T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/07/2020
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 27/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/05/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... sürücüsü, davalı ... kayıtlı maliki ve davalı ... A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı ticari taksinin yaya geçidinden yolun karşısına geçmek isteyen davacı müvekkiline çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL tedavi gideri, 1.000,00 TL geçici iş görmezlik zararı, 1.000,00 TL efor tazminatı, 500,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan kayıplar olmak üzere 3.500,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 70.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 24/06/2020 tarihli ıslah dilekçesiyle geçici iş görmezlik tazminatını 17.652,38 TL, sürekli iş görmezlik tazminatını 85.283,47 TL'na çıkarmıştır.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davadan önce müvekkili sigorta şirketine ihbarda bulunulmadığı, tedavi gideri, geçici iş görmezlik zararı ile kazanç kaybı zararının sigorta poliçe teminatı dahilinde bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının aniden yola çıktığı, tüm kusurun davacı yayada olduğu, davacının manevi zararlarının karşılandığı, talep edilen manevi tazminatın fazla olduğu, davacının daha önceden de sağlık problemlerinin bulunduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı ... kiralandığı, işleten sıfatının kendisinde olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, davacıya ait tıbbi evraklar, maluliyet raporları, kusur raporu, sosyal ve ekonomik araştırma tutanağı, tazminat bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, trafik kazası sonucu davacının geçici iş görmezlik süresi 16 aya kadar uzayacak ve %16 maluliyete uğrayacak derecede yaralandığı, tazminat bilirkişisi raporuna göre davacının geçici iş görmezlik zararının 17.652,38 TL, sürekli iş görmezlik zararının 85.283,47 TL olduğu, davacının tedavi gideri ve ekonomik geleceğin sarsılması yönünden zararlarının sübut bulmadığı gerekçesiyle; maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 102.935,85TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı toplamının taleple bağlı kalınarak 2.000,00 TL'nin 13/07/2015 dava tarihinden, 100.935,85 TL'nin ise 24/06/2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00TL manevi tazminatın 04/03/2015 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2918 Sayılı KTK'nın 97. maddesi gereğince müvekkili sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının yerine getirilmediği, davacının maluliyeti konusunda alınan raporlarda önemli ölçüde maluliyet oranları farkı bulunduğu, Adli Tıp Kurumu Üst Kurulu'ndan alınan raporun bu çelişkiyi giderecek mahiyette olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davacı ile davalılar ... ve ... istinaf yasa yoluna başvurmamışlardır.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı yaya geçidinden yolun karşısına geçtiği sırada davalı ... sürücüsü olduğu aracın çarpması sonucu yaralanmıştır. Davalı ... aracın işleteni ve davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır. Davacı bu yaralanmadan dolayı uğradığı maddi ve manevi zararın tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Karara karşı davacı ve davalılar ... ve ... tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmadığından, davalılar ... ve ... aleyhine açılan ve hükmedilen maddi ve manevi tazminat davaları ve miktarları kesinleşmiştir.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması gerektiğine yönelik 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde yapılan düzenleme dava tarihinden sonra yürürlüğe girdiği ve bu düzenlemenin halen devam eden davalar için de geçerli olduğuna dair bir belirleme yapılmadığı için davalı sigorta şirketi vekilinin kendilerine yazılı başvuru yapılmadığına yönelen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
2-Dava dilekçesi ve tazminat bilirkişi raporuna göre davacı olay tarihi itibariyle emeklidir. Dava dilekçesinde davacının emekli olmasına rağmen ek olarak gelir getirici işlerde çalıştığı iddia edilmesine rağmen bu iddia ispat edilememiş ve bilirkişi davacının zararını asgari ücret geliri üzerinden hesaplamıştır. Davacının emekli olduğu, kaza tarihi itibariyle emekli maaşı dışında ek gelir getirici işlerde çalıştığı ispat edilemediği gözetildiğinde, geçici iş görmezlik süresi içeresinde emekli aylığını almaya devam edeceği ve bu süre içeresinde ek gelir kaybı bulunmadığından davacının geçici iş görmezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3-Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 05/04/2017 tarihli raporda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri itibariyle yaşına göre işgöremezlik oranının %5 olduğu, gerek hastane, gerek hastane dışında yaralarının iyileşmesi ve mevcut haliyle olağan yaşamına dönebilmesi için ihtiyaç duyduğu sürenin 3 ay olduğu bildirilmiştir.
