T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/12/2020
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 23/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 26/02/2024
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18/08/2010 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsiklet ile Antalya Burdur istikametine giderken davalı ... ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile kavşakta çarpıştıklarını ve maddi hasarlı, yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... nin kazada asli kusurlu olduğunu, taksirle yaralamadan mahkum olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle yaralandığını, 5 ay boyunca iş ve güçten kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla hasta ve tedavi masrafları için 250 TL bedel ve iş gücü kaybı için 250 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 10.000TL manevi tazminatın da davalı sigorta şirketi hariç diğer davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALILARIN CEVABLARININ ÖZETİ:
Davalı .....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet, zamanaşımı, yetkisizlik nedeniyle ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı .... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kusur yönündeki iddialarının doğru olmadığını, davacının maluliyet ve iş ve güçten kalma durumunun Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalılar .... ve .... Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya bakmakla görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkillerinin kusursuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi karar ile;
"Davalı .... San. Ve Tic. A.Ş yönünden pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine,
Maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 2.746,75TL' nin davalılar .... , .... A.Ş ve ....Sigorta ' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı ....' ın zamanaşımı itirazının kabulü ile davalı ... ın 2.746,75. TL tazminatın 500,00.TL' lik kısmından sorumlu tutulmasına, hüküm altına alınan alacağa davalılar ... ve ... A.Ş yönünden 18/08/2010 tarihinden, davalı .... Sigorta yönünden 19/01/2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, (davalı .... yönünden 500,00.-TL için, diğer davalılar ... A.Ş ve .... Sigorta A.Ş yönünden 2.746,75.-TL için), davacının davalı .... yönünden zamanaşımı itirazı nedeniyle diğer davalılar yönünden ise esastan fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
Manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 1.500,00.-TL manevi tazminatın 18/08/2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve .... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine" ,
karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kusuru olmamasına rağmen %25 kusurlu sayılmasının hatalı olduğunu, maluliyet raporunun gerçeği yansıtmadığını, sürekli maluliyetinin de bulunduğunu, manevi tazminatın çok düşük takdir edildiğini, ... Otomobilcilik san.ve tic.aş'ye karşı açılan davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Otomobilcilik San.ve Tic.aş vekili istinaf dilekçesinde özetle; lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davalı .... AŞ. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kask takmadığını, ehliyetinin olmadığını, davacıya çarpma söz konusu olmadığını, kusurun davacıda olduğunu, davacının maluliyeti bulunmadığını, manevi tazminatın hiç takdir edilmemesi gerektiğini, takdir edilen manevi tazminat miktarının da yüksek olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazası neticesinde uğranılan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, trafik kazası sonucu yaralanması sebebiyle uğradığı maddi ve manevi zararının karşı aracın sürücüsünden, malikinden, işleteninden ve sigorta şirketinden tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat ve manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, davalı ....Otomobilcilik AŞ ye karşı açılan davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekillleri tarafından kusur, maluliyet oranı, vekalet ücreti ve manevi tazminat yönünden istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Somut dosyada; davalı .... San. Ve Tic. A.Ş'nin davalı aracın maliki olmasına karşın, aracın diğer davalı ....A.ş'ye 19/11/2008 başlangıç tarihli ve 19/11/2011 bitiş tarihli araç kiralama sözleşmesiyle uzun süreli olarak kiralandığı sabit olup, uzun süreli kiralama durumunda aracın işletenin aracı kiralayan kişi haline geldiği aşikar olduğundan araçtan kaynaklanan zararlardan araç işletenin sorumlu olması nedeniyle, araç maliki ... Otomobilcilik A.ş'nin kaza tarihinde aracın işleteni olmaması nedeniyle zarardan sorumlu tutulmaması yönündeki ilk derece mahkemesi kararı isabetlidir.
2-Somut dosyada; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün %75 oranında, davacının ise %25 oranında kusurlu olduğuna yönelik olarak keşif sonrası sunulan trafik bilirkişisi raporu ve Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığından alınan kusur raporuna itibar edilerek karar verilmesi isabetlidir. Zira, sol şeritten ilerleyen davalı sürücünün kavşağa geldiğinde yeterli kontrolü yapmaksızın dönüş için birden sağ şeride geçmesi nedeniyle, davacı sürücünün de kavşağa girerken hızını ayarlamaması nedeniyle meydana gelen kazada belirlenen kusur oranları olayın oluşuna uygundur. Aynı zamanda bu bilirkişi raporları ceza dosyasında alınan bilirkişi raporuyla da uyumludur. Bu nedenlerle; tarafların kusur raporuna yönelik istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.
3- Somut dosyada alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nun raporuna göre, davacının olay nedeniyle iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği rapor edilmiştir. Alınan rapor kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında benimsenen mevzuata uygun olarak düzenlediğinden ve rapora yönelik itirazların soyut nitelikte olduğu da gözetilerek maliyet raporuna yönelik istinaf taleplerinin de reddi gerekmiştir.
4-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının yaralanma derecesi ve haksız fiilin meydana gelmesinde kusurunun hafifliği, yaralanması nedeniyle çektiği acı ve ızdırap, tedavi sürecine katlanması, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı için hükmedilen 1.500,00 TL manevi tazminat miktarı dosya kapsamına göre azdır. Belirtilen nedenler ile hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacı için 5.000,00 TL tazminat, davacının manevi zararlarını karşılayacak miktardadır. Bu nedenle kararın kaldırılarak manevi tazminat miktarı yönünden Dairemizce yeniden karar verilmesi gerekmiştir.
