T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:30/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:17/02/2022
DAVANIN KONUSU:Maddi tazminat, manevi tazminat
KARAR TARİHİ:30/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:04/11/2025
Yukarıda tarih, esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmiş olup inceleme raporu dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden istinaf incelemesinin duruşma açılmadan yapılmasına karar verilerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araca 20/09/2018 tarihinde ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... sokakta maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın çarptığını, karşı tarafın aracının davalılardan ... Sigorta AŞ tarafından ... nolu poliçe ile sigortalandığını, davalı sigorta şirketine değer kaybı için başvuruda bulunulduğunu ve başvuru dilekçesinin davalı sigorta şirketine tebliğ edildiğini ancak yasal süresi içerisinde herhangi bir ödemede bulunulmadığını, ağır yaralanan müvekkilinin maluliyeti oluştuğunu, Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını; bu nedenlerle meydana gelen kaza nedeniyle şimdilik müvekkilin yaralanmasından mütevellit 50,00 TL geçici ve 50,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL tedavi giderinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsil olarak, davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber, sigorta şirketi dışındaki davalı bakımından ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber 2.000,00 TL manevi tazminatın ise sigortacı şirket dışındaki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili yargılama sırasında geçici iş göremezlik tazminatını 6.690,99TL'ye, kalıcı iş göremezlik tazminatını 8.813,17 TL'ye ve tedavi giderini 800,50 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle müvekkili sigorta şirketi tarafından ... no.lu zorunlu trafik poliçesi ile 21/01/2018 - 21/01/2019 tarihlerinde diğer davalı ... adına sigorta edilen ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, sigortalının kusurunun olmaması sebebiyle davanın esastan reddinin gerektiğini, bu nedenle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde davacının sigorta şirketine başvurarak maddi zararlarını karşılaması gerektiğini, 20/09/2018 günü saat 12.00 sıralarında ... plaka sayılı aracıyla ... Mahallesi ... sokak üzerinde seyir halinde iken soldaki sokağa doğru döneceği esnada karşıdan gelen davacıyı gördüğünde durduğunu, davacının motorsikleti ile hızlı süratli bir şekilde geldiğinden duramadığını ve aracına çarptığını, davacının motorsikletten düştüğünü, olayda kusurunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince özetle davanın, maddi tazminat yönünden kabulü ile 8.813,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; 6.690,99 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; 800,50 TL tedavi giderinin davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; manevi tazminat talebi yönünden 2.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacının vekili tarafından özetle manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalı ... vekili tarafından özetle kusur raporunun hatalı olduğu, davacının en azından tali kusurlu olduğu, adli tıp raporuna göre sürekli iş göremezlik durumunun bulunmadığı, geçici iş göremezlik tazminatından SGK'nin sorumlu olduğu, geçici iş göremezlik süresinin dört ay olduğunun ispat edilemediği, davacının daha kısa sürede iyileştiği, tedavi giderlerinden sorumlu olmadıkları, tedavi giderlerinden SGK'nin sorumlu olduğu, tedavi giderlerine ilişkin belgelerin süresinden sonra sunulduğu, ıtriyat fişine konu harcamanın tedavi gideri olarak kabul edilemeyeceği, faturaya konu harcamaların kazadan yedi ay sonra yapıldığı ve kaza ile ilgili olmadığı, manevi tazminat talebinin reddi sebebiyle istinaf eden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bakiye harcın fazla hesaplandığı ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından özetle İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu, sigorta şirketine yapılan başvurunun eksik belgeye dayalı olduğu, kusur raporunun hatalı olduğu, davacı duramadığı için kazanın meydana geldiği, davacının tali kusurlu olduğu, adli tıp raporuna göre sürekli iş göremezlik durumunun bulunmadığı, geçici iş göremezlik tazminatından SGK'nin sorumlu olduğu, geçici iş göremezlik halinin dört ay sürdüğünün ispat edilemediği, tedavi giderlerinden SGK'nin sorumlu olduğu, tedavi giderlerine ilişkin belgelerin süresinden sonra sunulduğu, ıtriyat fişine konu harcamanın tedavi gideri olarak kabul edilemeyeceği, faturaya konu harcamaların kazadan yedi ay sonra yapıldığı ve kaza ile ilgili olmadığı, manevi tazminat talebinin reddi sebebiyle istinaf eden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bakiye harcın fazla hesaplandığı, tashih şerhiyle davacı yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, tedbir talebi harcının istinaf eden davalı ile ilgisi olmadığından bu harcın istinaf eden davalıya yüklenemeyeceği ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı, trafik kazasında yaralandığını ileri sürüp davalı araç sürücüsünün geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat; davalıya ait aracın verebileceği zararları ZMMS poliçesi teminat altına alan sigorta şirketinin geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesini talep etmiştir.
Davacıya ait ... plakalı motosiklet ile davalıya ait davacının kullandığı ... plakalı otomobil arasında ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı yaralanmıştır.
PAÜ ATK ABD Başkanlığı tarafından hazırlanan ... tarihli adli tıp raporuna göre davacının sürekli iş göremezlik oranı % 1, geçici iş göremezlik süresi dört aydır.