Bu rapor 27/04/2017 tarihli duruşmada, duruşmaya iştirak eden davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... A.Ş. vekiline elden tebliğ mahiyetinde verilmiş, davacı vekili rapora karşı bir itirazlarının bulunmadığını beyan etmiş, diğer davalılar vekilleri rapora karşı beyanda bulunmak için süre talep etmişler, rapor davalılardan ... tebliğ edilmemiştir. Aynı duruşmada ilk derece mahkemesince davalı vekillerine rapora karşı beyanlarını sunmaları için 2 hafta süre verilmesine, beyanlan dosyaya sunulduğunda dava dosyasının İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'ne gönderilerek, dava konusu kaza olayı nedeniyle Sosyal Sigorta Sağlık İşleri Tüzük hükümleri uyarınca davacının geçici veya sürekli iş gücü kaybına uğrayıp uğramadığı ve varsa oranına ilişkin ayrıca taraf vekillerinin rapora karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle rapor tanzim edilmesinin istenmesine dair ara karar oluşturulmuş ve duruşma 06/07/2017 tarihine bırakılmıştır.
Davalı ... vekilinin 02/05/2017 tarihli, davalı ... A.Ş. vekilinin 05/05/2017 tarihli itiraz dilekçelerini dosyaya sunmaları üzerine dava dosyası Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiştir.
Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 12/02/2018 tarihli raporunda; şahsın kendisinde mevcut kronik hastalıkları ile daha önceden 03/02/2012 tarihinde geçirmiş olduğu sol ayak tasometatarsal travma sekellerinin travma ile illiyeti olmadığından maluliyetinde değerlendirmediği, davacının 04/03/2015 tarihinde geçirdiği araç dışı trafik kazasına bağlı sol ayak bilek trimalleolar kırık sonrası eklemi hareket kısıtlılığı arızası sebebiyle 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup1 kabul olunarak E cetveline göre %16.0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, gelişen psödoartroz komplikasyonu nedeniyle iyileşme (iş göremezlik) süresinin 04/03/2015 tarihinden itibaren 16 aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.
Bu rapor 06/04/2018 tarihli duruşmada duruşmaya katılan davacı vekili ile davalı ... vekiline elden tebliğ mahiyetinde verilmiş, davacı vekili bu rapora karşı da itirazı olmadığını beyan etmiş, davalı ... vekili rapora karşı itiraz beyanında bulunmuş, davalı ... A.Ş. vekili raporun kendisine tebliğine rağmen bir beyanda bulunmamış, rapor davalı ... tebliğ edilmemiştir.
11/05/2018 tarihli duruşmada Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 21/02/2019 tarihli raporunda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre davacının maluliyet oranı %16,0 ve geçici iş görmezlik süresi 16 ay olarak bildirilmiştir.
Hükme esas alınan tazminat bilirkişisinin 11/07/2019 tarihli kök ve 12/04/2020 tarihli ek raporlarında geçici iş görmezlik süresi 16 ay, maluliyet oranı %16 esas alınarak maddi zarar miktarı belirlenmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz başlıklı HMK'nın 281 inci maddesinin 1 inci fıkrası; "Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler." hükmünü içermektedir.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 05/04/2017 tarihli raporda davacının geçici iş görmezlik süresi 3 ay, sürekli iş görmezlik oranı ise % 5 olarak belirlenmiş ve davacı taraf bu rapora karşı bir itirazları bulunmadığını beyan etmiştir. Bu durumda davacı tarafça 3 aylık geçici iş görmezlik süresi ve %5 maluliyet oranı benimsenmiş durumdadır. Davacı taraf yargılamanın sonraki aşamalarında maluliyet halinin ağırlaştığına yönelik bir beyan ve iddiada da bulunmamıştır.
Davacının %16 oranında maluliyete uğradığına yönelik tespit, aralarında davalı sigorta şirketi vekilinin de bulunduğu davalı tarafın itirazı üzerine belirlenmiştir. Taraflardan biri yaptığı itirazın aleyhine hüküm doğurmasını istemeyeceğinden ve yaptığı itiraz aleyhine değerlendirilemeyeceğinden davacı tarafından itiraz edilmeyen 3 aylık geçici iş görmezlik süresi ve % 5 oranındaki maluliyet oranı davalılar lehine usuli kazanılmış hak haline gelmiştir. İlk derece mahkemesince tazminat bilirkişisinden 3 aylık geçici iş görmezlik süresi ile %5 maluliyet oranı üzerinden tazminat hesabı yapılması istenilmesi gerekirken, bilirkişinin 16 aylık geçici iş görmezlik ve %16 maluliyet oranına göre yaptığı tazminat hesabına göre hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalılar ... ile ... istinaf yasa yoluna başvurmadığından davalı ... A.Ş. vekilinin davacının yaralanma derecesinin tespiti gerektiğine yönelen istinaf talebi yerinde görülerek, ilk derece mahkemesi kararının bu davalı yararına kaldırılması gerekmiştir.
