ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 12/07/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/07/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ile davalılar ... vekili ve ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın sürücüsü, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin kayıtlı maliki olan ... plaka sayılı motosikletin yaya olan müvekkiline çarpmak suretiyle müvekkilinin yaralandığı, motosikletin olay tarihi itibariyle trafik sigortasının bulunmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 250,00 TL sürekli iş görmezlik tazminatı, 250,00 TL bakıcı gideri, 250,00 TL hastane yol gideri ve 250,00 TL yemek giderinin davalı ... yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden 15/05/2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 20.000,00 TL manevi tazminatın 15/05/2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 10/08/2020 tarihli dilekçesiyle geçici iş görmezlik tazminatı miktarını 1.351,13 TL'ye, bakıcı giderini ise 1.712,81 TL'ye çıkarmıştır.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davadan önce müvekkili kuruma başvuruda bulunulmadığı için dava şartının oluşmadığı, kazaya sebebiyet veren aracın olay tarihini kapsar şekilde geçerli bir trafik sigorta poliçesinin olup olmadığının tespiti gerektiği, kusurun maluliyet oranının ve zararın usulünce belirlenmesi gerektiği, geçici iş görmezlik tazminatı ile tedavi gideri, bakıcı gideri, yol ve yemek masrafının trafik sigorta poliçe kapsamı dahilinde bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu, olay tarihi dikkate alındığında tazminat alacağının zamanaşımına uğradığı, davacının kaza sonrasında maluliyet halinin oluşmadığı, ceza mahkemesinde yapılan yargılamaya göre asli kusurun davacıda olduğu, davacının haksız tazminat elde etme gayesi güttüğünü beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Denizli 6. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, sosyal ve ekonomik araştırma tutanakları, davacıların tedavisine esas tıbbi belgeler, kusur raporu, maluliyet raporu, tazminat bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davacının %75, davalı sürücünün ise %25 oranında kusurlu olduğu, davacının trafik kazası sonucu 9 aya kadar iyileşebilecek derecede yaralandığı, bu süre içerisinde 2 ay boyunca başka birisinin yardımına gereksinim duyacağı, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının kusuruna göre geçici iş görmezlik zararının 1.351,13 TL, bakıcı gideri zararının ise 380,62 TL olduğu gerekçesiyle 1.351,13 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 380,62 TL bakıcı gideri, TBK 50/2 gereğince olayın meydana geldiği yıl ve kusura göre 100,00 TL yemek ve tedavi yol gideri olmak üzere toplam 1.831,75 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava açılmadan önce davalı ... başvurulmadığından 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde yazılı dava şartı oluşmadığı için bu davalı yönünden açılan davanın usulden reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın 10/05/2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu kazada başına aldığı darbe sonucu sağ kulağında işitme kaybı yaşadığı, bu durumun kalıcı maluliyete neden olduğu, Adli Tıp Kurumu raporuna itiraz etmelerine rağmen ikinci raporda bu itirazlarının dikkate alınmadığı, davalı sürücünün konser sonrası dağılan yaya yoğunluğunu dikkate alarak araç kullanması gerektiği, ilk derece mahkemesince kusurun hatalı bölüştürüldüğü, tedavi gideri ve yol giderinin eksik hesaplandığı, manevi tazminat miktarının da az olduğu, maddi tazminat davasında faizin olay tarihinden itibaren uygulanması gerekirken dava tarihinden itibaren faiz hesaplanmasının hatalı olduğu, ... davadan önce başvuru yapıldığı, maddi tazminat davası yönünden davalı yararına reddedilen miktar kadar nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine hükmedildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların kusur oranına göre davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu, davacının trafik kazası sonucu maddi bir zarara uğramadığı, kusurun yanlış belirlendiği, ıslah edilen alacağın zamanaşımına uğradığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. ..., kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaması veya aracın tespit edilememesi halinde maddi zarardan 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince sorumludur.