Kaza tarihindeki Yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı için ilk derece mahkemesince bu raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.
Trafik bilirkişisinin ... tarihli raporuna göre 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53/1-b-5 ve 84/1-h maddelerini ihlal eden davalı sürücü tam kusurludur. Davacı sürücünün kural ihlali bulunmamaktadır.
Dosya kapsamına göre davacı sürücü, iki yönlü sokak üzerinde kendi gidiş yönünden seyredip geçiş önceliği kendisinde olan kontrolsüz kavşak noktasından doğru geçişini yapacağı esnada davalı sürücü karşı istikametten gelerek ve kontrolsüzce sola dönüş manevrası yaparak seyir yönüne giren davacıya ait araca çarparak trafik kazasına neden olduğundan trafik bilirkişisi raporunun oluşa uygun düzenlendiği anlaşılmış ve yeniden rapor alınmadan mevcut raporla hüküm kurulmasında isabetsizlik görülmemiştir.
Aktüerya bilirkişisinin ... tarihli raporuna göre davacının geçici tam iş göremezlik zararı 6.690,99 TL sürekli iş göremezlik zararı ise 8.813,17 TL'dir.
Trafik kazası nedeniyle oluşan davacının maddi zararından, davalı sürücü TBK'nin 49. maddesi uyarınca; davalı sigorta şirketi ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri ile ZMMS genel hükümleri gereğince sorumludur.
O halde ilk derece mahkemesince davalıların davacıya bilirkişi raporuyla tespit edilen geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ödemelerine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Davalılar, SGK tarafından ödenmeyen belgeli tedavi giderlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olup davacının fatura ile ispat ettiği SGK güvencesi dışında kalan tedavi gideri toplam 690,50 TL'dir. Davacı, ıtriyat alımına ilişkin 110 TL'lik fiş sunup bu giderin de tedaviye ilişkin olduğunu ileri sürmüş ise de 110 TL'lik ıtriyat giderinin tedavi gideri olarak kabulü mümkün değildir. İlk derece mahkemesince 110 TL'nin tedavi gideri olarak kabulü ve yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli bulunmamıştır.
Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir (TBK Md. 56/1)
Somut olayda davalı sürücünün kusuruyla davacının bedensel bütünlüğü zedelenmiş olup davacı manevi tazminat ödenmesini talep ettiğine göre davacıya uygun görülerek bir paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilmelidir. İlk derece mahkemesince " fren izlerinin 2 sürücü yönünden belirtilmemiş olması, oluşan kusurun niteliği (tabi olunmayan yönetmelikte sürekli maluliyet oluşmamış olduğu), davacının ek gelir sahibi olduğu hususları dikkate alınarak kusur oranları ve taraf gelirleri dikkate alınarak" şeklindeki gerekçeyle manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır ( HGK'nin 23/06/2004 tarihli 2013/291 Esas ve 2013/370 Karar sayılı kararı ).
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nin 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda yazılı Kanun maddeleri ve açıklamalar ile ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutulduğunda talep edilen 2.000 TL manevi tazminatın yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Gerekçeli kararda unutulan vekalet ücretinin tashih şerhiyle tamamlanması usul ve yasaya uygundur (HMK Md. 305/a).
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra sonuç itibari ile istinaf başvurularının HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacı yönünden tümden, davalılar yönünden kısmen olmak üzere esastan kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve aşağıdaki yazıldığı gibi hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan neden ve gerekçelere göre
1- Davacı ve davalıların istinaf başvurularının HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacı yönünden tümden, davalılar yönünden kısmen olmak üzere esastan kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,
2- Davanın maddi tazminat yönünden kısmen kabulü ile
A) 8.813,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) 6.690,99 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
C) 690,50 TL tedavi giderinin davalı sigorta şirketi yönünden 07/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
D) 2.000 TL manevi tazminatının davalı ... yönünden 20/09/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
E) 110 TL tedavi gideri yönünden davanın reddine,
3- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harçtan peşin harcın mahsubu ile eksik 931,09 TL karar harcının 816,11 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 114,98 TL'sinin davalı ...'den alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine,
4- Başvuranlar tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talepleri halinde başvuranlara iade edilmesine,
5- Maddi tazminat davası yönünden davacı yargılamada vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 16.194,66 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Maddi tazminat davası yönünden davalılar yargılamada vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 110 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7- Manevi tazminat davası yönünden davacı yargılamada vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 2.000,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8- Davacı tarafından başvurma ve peşin karar harcı olarak yatırılan 347,68 TL ile maddi tazminat davası yönünden yapılan 1.171,59 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminat davası yönünden yapılan bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Davacı tarafından istinaf başvurma harcı olarak yatırılan 220,70 TL harç ile manevi tazminat davası yönünden yapılan 146,27 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı istinaf eden ... Sigorta AŞ tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvurma harcının davacıdan alınarak davalı istinaf eden ... Sigorta AŞ'ye verilmesine,
11-Davalı istinaf eden ... tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvurma harcının davacıdan alınarak davalı istinaf eden ...'e verilmesine,
12- Yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK’nin 333. maddesi uyarınca iadesine,
HMK’nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...