Bu hale göre, tazminat bilirkişisinden 16/07/2020 hüküm tarihinde geçerli olan asgari ücrete göre kaza tarihinden sonraki 3 aylık geçici iş görmezlik süresinin sona ermesinden itibaren işlemiş ve işleyecek dönem için % 5 oranındaki maluliyet oranı üzerinden sürekli iş görmezlik zararının belirlenmesi için ek rapor alınması ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu sürekli iş görmezlik zararının tespitinin yapılması, ilk derece mahkemesince verilen 16/07/2020 tarihli karara ilişkin ilam alacağının Antalya Genel İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası üzerinden infaza konulduğu ve ilam borcunun haricen tahsil ile kapatıldığı bildirildiğinden, takip dosyası istenilerek takip borcunun sigorta şirketi dışındaki diğer davalılar tarafından kapatılması halinde davalı sigorta şirketi aleyhine açılan maddi tazminat davasının konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, aksi halde tahsil kararı verilmesi, yine faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi fer'i alacaklar da tahsil edilmişse davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu faizin türü, tarih aralığı, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağı miktarı da belirlenerek (sigortalının sigortacısına rücu edeceği miktarın belirlenmesi bakımından) fer'i alacaklar hakkında da karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, sonraki yargılama için yapılan yargılama giderlerinin (vekalet ücreti fazla takdir edilecekse fazla kısmın) haklılık durumlarına göre davacı ile davalı sigorta şirketi arasında bölüştürülmesine, davalı sigorta şirketinin harç sorumluluğunun diğer davalılardan tahsil edilen harçla tahsilde tekerrür olmamak üzere belirlenmesine karar verilmesi gereklidir.
Bilindiği üzere, 7251 Sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Deliller toplanmış olmasına rağmen delilleri değerlendiren bir karar verilmemiş olması (örneğin sadece zamanaşımı yönünden karar verilmesi), delillerin kısmen eksik toplanması ve bu kısmının değerlendirilmemesi, hükmün esasını etkileyen en önemli delilin toplanmaması madde kapsamında değerlendirilmelidir. Karşılaştırılmalı hukukta bu konu örneğin İsviçre’de “…önemli vakıaların tamamlanması gerekiyorsa…”, Alman Hukukunda ise “…eksiklik nedeniyle kapsamlı ya da çok emek harcayarak delil toplanması gerekiyorsa…” şeklinde düzenleme altına alınmıştır.
Eksik inceleme ile karar verilmesi hem yukarıda gösterilen düzenlemelere, hem de 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde yer verilen Hukuki Dinlenilme, Anayasanın 36. ve AİHS’nin 6. maddesinde hüküm altına alınan Adil Yargılanma Haklarına aykırılık teşkil eder. 6100 Sayılı HMK’nun 30. maddesinde belirtilen Usul Ekonomisi İlkesi gözetilerek veya üstü kapalı buna dayanılarak Adil Yargılanma ve Hukuki Dinlenilme Hakkı bertaraf edilemez.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... A.Ş. vekilinin sigorta şirketine davadan önce başvurulmadığı için dava şartı gerçekleşmediğine yönelik yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davalı ... A.Ş. vekilinin maluliyete ve tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının diğer davalılar ... ve ... hakkında verilen kararlar kesinleşmiş olmakla davalı ... A.Ş. ile sınırlı olmak üzere esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın davalı sigorta şirketi yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... A.Ş. vekilinin sigorta şirketine davadan önce başvurulmadığı için dava şartı gerçekleşmediğine yönelik yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş. vekilinin maluliyete ve tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
3-Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 16/07/2020 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının diğer davalılar ... ve ... hakkında verilen kararlar kesinleşmiş olmakla davalı ... A.Ş. ile sınırlı olmak üzere ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
4-Davanın, davalı sigorta şirketi yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
5-Davalı ... A.Ş. tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, (351,58 TL + 1.406,30 TL) 1.757,88 TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 27/05/2024 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...