5-Bunun yanında, davalı .... San. Ve Tic. A.Ş ye karşı açılan dava reddedilmesine karşın davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmemesi hatalıdır. Her ne kadar, ilk derece mahkemesi tarafından, davacının davayı açtığı tarihte aracın uzun süre kiralandığından haberdar olmadığı gerekçesiyle, davacının pasif husumet nedeniyle davanın reddine ilişkin karar yönünden vekalet ücreti ile sorumlu tutulamayacağı yönünde karar verilmiş ise de; dava dilekçesinde de görüldüğü üzere davanın araç maliki olan .... San. ve Tic. A.Ş'nin yanında aracı uzun süreli olarak kiralayan davalı .... A.ş'ye de yöneltildiği, dolayısıyla dava tarihi itibariyle davacının aracın uzun süreli olarak kiralandığından ve işleteninin davalı .... A.ş olduğundan haberdar olduğu, buna rağmen araç malikini de taraf gösterdiği, bu durumda davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde davacı tarafın kusurunun bulunduğu sabit olduğundan, davalı .... San. ve Tic. A.Ş lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup, aksi yöndeki mahkeme kararı hatalı olduğundan, ilk derce mahkemesinin kararının kaldırılarak Dairemizce bu hususta yeniden hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin ve davalı .... San. Ve Tic. A.Ş vekilinin vekalet ücretine yönelen istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, sair istinaf taleplerinin esastan reddine, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; maddi tazminata ve davalı ....Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş ye yönelik ilk derece mahkemesi kararı korunarak, davacının açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş lehine vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeyle;
I-Davalı .... AŞ. Vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
II-Davacı vekilinin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf isteminin ve davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş vekilinin vekalet ücretine yönelen istinaf başvurusunun KABULÜNE, ilk derece mahkemesi kararının bu gerekçelerle kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve fıkrası uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş yönünden, pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,
3-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, 2.746,75.-TL' nin davalılar ... , ... A.Ş ve .... Sigorta ' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı ...' ın zamanaşımı itirazının kabulü ile davalı .... ın 2.746,75.-TL tazminatın 500,00.-TL' lik kısmından sorumlu tutulmasına,
Hüküm altına alınan alacağa davalılar ... ve ... A.Ş yönünden 18/08/2010 tarihinden, davalı ... Sigorta yönünden 19/01/2015 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, (davalı ... yönünden 500,00.-TL için, diğer davalılar ... A.Ş ve .... A.Ş yönünden 2.746,75.-TL için)
Davacının davalı ... yönünden zamanaşımı itirazı nedeniyle diğer davalılar yönünden ise esastan fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
Maddi tazminat yönünden;
a- Alınması gerekli 187,63.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,87.-TL ve ıslah ile alınan 54,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 97,36.-TL harcın davalılar ... , ... A.Ş ve ....Sigorta ' dan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE hazineye gelir KAYDINA, (Davalı ... ' ın 17,75.-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına)
b- Davacı tarafından yatırılan 35,87.-TL peşin harç, 27,70.-TL başvurma harcı ve 54,40.-TL ıslah harcı toplamı 117,97.-TL' nin davalılar ... , ... A.Ş ve ... Sigorta ' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı ... ' ın 21,50.-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına)
c- Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 2.005,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 1.421,32.-TL' nin davalılar ... , ... A.Ş ve ... Sigorta ' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı ...' ın 258,70.-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına)
d- Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.746,75.-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... , ... A.Ş ve ... Sigorta ' dan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, (Davalı ...' ın 499,90.-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına)
e- Davalılar ... , ... A.Ş ve ... Sigorta vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.127,97.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ÖDENMESİNE,
4-Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile,5.000,00 TL manevi tazminatın 18/08/2010 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... ve .... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE ,
Manevi tazminat yönünden;
a- Alınması gerekli 341,55 TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... A.Ş' den müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ ile hazineye gelir KAYDINA,
b- Manevi tazminat davası yönünden ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
c- Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş ' den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
d- Davalılar ... ve ... A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ÖDENMESİNE,
4-Davalı ... San. Ve Tic. A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı .... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş'ye ÖDENMESİNE,
III-İstinaf başvurusu yönünden,
1-Başvuran davacı ve davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş tarafından yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendilerine iadesine,
2-Davacının peşin yatırdığı 162,10 TL istinaf başvuru harcı ile yaptığı 159,00 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 346,83 TL'nin davalılar ... ve ... A.Ş' den alınarak davacıya verilmesine,
3- Davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş'nin peşin yatırdığı 162,10 TL istinaf başvuru harcı ile yaptığı 25,73 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 187,83 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Otomobilcilik San. Ve Tic. A.Ş'ye verilmesine,
4-Davalı ... AŞ. tarafından peşin yatırılan toplam 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 59,30 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, eksik alınan 469,88 TL istinaf karar harcının Davalı .... AŞ. 'den alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davalı .... AŞ. Tarafından istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan avansların ilgililere iadesine,
7-Avans iadesi, tebligat, kesinleştirme ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 23/02/2024 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
...