T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ: 05/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 23/03/2021
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 05/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/12/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması nedeniyle dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı şirketin İveco markalı araçların Ege ve Akdeniz Bölge Bayisi ve Servis sağlayıcısı olup kurumsal bir firma olduğunu, ... Tekstil Ltd. Şti. Unvanlı firmanın davacıdan ... plakalı tırı satın aldığını, ... plakalı bu tırın ... Tekstil Ltd. Şti. tarafından ... Sigorta A.Ş.’ye kasko sigortası ile sigortalatıldığını, sonrasında ... plakalı bu aracın bir kaza yaptığını ve kısmi hasar gördüğünü, kısmi hasarlı bu aracın yetkili servis olan davacının işyerine getirildiğini, ... Tekstil Ltd. Şti. yetkilisinin aracın tamir parasının kasko şirketinden alınacağını belirttiğini, bunun rahatlığı içinde davacının kısmi hasarlı bu aracı tamir ettiğini, aracı ... Tekstil Ltd. Şti.’ye sapasağlam teslim ettiğini, 78.200,96 TL tutarındaki tamir bedelinin kendisine ödenmesini kasko şirketinden istemişse de kasko şirketinin dosyanın tekemmül etmediğini belirttiğini, daha sonra araç üzerinde rehin olduğunu, ödemeyi ... Otomotiv A.Ş.’ye mi yoksa rehin hakkı sahibi ... Finansman A.Ş.'ye mi yapacakları konusunda kararsız olduklarını dile getirdiklerini, ... Finansman A.Ş.'nin ... Sigorta A.Ş.'den araç üzerinde rehin hakkı olduğunu belirterek 78.200,96 TL tutarındaki tamir bedeli ödemesinin kendisine yapılmasını istediğini, davacı şirketin ise aracın kısmi hasarlı olduğunu, aracın pert total (tam ziya) işlemine tabi tutulmadığını belirttiğini ve ödemenin kendisine yapılmasını istediğini, ... Sigorta’nın bu tavrından dolayı davacı şirketin 78.200,96 TL tutarındaki fatura ile ilgili Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ... Tekstil Ltd. Şti.’ye karşı icra takibi başlattığını ve ... Sigorta uhdesinde bulunan 78.200,96 TL üzerine haciz koydurttuğunu, Denizli 3. İcra Müdürlüğü sıra cetveli yapmak üzere parayı dosyaya celbetmiş ve sıra cetveli yaptığını, yapılan sıra cetvelinde ilk sıraya davacının alacaklı olduğu Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası konulunca davalı ... Finansman A.Ş.'nin sıra cetveline itiraz davası açtığını, davayı Denizli 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açmış ise de Denizli 2. İcra Hukuk Mahkemesi bu davayı ... Esas sayılı dosyası ile birleştirmiş, davanın ... Esas sayılı dosyasında görüldüğünü işbu sıra cetveline itiraz dava dosyasında davalı şirketin rehinle korunan hakkının sigortalı araç trafikte olduğu müddetçe mümkün olmadığı, ancak tamamen hurdaya çıkması durumunda rehin hakkının korunmasının olabileceğini belirterek ilk etapta 40.000,00 TL tazminatın işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle borçlu ... Tekstil U.A. Nakliye Tarım Hay. Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili ... Finansman A.Ş. ile imzalamış olduğu Genel Kredi ve Rehin Sözleşmesi'ne ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine ihtarname ile bildirimde bulunulduğunu ancak buna rağmen herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğinden İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, ancak borçlu şirkete ait ve davalıya rehinli ... plakalı araç ile ilgili olarak borçlu şirketin ... Sigorta A.Ş.'nin ... nolu hasar sigortası dosyasındaki alacağına haciz konulması nedeniyle 78.200,96 TL Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına gönderilmiş olup araç üzerinde rehin olmasına ve İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına gönderilmesi gerekirken doğrudan haciz koyan dosyaya gönderilmesi sonucu paranın Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyanın alacaklısına ödenmesinin yerinde olmadığını, bu dosyaya ilişkin olarakta 14/10/2014 tarihinde sıra cetveli düzenlendiğini ve 21/10/2014 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, taraflarınca bu sıra cetvelinin rehin sebebi ile iptalinin istendiğini, söz konusu sıra cetvelinde tüm paranın Denizli 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ödenmesine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan taraflarınca rehin alacaklısı olan İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takibe gönderilmesi gerektiğinin taraflarınca belirtildiğini, çünkü bu takibin rehin alacağına ilişkin olduğunu ve takibin kesinleştiğini, davalı-alacaklının ... Finansman A.Ş. tarafından müşteri ile imzalanan rehin sözleşmesi gereği asaleten ve kefaleten bulunan bütün risklerin teminatına rehin verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince özetle somut olayda davacı dava dışı ... Tekstil U.A. Nakliye Tarım Hay. Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait ve ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko sigortası ile sigortalanan ... plakalı tırı tamir ettiğinden 78.200,96 TL tutarında alacaklı olduğunu, bu bedel sigorta şirketi tarafından kendisine ödenecekken, davalının, dava dışı borçlu şirket ... Tekstil U.A. Nakliye Tarım Hay. Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle imzalamış olduğu Genel Kredi ve Rehin Sözleşmesi nedeniyle ... plakalı tır üzerinde rehin hakkı bulunduğu, bu nedenle ... Sigorta uhdesinde bulunan 78.200,96 TL alacağının rehin hakkı nedeniyle kendisine ödenmesi gerektiğini ileri sürdüğünü bu nedenle sigorta şirketi tarafından davacı şirkete ödeme yapılmadığını ve icra takibi başlatmak zorunda kaldıklarını ve alacağına geç kavuştuğu için zarara uğradıklarını ileri sürmüş ise de; dava dışı sigorta şirketinin davacıya ödeme yapıp yapmama hususunda tercih hakkı bulunmakla yapmama hususunda insiyatif kullandığı, bu hususta davalının gerçekleştirdiği bir haksız eylem olmadığı gibi davalının kusurunun ve illiyet bağının da bulunmadığı, dolayısıyla davacının sırf icra takibi başlatmış olması nedeniyle doğmuş bir zararının ve davalıdan kaynaklı bir kusurun bulunmadığı; bir diğer husus olarak, davacı, icra takibinde yapılan sıra cetveline davalının itiraz etmesi ve sıra cetveline itiraz davası açması, bu nedenle 6 yıl boyunca alacağına kavuşamaması sebebiyle zarara uğradığını iddia etmiş ise de; davalının geçerli ve yasal bir sözleşmeden kaynaklığı rehin hakkı nedeniyle sıra cetveline itiraz davası açtığı, davanın neticesini ve kaç yıl süreceğini kesin olarak bilebilme olanağı bulunmadığı, bu nedenle Anayasadan kaynaklı hak arama, dava açma özgürlüğünü kullandığını kabul etmek gerektiği, orta düzeyde bir kişinin de somut olaydaki gibi davranacağı ve bu çerçevenin içinde kalan dava hakkının yerinde kullanıldığı, açılan davanın hak arama hürriyeti niteliğinde olduğu, davalı tarafça haksız ve kötü niyetle hareket edildiğine dair bir emare bulunmadığından, davacının alacağına geç kavuşmuş olması nedeniyle zararı doğduğu kabul edilse dahi, davalının kusurunun bulunmadığı, bu nedenle haksız fiil nedeniyle tazminat şartlarının oluşmadığından bahsedilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından özetle davalı şirketin başlangıçta sigorta şirketine muvafakat vermediği için davacı tarafından icra takibi yapılmasına sebebiyet verildiği, davalı şirketin rehinle korunan hakkının, sigortalı araç trafikte olduğu müddetçe mümkün olmadığı ancak tamamen hurdaya çıkması (pert-total) durumunda rehin hakkının korumasının olabileceği, bu hususun davalı şirket tarafından bilinmesi gereken bir husus olduğu, davalının basiretli tacir gibi davranmak zorunda olduğu, bu basit bilgiyi bilmemesi veya bildiği halde işine geldiği şekilde hareket etmesi nedeniyle davacının ciddi bir zarara uğradığı; bu yüzden davalı şirketin kusurunun olmadığı yönündeki yanılgılı yerel mahkeme kararını kabul etmedikleri ayrıca davalı şirketin rehin hakkının ona neler bahşettiğini neler bahşetmediğini bilmek ona göre hareket etmek zorunda olduğu, rehin hakkının ona bahşetmediği hakları istemesi nedeniyle başkaları mağdur oluyorsa bunun sonuçlarına da katlanması gerektiği; bu yüzden davalının yasal rehin hakkına dayandığı yönündeki diğer gerekçenin de usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek dava dilekçesi tekrar edilerek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir cihet bulunmadığından inceleme ve müzakereler HMK'nin 353 ve 355. maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.
İstinaf sebeplerine bağlı kalınarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar gözetilerek yapılan inceleme neticesinde, davacının iddiasına, davalının savunmasına, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, davalı tarafından sigorta şirketine tamir ücretinin rehin hakkı kapsamında kendisine ödenmesini talep edilmiş ise de ödeme yapılıp yapılmayacağı, yapılacak ise kime ödeme yapılacağının takdirinin dava dışı sigorta şirketine ait olduğu, dava dışı sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmaması nedeniyle davacının icra takibi yapmak zorunda kalması nedeniyle davalının sorumlu tutulamayacağı, icra takip dosyasında yapılan sıra cetveline davalı itiraz etmiş ise de sıra cetveline itiraz sırasında sıra cetveline konu paranın nemalandırılmamasından ve yargılamanın uzun sürmesinden davalının sorumlu tutulamayacağı, sıra cetveline itiraz eden, verilen karara karşı kanun yoluna başvuran davalının yasal hak arama özgürlüğü kapsamında hareket ettiğinin kabulü gerektiğine ilişkin usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin istinaf konusu kararda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 6100 Sayılı HMK’nin 355. maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde istinaf talebinin yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nin 353/1-b-1. madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle
1- İstinaf başvurusunun HMK’nin 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,
2- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harçtan peşin harcın mahsubu ile eksik 556,10 TL istinaf karar harcının başvurandan alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
3- İstinaf yoluna başvuru için yapılan masrafların istinaf yoluna başvuran üzerinde bırakılmasına,
4- Yatırılan istinaf gider avansının kullanılmayan kısmının istinaf yoluna başvurana iadesine,
HMK’nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...