, trafik poliçe limiti ve kapsamı ile sınırlı olduğu, kusur ve zararın usulünce karşılanması gerektiği, tedavi giderleri sorumluluğunun Sosyal Güvenlik Kurumu'na ait olduğu, müvekkili sigorta şirketinin poliçesinin manevi tazminat klozu içermediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığı, davacının maddi zararını ispat için belge ibrazının gerektiği, dava dilekçesinde anlatıldığı gibi davacıların yaralanmalarının ağır nitelikte olmadığı, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Dahili Davalı ... Sigorta Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; usul kanunda dahili davalı şeklinde bir kurum bulunmadığı, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından davaya sonradan davalı dahil edilemeyeceği, dava konusu edilen taleplerin zamanaşına uğradığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosya örneği, davacıların tedavilerine esas tıbbi belgeler, doktor bilirkişi raporu, tanık beyanı, sosyal ekonomik araştırma tutanağı, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazası sonucu araçta yolcu olarak bulunan her iki davacının yaralandığı, doktor bilirkişi tarafından davacıların bakıcı-refakatçi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan ilaç, kol askısı ve benzeri tıbbi malzeme ile tedavi ulaşım giderlerinin hesaplandığı, davalı ... Sigorta A.Ş'nin trafik sigortacısı olduğu için poliçe kapsamında manevi zararlardan sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle davacı ... için 7.700,00 TL ve davacı ... için 1.250,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden 15/07/2013 olay tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 27/02/2021 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yaşları küçük olan davacılar ... ve ...'a velayeten anne ve babaları tarafından açıldığı, ancak gerekçeli karar başlığında davacı olarak çocukların dışında ebeveynlerinin isimlerinin de yazıldığı, bu yanlışlığın düzeltilmesi gerektiği, trafik kazası sonucu davacı küçüklerin anne ve babalarının da yaralanmasından dolayı yapılan tedaviler bakımından belge ve makbuz toplanamadığı, manevi tazminat davalarının tamamının kabulü gerekirken kısmen kabulün yerinde olmadığı, davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının tam olarak kabulünü istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının yeterli gerekçe içermediği, yalnızca bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmemesi gerektiği, müvekkili şirketin hükmedilen maddi zarardan sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu kazanın 2013 yılında gerçekleşmiş olmasına rağmen tedavi giderine ilişkin maddi tazminat miktarının olay tarihi yerine rapor tarihi itibariyle hesaplanmasının ve bu miktarın hükme esas alınmasının doğru olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı, zarar hesabının olay tarihine göre belirlenmesi gerektiği, davacıların herhangi bir bakıcı gideri talebi bulunmamasına rağmen bakıcı giderinin de hüküm altına alınmasının hukuka aykırı olduğu, davacı küçüklerin anne ve babasının Antalya 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasında açtıkları davada kaza her iki davalı sigorta şirketine ihbar edildiği için temerrütün de bu dosyadaki tebliğ tarihinden başlaması gerektiği, davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğu, bahsi geçen dava dosyasında ağır yaralanan davacıların anne ve babalarına bu kadar manevi tazminat hükmedilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Dahili davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından davaya sonradan davalı eklenemeyeceği, müvekkilinin davaya önce ihbar olunan sıfatı ile dahil edilip sonra dahili davalı olarak husumet yöneltildiği ve tazminat sorumluluğuna mahkum edildiği, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fazla olduğu, talep edilen maddi tazminat talepleri yönüyle de müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı, kaldı ki öncelikli sorumluluğun trafik sigortacısında olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacıların babasının sürücüsü olduğu araçla, davalıların sürücüsü, trafik sigortacısı ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacılar yaralanmış ve bu yaralanmalarından dolayı uğradıkları maddi ve manevi zararlarının tahsili talep etmişlerdir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/11/2016 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ...'ın, aralarına davacıların da bulunduğu birden fazla kişinin taksirle yaralanmalarına sebebiyet vermesi suçundan TCK.'nun 89/4, 22/3 ve 62. maddeleri gereğince 1 yıl 23 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, bu karar Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin istinaf yasa yolu denetiminden geçerek 26/12/2016 tarihinde kesinleşmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
1-Dava dilekçesiyle husumet, davalı sürücü ile bu davalının sürücü olduğu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısına yöneltilmiştir. Davalı sürücü ... vekili davanın aracın kasko sigortacısı (ihtiyari mali mesuliyet sigartası) olan ... Sigorta Şirketi'ne ihbar edilmesi talebi üzerine dava bu sigorta şirketine ihbar edilmiş ve sigorta şirketi ihbar olan sıfatıyla davaya cevap vermiştir. Yargılama aşamasında davacılar vekili 30/11/2022 tarihli dilekçesiyle bu sigorta şirketinin dahili davalı sıfatıyla davaya dahil edilmesini istemiş, ilk derece mahkemesince bu talep kabul edilerek ... Sigorta Şirketi'ne dahili dava dilekçesi gönderilmiş ve ilk derece mahkemesince bu davalı manevi tazminattan sorumlu tutulmuştur.
