T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:23/09/2021
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ:10/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:10/07/2025
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/10/2018 günü müvekkilinin karşıdan karşıya geçmek istediğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... numaralı soruşturma dosyasındaki CD çözümleme tutanağından da anlaşılacağı üzere müteveffa ...'ın trafik kurallarına uygun olarak da yolu defalarca kontrol ederek yola çıkmışsa da davalılardan ... Tic. AŞ.'ye ait ve davalılardan ... Sigorta AŞ. tarafından sigortalanmış olan ve yine davalılardan ... idaresindeki ... plakalı aracın hız sınırlarına uymadan yüksek süratle seyir halinde giderken, müteveffa ...'a çarptığını ve araçtaki yüksek hız nedeniyle de müteveffayı yerden metrelerce yukarı fırlatıp düşmesi sonrasında da metrelerce sürükleyerek olay yerinde feci bir biçimde hayatını kaybetmesine sebep olduğunu, her ne kadar tutulan kaza tespit tutanağına göre müvekkilinin asli kusurlu kabul edilmişse de bunun kabul edilmesi mümkün olmadığını, zira davalılardan ...'ın hem çok hızlı gitmekte hem de sürüş esnasında telefon benzeri bir aletle ilgilenmekte olduğunu, yaşanan bu elim kazadan sonra davalıların müvekkillerinin zararını gidereceklerini beyan ederek oyaladıklarını soruşturma dosyası ile ilgilenmesini engellediklerini, kazayı yapan davalılardan ...'ın adli kontrol ile serbest bırakıldıktan sonra herhangi bir ödeme yapmayacaklarını beyan ettiklerini, davacılardan ...'ın yaşanan kaza nedeni ile çocuklarına bakmakta ve çalışamamakta olduğunu, müteveffanın çocukları ..., ..., ..., ... ve ... öğrenci oldukları için çalışmadıklarını, ... ve ...'ın ev hanımı olduklarını, ... ve ...'ın sigortalı olarak çalışmakta, ...'in de mali müşavir olarak çalışmakta olduğunu, ...'ın da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretmen olarak çalışmakta olduğunu belirterek, müvekkillerinden; ... için 100.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ... Tic. AŞ. ile ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, teselsül hükümleri çerçevesinde tahsiline, ayrıca müvekkillerinden ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın eş ve annelerinin maddi desteğinden yoksun kalmaları nedeni ile şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan ... Sigorta AŞ., ... Tic. AŞ. ile ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, teselsül hükümleri çerçevesinde tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin meydana gelen trafik kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin Antalya'ya iş amacıyla taşındığı için etrafı iyi bilmediğinden ve pek çok adrese gitmesi gerektiğinden cep telefonunun navigasyonunu kullanmakta olduğunu, olay sırasında telefon elinde değil araca kablosuyla bağlı olduğunu, kaza sonrası müvekkilinin davacılar ile ilgilendiğini, davacıların kendisinden 150.000,00.-TL para talep ettiklerini, müvekkilinin böyle bir mal varlığı ve geliri olmadığından kendilerine 20-30 bin TL civarında bir para verebileceğini söylediğini ancak karşı tarafın bunu kabul etmediğini, müvekkilinin kaza sonrası ruh sağlığının bozulmuş olup halen psikolojik destek almakta olduğunu, kaza gününden beri çalışmadığını, ayrıca davacı tarafça davalı sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, davacı tarafın dava şartını yerine getirmediğini belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ticaret A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye çapında uzun dönem araç kiralama hizmeti vermekte olduğunu, yaklaşık 10000 araçlık filosu ile hizmet veren müvekkilinin her aracı için yasal zorunluluk olduğu üzere zorunlu trafik sigortasının mevcut olduğunu, bu hizmeti ... plakalı araç için ... Sigorta A.Ş.'nin vermekte olduğunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminat sınırını aşan kısım müvekkili şirketin "Genişletilmiş Filo Kasko Sigorta Poliçesi" müvekkili şirket nezdinde ... no'lu 12/09/2018-2019 vadelisi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin "Genişletilmiş Filo Kasko Sigorta Poliçesi" olan ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbarı gerektiğini, filo kasko poliçesinin de teminat sınırının aşılması durumunda tazminat talebinin aşkın kısmı için müvekkili şirketin "Kasko ... Sigorta Poliçesi" ... no'lu 12/09/2018-2019 vadelisi ile sigortalı olduğunu ve ... Sigota A.Ş.'ye başvurulmalı ve davanın ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun azami teminat limitleri ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olup sadece gerçek zarara ilişkin olduğunu, bu bakımdan davacının taleplerinin muhatabı yalnızca sigorta şirketleri iken davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin hukuken uygun olmadığını, müvekkili şirketin, karayolları trafik kanunu’nun 3.maddesi uyarınca işleten sıfatı olmadığından iş bu davada maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın 16.08.2018 tarihli sözleşme ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 48 ay süre ile kiralandığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesi uyarında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralama söz konusu ise işleten sıfatının kiracıya ait olduğunu, müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun olmadığını, davanın kiracı firma ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş.’ye ihbar edilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak müvekkili şirketin araç kullanıcısı ...'ın kaza tutanağı ve ifadelerden görüleceği üzere kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olup asli kusurun ...'a ait olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; hayatını kaybeden desteğin kardeşlerinin maddi tazminat hakkı bulunmadığını, manevi tazminat talepleri yönünden de müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin temerrüte düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, davacının dava şartını yerine getirmediğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur konusunda ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, yine davacıların tazminat talepleri ile ilgili hesabın Hazine Müsteşarlığı'na kayıtlı uzmanlar tarafından yapılması gerektiğini, yine SGK'dan ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından davacılara gelir bağlanıp bağlanmadığı hususunun araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; "1-Davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile; davacılar ... için 97.132,23.-TL, ... için 6.687,63.-TL, ... için 4.246,42.-TL, ... için 10.745,42.-TL, ... için 12.247,13.-TL ve ... için 14.417,04.-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihi olan 08/11/2018, davalı ... yönünden ise haksız fiil tarihi olan 05/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş ve Davalı ...'tan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, 2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; davacılar ... için 35.000,00.-TL, ... için 15.000,00.-TL, ... için 15.000,00.-TL, ... için 15.000,00.-TL, ... için 15.000,00.-TL ve ... için 15.000,00.-TL, ... için 15.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL, ... için 5.000,00.-TL ve ... için 5.000,00.-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 05/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, 3-... Tic. AŞ yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine," karar verilmiştir.