Davalı ...'ın sürücüsü olduğu araç davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Davacı yaralanmasından dolayı maddi ve manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı ... yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönüyle maddi ve manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İlk derece mahkemesince maddi tazminat yönünden kurulan hükümlerin miktarı yönüyle kesin olarak verildiği tefhim ve tebliğ edilmiş ise de, maddi tazminat miktarlarının davacının geçici iş göremezlik durumuna göre belirlendiği, oysa davacının maluliyete uğradığına yönelik itirazının da bulunduğu ve bu itirazını istinaf yasa yolu başvurusuyla da sürdürdüğü, ayrıca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla açılan davada tedavi yol ve yemek gideri talep edildiği, davacının bu talebine yönelik olarak da istinaf başvurusunda bulunduğu, ilk derece mahkemesince tedavi yol ve yemek gideri yönünden bilirkişiden rapor alınmadığı ve davacının bu talebinin belirle hale gelmediği gözetildiğinde davacının maddi tazminata yönelen tüm istinaf istemleriyle, HMK'nın 348. maddesinin 1. ve 2. fıkrası dikkate alındığında davalı ...'ın yine maddi tazminata yönelen tüm istinaf istemleri istinaf incelemesine tabi tutulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili 13/01/2021 tarihli dilekçesi ile istinaf yasa yoluna başvurmuşsa da, vekaletnamesi itibariyle kanun yolundan feragat etmeye yetkili olan davalı vekili Av. ... 22/01/2021 tarihli dilekçesiyle istinaf isteminden feragat etmesi nedeniyle HMK'nın 349/2 maddesi gereğince davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2-Davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, davalı .... vekilinin talep artırım dilekçesi ile istenilen tazminat miktarlarına karşı zamanaşımı def'inde bulunmadığı gibi, HMK'nın 107/2 maddesi gereğince davacının iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini artırabileceği dikkate alındığında davalı ... vekilinin artırılan tazminatın zamanaşımına uğradığına yönelen istinaf itirazına değer verilmemiştir.
3-Davacının üniversite içi yolda, yol kenarında yeterli genişlikte kullanıma açık yaya kaldırımını kullanmadan taşıtlara ayrılan yol içerisinde yürüdüğü, davalı sürücünün ise taşıt yolundaki yaya yoğunluğunu dikkate alarak azami dikkatle aracını sevk ve idare etmesi gerekirken mevcut mahal şartlarına göre hızlı araç kullanmasından dolayı ilk derece mahkemesince davacı yayaya %75, davalı sürücüye %25 kusur izafe edilmesi yerinde görülmüştür.
4-Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 27/06/2018 gün ve ... sayılı raporunda davacının trafik kazası sonucu yaralanmasının maluliyet oluşturmadığı, ancak iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği mütalaa olunmuştur.
Davacı vekili, müvekkilinin işitme kaybının trafik kazasına bağlı olduğunu ileri sürmüşse de, Adli Tıp Kurumu raporunun aksini ispat edecek yeterlilikte bir belge ve delil sunulmadığından davacı vekilinin maluliyete yönelen istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
5-Davalı tarafa ait aracın olay tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortası tespit edilemediğinden trafik sigortacısı yerine husumet ... yöneltilmiştir.
Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde; “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Bu yasa maddesinden de açıkça anlaşıldığı üzere, zorunlu mali mesuliyet sigortasına karşı tazminat davası açılmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvuru zorunludur. Dava açılması veya dava dilekçesinin sigorta şirketine tebliğ edilmesi bu zorunluluğun tamamlandığı anlamına gelmeyecektir.