Asıl davada taraf olarak gösterilmeyen karşı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı ... Sigorta Şirketi ile kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ve trafik sigorta şirketi arasında zorunlu bir dava arkadaşlığı olmayıp, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. İhtiyari dava arkadaşlarından birisi hakkında dava açılmamışsa sonradan bu kişinin aynı dava dosyasına davalı sıfatıyla dahil edilmesi yasal olarak mümkün değildir. Bu durumda zarara uğrayan taraf sonradan müteselsil sorumlulardan diğeri hakkında da bir talepte bulunması halinde ayrı bir dava açılması ve her iki davanın birleştirilmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmesi gerekir.
Davalı ... Sigorta şirketi hakkında usulünce açılmış bir dava bulunmadığından davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan dahili dava dilekçesinin reddi gerekirken ... Sigorta Şirketinin Dahili davalı olarak tazminattan sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.
Kabule göre de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi gereğince davalı sigorta şirketine yazılı başvuru koşulu sağlanma imkanı tanınmadan ve dava şartı gerçekleşmeden davalı dahili davalı ... Sigorta Şirketi hakkında esastan karar verilmesi de yerinde değildir.
2-Hükme esas alınan doktor bilirkişisinin 27/06/2022 tarihli dilekçesinde bakıcı ve refakatçi gideri ilaç, tıbbi malzeme ve tedavi ulaşım masrafları rapor tarihi itibariyle hesaplanmıştır. Oysa bahsi geçen zararların dava tarihi veya bilirkişi rapor düzenleme tarihi itibariyle değil masrafın yapıldığı tarihteki rayiç değerlerine göre yapılması ve faizin de o tarih itibariyle uygulanması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince davacıların bakıcı ve tedavi giderlerine esas zararının bilirkişi rapor tarihi itibariyle hesaplanması yerinde olmadığından aynı bilirkişiden veya farklı bir bilirkişiden masrafların yapıldığı tarih itibariyle yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereklidir.
Bilindiği üzere, 7251 Sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Deliller toplanmış olmasına rağmen delilleri değerlendiren bir karar verilmemiş olması (örneğin sadece zamanaşımı yönünden karar verilmesi), delillerin kısmen eksik toplanması ve bu kısmının değerlendirilmemesi, hükmün esasını etkileyen en önemli delilin (maddi olayda olduğu gibi hüküm kurmaya elverişli tazminat raporu alınmadan) toplanmaması madde kapsamında değerlendirilmelidir. Karşılaştırılmalı hukukta bu konu örneğin İsviçre’de “…önemli vakıaların tamamlanması gerekiyorsa…”, Alman Hukukunda ise “…eksiklik nedeniyle kapsamlı ya da çok emek harcayarak delil toplanması gerekiyorsa…” şeklinde düzenleme altına alınmıştır.
Hüküm kurmaya elverişli olmayan tazminat bilirkişisi raporları dikkate alınmak suretiyle eksik inceleme ile karar verilmesi hem yukarıda gösterilen düzenlemelere, hem de 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde yer verilen Hukuki Dinlenilme, Anayasanın 36. ve AİHS’nin 6. maddesinde hüküm altına alınan Adil Yargılanma Haklarına aykırılık teşkil eder. 6100 Sayılı HMK’nun 30. maddesinde belirtilen Usul Ekonomisi İlkesi gözetilerek veya üstü kapalı buna dayanılarak Adil Yargılanma ve Hukuki Dinlenilme Hakkı bertaraf edilemez.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin dahili davalı olarak davaya eklenemeyeceğine yönelen istinaf istemiyle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin maddi tazminatın belirlenme biçimine yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacılar vekilinin istinaf istemi ile davalılar ... Sigorta A.Ş. vekili ve ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaatindeyim.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin dahili davalı olarak davaya eklenemeyeceğine yönelen istinaf istemiyle, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin maddi tazminatın belirlenme biçimine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 29/12/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacılar vekilinin istinaf istemi ile davalılar ... Sigorta A.Ş. vekili ve ... vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
5-Davalılar tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 769,00 TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta Şirketine; 921,50 TL istinaf karar harcının davalı ...'a ; (155,00 TL + 24,90 TL) 179,90 TL istinaf karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'ye isteği halinde iadesine, davacıların istinaf talepleri incelenmediğinden yatırdıkları 492,00 TL istinaf karar harcı ile 786,42 TL istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
7-Dahili davalı ... Sigorta Şirketi ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ilamın icrasının geri bırakılması için Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına ayrı ayrı sunulan teminatın İİK 36/5'inci maddesi uyarınca bu davalılara iadesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 01/11/2023 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...