Davacı vekili özetle, yerel mahkemece verilen tazminatın davacıların manevi yıpranmasını tatmin edecek tutarda olmadığını, davacıların maktulün eşi, çocukları, annesi ve kardeşleri olduğunu, manevi tazminata ilişkin kriterler dikkate alındığında davacıların acısını dindirmeyeceğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili, davalının olayda herhangi bir kusuru olmadığını ve hiçbir trafik kuralını ihlal etmediğini, davalının kaza anında cep telefonu ile ilgilendiğinin doğru olmadığını, olaya sebebiyet verenin maktulün karşıdan karşıya geçerken yaşadığı tereddüt olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Dava, haksız fiil nedeniyle maddi- manevi tazminat istemine ilişkindir.
Duruşma açılmasını gerektiren bir cihet bulunmadığından inceleme ve müzakereler HMK'nın 353 ve 355.maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.
Antalya 11. Asliye Ceza Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; Sanık ...'ın taksirle bir kişinin ölümüne neden olmak suçunu işlediğinden dolayı mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtasıyla talimat yoluyla aldırılan Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Prof Dr. ..., Doç. Dr. ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın %35 oranında, davacıların murisi yaya ...'ın ise %65 oranında kusurlu olduklarının mütalaa edildiği anlaşılmıştır.
Taraf vekillerinin bilirkişi heyet raporuna itiraz etmeleri üzerine bilirkişilerden aldırılan ... tarihli ek raporda da bilirkişiler kök raporlarındaki görüş ve kanaatlerini yinelemişlerdir.
Buna göre;
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamak ta ise de dosya kapsamına, olay tarihine, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına, paranın alım gücüne, ceza ve hukuk mahkemelerindeki kusur durumuna göre mahkemece hükmedilen manevi tazminat yeterli olmadığından hükmün kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılması ve HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden hüküm kurulmasına, davalı ... vekilinin istinaf isteminin reddine,
II-Hükmün esasına ilişkin olarak;
1-Davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile; davacılar ... için 97.132,23 TL, ... için 6.687,63 TL, ... için 4.246,42 TL, ... için 10.745,42 TL, ... için 12.247,13 TL ve ... için 14.417,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihi olan 08/11/2018, davalı ... yönünden ise haksız fiil tarihi olan 05/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş ve davalı ...'tan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; davacılar ... için 70.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL ve ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL ve ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 05/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine,
3-... Tic. AŞ yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
4-Kabul edilen maddi tazminat davası yönünden;
-Alınması gerekli 9.937,46 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL ve ıslah ile alınan 462,72 TL'nin toplamı 2.170,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.766,99 TL harcın davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacılar tarafından yapılan maddi tazminata ilişkin olarak 1.707,75 TL peşin harç, 462,72 TL ıslah harcı ile aktüer bilirkişi ücreti 450,00 TL olmak üzere toplam 2.620,47 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.770,21 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
-Davalı ... AŞ yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ve yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kabul ve reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden;
-Alınması gerekli 16.735,95 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...'tan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan; 39.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacılara ödenmesine,
-Davalı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 39.200,00 TL (davanın kısmen reddi yönünden davalıya takdir edilecek vekalet ücretinin, davacılara takdir edilen ücreti geçemeyeceği kuralı dikkate alınarak) nispi vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davalıya ödenmesine,
-Davalı ... AŞ yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacıların maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden ortak gider olarak yapılan 1.744,80 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre hesaplanan 1.072,11 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu yargılama giderinin maddi tazminata yönelik olması nedeniyle kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
III-İstinaf incelemesine ilişkin olarak;
1-İstinaf talebinde bulunan davacılardan peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde davacılara ilk derece mahkemesince iadesine,
2-İstinaf talebinde bulunan davalı ...'tan peşin alınan 5.046,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.137,96 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-İstinaf talebinde bulunan davacılar ve davalıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye irad kaydedilmesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 70,00 TL yargılama gideri ile 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 232,10 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den alınarak davacılara verilmesine,
5-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan avansların ilgililerine iadesine,
7-Avans ve teminat iadesi, tebligat, kesinleştirme ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 10/07/2025 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 361/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...