T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/07/2023
DAVA: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/04/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/01/2021 (dava dilekçesinde yanlış yazılmakla gerçekte 16/01/2022 tarihi) tarihinde davalı ... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi bulunan davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğu, kaza tutanağında davalı sürücüye tam kusur verildiği ve trafik kazası sonucu davacı aracında hasar, değer kaybı zararı oluştuğu, tamir süresince aracın kullanılamadığını beyanla artırılmış haliyle 114.340,42 TL araç hasar bedeli, 74.612,87 TL araç değer kaybı zararı ile 12.000,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 200.953,29 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ve sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; .... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesinin bulunduğu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu, maddi hasarlı trafik kazalarında araç başı poliçe teminat üst limitinin 50.000,00 TL olduğu ve kazaya ilişkin olarak 20/04/2022 tarihinde 50.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu şekilde tüm teminatın tüketildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Alanya 3. Sulh Hukuk mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; temin edilen kusur raporunda davalı yana %100 kusur verildiği, tazminat bilirkişisi raporunda, kaza neticesi davacı aracında hasar ve onarım bedeli 114.340,42 TL hesaplandığı, araç değer kaybının alternatifli belirlendiği, bunlardan ilki serbest piyasa rayicine göre 85.751,98 TL, diğer yöntem ise genel şartlar ekindeki formüle göre 74.612,87 TL saptandığı, tamir süresine göre ikame araç bedelinin 12.000,00 TL olduğu, öte yandan kazaya ilişkin olarak dava öncesi davalı sigorta şirketince 50.000,00 TL ödenmekle teminat üst limitinin tamamının tüketildiği ve sigorta şirketinin sorumluluğunun kalmadığı, diğer davalı gerçek kişinin de yapılan ödeme kadar borçtan kurtulduğu, ıslah ile hasar ve onarım bedeli 114.340,42 TL talep edilmiş ise de 50.000,00 TL ödeme gözetildiğinde 64.340,42 TL yönünden hasar bedeli talebinin haklı olduğu, araç değer kaybının kaza yapan aracın ikinci el piyasa rayici esas alınarak belirlenmesi gerekmekte ise de davacı tarafın talebiyle bağlı kalınarak 74.612,87 TL araç değer kaybı zararının ve 12.000,00 TL ikame araç bedelinin hüküm altına alınması icap ettiği gerekçesiyle davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 64.340,42 TL hasar bedeli, 74.612,87 TL değer kaybı zararı ile 12.000,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 150.953,29 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hem dava hem de ıslah dilekçesinde tarafların sorumluluklarına göre tazminat talep edildiğinin belirtildiği, müteselsil sorumlu tutulmalarının istenmediği, bilirkişi raporlarında davalı sigortanın sorumluluğu noktasında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, davalıların sorumlulukları oranında tazminat istendiğinden sigortanın zarardan sorumlu tutulmadığına göre aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalılar istinafa cevap vermemişlerdir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu araç hasarından kaynaklı maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, trafik kazası sonucu aracının hasarlandığını belirterek kaza sonucu aracında oluşan hasar ve onarım bedeli ile araç değer kaybı zararının ve ikame araç bedelinin karşı aracın kusurlu sürücüsünden ve trafik sigortacısından sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda teminat üst limitinin ödenerek taminatın tüketildiğinden davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine, davalı sürücü yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar vermiş bu karara karşı davacı vekili tarafından salt vekalet ücreti yönününden istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Davalı sigorta şirketi sigorta genel şartları itibariyle trafik kazasına bağlı hasarlardan dolayı poliçe teminat limiti ile sorumludur. Trafik sigortasında maddi zararlara ilişkin poliçe teminat limiti 50.000,00 TL'dir. Yine kaza tarihi itibariyle sigortalı aracın türüne göre maddi zararlara ilişkin poliçe teminat limiti 50.000,00 TL'dir. Davalı sigorta şirketi, davadan önce 20/04/2022 tarihinde davacı vekilinin banka hesabına bu miktar parayı göndermiş olmakla, dava konusu araç hasarına ilişkin bir tazminat sorumluluğu kalmamıştır.
Davacı, sigorta poliçe teminatı limitinin tamamını tahsil etmesine rağmen, davalı sigorta şirketine de husumet yönelterek eldeki davayı açmış, dava dilekçesiyle toplam 80.100,00 TL, ıslah dilekçesiyle toplam 200.953,29 TL talep etmiştir. İlk derece mahkemesince poliçe üst limitinin ödendiği gerekçesiyle davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiş ve davalı sigorta şirketi lehine 31.133,46 TL nispi vekalet ücreti takdir edilmiştir.
Dava ve ıslah dilekçesinde tazminatın davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesi şeklindeki bir talep, husumet gösterilen kişinin tazminat sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılması halinde o davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesini önlemez. Sigorta poliçe üst limitinin tüketildiğini bildiği halde sigorta şirketine husumet yönelten davacı açtığı davada haksız olup, davalı sigorta şirketinin yaptığı yargılama giderleri ile vekalet ücretini karşılamak zorundadır. İlk derece mahkemesince kendisini vekil aracılığıyla temsil ettiren davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Ne var ki, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4 maddesi; "maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur" hükmünü içermektedir. Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın tümden reddine karar verildiği gözetildiğinde Tarifenin bu maddesi gereğince davalı sigorta şirketi yararına 9.200,00 TL nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken, yazılı olduğu şekilde 31.133,46 TL nispi vekalet ücreti takdirine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacının, davalı ... A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine, davacının, davalı ... aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 64.340,42 TL hasar bedeli, 74.612,87 TL değer kaybı tazminatı ve 12.000,00 TL ikame araç bedelinin 16/01/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle davacı yararına 23.642,99 TL, davalı sigorta şirketi yararına 9.200,00 TL nispi vekalet ücreti takdirine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas -... Karar sayılı, 19/07/2023 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacının, davalı ... A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat davasının REDDİNE,
b)Davacının, davalı ... aleyhine açtığı maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 64.340,42 TL hasar bedeli, 74.612,87 TL değer kaybı tazminatı ve 12.000,00 TL ikame araç bedelinin 16/01/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
c)Davacının peşin yatırdığı 1.367,91 TL ile ıslah ile ödediği 2.100,00 TL harcın Hazineye gelir kaydına, bakiye 6.843,71 TL karar ve ilam harcının davalı ... alınarak Hazineye verilmesine,
ç)Dosyanın arabuluculuk aşamasındaki kısmında Hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin, davanın kabul red oranına göre 1.201,90 TL tutarındaki kısmının davalı ..., 398,10 TL tutarındaki kısmının ise davacıdan alınarak Hazineye verilmesine,
d)Davacı tarafından peşin ödenen 80,70 TL başvurma harcı ile 1.367,91 TL karar harcı ve ıslah ile ödenen 2.100,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.548,61 TL'nin davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
e)Davacı tarafından yapılan posta masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.061,30 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.299,60 TL tutarındaki kısmının davalı ... alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
f)Davacı kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 23.642,99 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
g)Davalı ... A.Ş. kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4 maddesi gereğince belirlenen 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ne verilmesine,
ğ)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 269,85 TL istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
5-Davacının yaptığı istinaf yargılama giderlerinin verilen kararın niteliğine göre davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının ilgililerine iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 18/04/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.