Davacı davadan önce davalı ... başvurduğunu iddia etmiş, davalı ... ise böyle bir başvurunun bulunmadığını savunmuştur. İlk derece mahkemesince davadan önce davalı ... başvurulmadığı gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Usulünce yapılmış bir başvurunun bulunmadığının tespiti halinde HMK.'nun 115/3 maddesi dikkate alınmak suretiyle salt yazılı başvuru hususu belirli bir süre verilerek tamamlanabilecek dava şartı niteliğinde olmakla, başvuru koşulu gerçekleştirmeyen davacı için davalı ... yazılı müracaat etmesi için kesin süre verilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu husus dikkate alınmadan hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
6-İlk derece mahkemesince davacının tedavi amacıyla yol ve yemek gideri talebi konusunda bilirkişi incelemesi yapılmaksızın TBK'nın 50/2 maddesi gereğince hakkaniyete göre belirlenmiştir. Oysa tedavi amaçlı yol ve iaşe gideri belirlenebilir nitelikte olduğundan, davacının tedavisi boyunca kaç kez bir sağlık kuruluşuna başvurması gerektiği ve bu başvuru nedeniyle yol ve iaşe giderinin ne miktar olabileceği konusunda tazminat hukukuna vakıf doktor bir bilirkişiden rapor alınması gerekirken tedavi yol ve iade giderinin hakim tarafından belirlenmesi doğru görülmemiştir.
7-Dava dilekçesiyle talep artırım dilekçesinde davalı sürücü ve işleten yönüyle hükmedilecek maddi tazminatlara olay tarihi itibariyle faiz uygulanması talep edilmiş, ilk derece mahkemesince dava tarihi itibariyle faize hükmedilmiştir. Oysa haksız fiillerde tazminat alacağının muacceliyeti ve temerrüt hali haksız fiil tarihinde doğduğundan olay tarihi yerine dava tarihi itibariyle faize hükmedilmesi doğru değildir.
8-Hüküm tarihinde geçerli olan AAÜT'nin 13/2 maddesi gereğince hükmedilecek vekalet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği gibi, aynı maddenin 3. fıkrası gereğince de davanın kısmen reddi halinde davalı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretini geçemeyeceği kuralı dikkat alınmadığından maddi tazminat davasında davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti. lehine fazla nispi vekalet ücretine hükmedilmesi yasaya ve tarifeye aykırı düşmüştür.
9-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Kabul edilen taraf sürücü ve yayanın kusur durumu ve davacının yaralanma derecesiyle birlikte olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı için hükmedilen 5.000,00 TL manevi tazminat miktarı hak ve nesafete uygun olup az ya da çok değil, davacının manevi zararlarını karşılayacak düzeydedir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 349/2 maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine, davacı vekilinin maluliyet haline, kusura ve manevi tazminat miktarına, davalı ... vekilinin zamanaşımına, kusura ve manevi tazminat miktarına yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf taleplerinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin davalı ... hakkındaki hükme, tedavi amaçlı yol ve iaşe giderine, maddi tazminatta faizin başlangıç tarihi ve vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminat davası hakkında verilen hükümlerin esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın maddi tazminat davası yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacı vekili ile davalı ... vekilinin maddi tazminata yönelen diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 349/2 maddesi gereğince feragat nedeniyle REDDİNE,
2-Davacı vekilinin maluliyet haline, kusura ve manevi tazminat miktarına, davalı ... vekilinin zamanaşımına, kusura ve manevi tazminat miktarına yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf taleplerinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
3-Davacı vekilinin davalı ... hakkındaki hükme, tedavi amaçlı yol ve iaşe giderine, maddi tazminatta faizin başlangıç tarihi ve vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
4-Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 01/12/20220 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince maddi tazminat davası hakkında verilen hükümlerin ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
5-Davanın maddi tazminat davası yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
6-Davacı vekili ile davalı .... vekilinin maddi tazminata yönelen diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
7-Davacının peşin yatırdığı 59,30 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına,
8-Davalı ...'ın peşin yatırdığı 85,39 istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına,
9-Davalı ... Tic. Ltd. Şti'nin peşin yatırdığı 59,30 istinaf karar harcı, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 97,70 TL tehiri icra harcının talebi halinde iadesine,
10-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, maddi tazminata yönelik hükümler bakımından 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak, manevi tazminata yönelik hükümler bakımından 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 12/07/2023 tarihinde KESİN olarak, oy birliği ile karar verildi.
......