T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:02/07/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:14/09/2023
DAVANIN KONUSU:Tazminat
KARAR TARİHİ:02/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:02/07/2026
Yukarıda tarih, esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmiş olup inceleme raporu dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle 08/09/2016 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir halindeyken meydana gelen kazana, araç içerisinde yolcu olarak bulunan müteveffa ...'ın vefat ettiğini, müteveffanın mirasçısı olan davacıların ...'ın vefatı nedeniyle deni üzüntü yaşadıklarını, müteveffanın maddi desteğinden yoksun kaldıklarını, müvekkiller adına poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden maddi tazminat talebinde bulunduklarını beyanla davacı ... için 177.996,00 TL, ... için 36.861,00 TL ve ... için 43.881,00 TL ayrı ayrı olmak üzere toplam kalan limit dahilinde 258.738,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, müvekkili şirketin adresinin ... İstanbul olduğu, dava konusu trafik kazasının Afyonkarahisar'da gerçekleştiği, müvekkili şirketin, ... plakalı aracın 02/12/2016 - 02/12/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı ZMSS poliçesi ile sigortaladığı, şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğu, müvekkili şirket tarafından, bu poliçe sebebi ile daha önce davacı tarafa 31/03/2017 tarihinde 51.262,00 TL ödeme yapıldığı, poliçe teminat miktarı olan 310.000,00 TL den düşüldüğünde bakiye teminat miktarı 258.738,00 TL olduğu, dava konusu kazaya ilişkin gerçek kusur oranlarının saptanması gerektiği, müteveffanın hatır için taşınan kişi olduğu, ve müterafik kusuru bulunduğu, davacının davasının yetkisizlik sebebiyle reddini, davanın esastan reddini, davacı kardeşlerin destekten yoksun kalma zararı talep hakkı bulunmadığının mahkemece nazara alınmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
İlk derece mahkemesince özetle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacılar ... ve ... yönünden davanın reddine; davacı ... yönünden, davanın kabulü ile 258.738,00 TL nin 27/03/2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alnarak davacıya verilmesine, (Antalya 4. ATM nin 2018/172 esas 2021/128 karar sayılı ilamıyla mükerrerlik arz etmemek kaydıyla) karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından özetle davası ret edilen davacılar aleyhine davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, yargılama gideri ve arabuluculuk giderinin davadaki haklılık durumuna göre belirlenmesi gerekirken tümünün davalıya yüklenildiği, davacı anne, desteğin geliriyle ilgili bir iddiada bulunmadığına göre asgari ücret ile tazminat hesaplanması gerektiği, kısmi ödeme yapıldığı, ödeme tarihi itibariyle ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmediği, kısmi ödemenin güncellenmiş halinin zarardan mahsup edilmediği, kısmi ödemenin güncellemesinin yasal faiz ile değil zararı karşılama oranına göre yapılması gerektiği, aktüer bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, veteriner hekim maaşına göre hesaplama yapılamayacağı, piyasadaki veteriner hekim maaşlarına göre hesaplama yapılması gerekirken oda tarafından bildirilen maaşa göre hesaplama yapıldığı, maaş oranının hatalı tespit edildiği, yeni mezun bir veteriner hekimin mezun olduktan sonra hemen asgari ücretin üç katı maaşla işe başlayamayacağı, artan maaşla tazminat hesaplanması gerektiği, emsal gelir araştırmasının eksik yapıldığı, işleten ve sürücüye karşı açılan davada maaş katsayısının 2,6 olarak alındığı, bu oran ile tazminat hesaplanması gerektiği, kusur raporu alınmadığı, harcın davacıdan tahsiline ilişkin hüküm fıkrasının harcın davalıdan tahsiline şeklinde tashihine karar verilemeyeceği ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.
Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nin 342, 353, 355 ve 356 maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olmak üzere dosya üzerinden yürütülmüştür.
Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları aynı Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca maddi tazminat, bedensel zarara uğrayanların aynı Kanun’un 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı Kanun’un 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre uzun süreli kiralamada kiracı işletendir) doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, Kanun ve genel sigorta şartları kapsamına dâhil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Somut olayda davalının sigortaladığı araçta yolcu olarak davacıların yakını trafik kazasında vefat etmiştir.
Davalının sigortalısı ceza mahkemesinde yargılanmış olup ceza mahkemesince verilen mahkumiyet (adli para cezası) kararı kesinleşmiştir.
Davalının sigortalısına karşı Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında maddi ve manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmiş olup karar kesinleşmiştir.
Kaza tespit tutanağı, ceza dosyasına sunulan bilirkişi ve adli tıp raporu, hukuk dosyasına sunulan adli tıp raporunda davalının sigortalısının tam kusurlu olduğu belirtilmiş olup davacıların yakını, davalının sigortalısının kullandığı araçta yolcu olarak bulunduğu ve ceza mahkemesince kesinleşen kararla davalının sigortalısı hakkında mahkumiyet kararı verildiği gözetildiğinde kusur durumu ve oranı için bu dosyadan rapor alınmaması ortadan kaldırma nedeni olarak görülmemiştir.
Aktüer bilirkişi davacılardan sadece ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamıştır. Destek üniversite son sınıf öğrencisi olmakla desteğin mezun olacağı mesleğe göre gelir araştırması yapılması, gelir için meslek odasına müzekkere yazılması, meslek odasının cevap yazısındaki verilerle gelir tespiti yapılması yerinde olmuştur. Maaş oranı doğru belirlenmiştir. Desteğin okuldan mezun olduktan sonra altı ay asgari ücret, ondan sonra asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceği kabulüyle tazminat hesaplanması doğrudur. Davacı ...'ın gelir hesaplamasına esas verileri dava dilekçesinde bildirmesi yeterli olup tazminatın asgari ücret yerine Oda'nın bildirdiği asgari ücret üzerindeki gelirle hesaplanması isabetli bulunmuştur. Davalı sigorta şirketi bir miktar ödeme yapmıştır. Yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle zararı karşılayıp karşılamadığı değerlendirilmiş olup ödemenin zararı karşılamadığı hesaplanmıştır. Yargıtay uygulamasına uygun olarak kısmi ödeme yasal faiz ile güncellenmiş olup güncellenmiş ödeme hesaplanan tazminattan mahsup edilmiştir. Bu açıklamalar göre aktüer bilirkişi raporu yargı denetimine elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bulunmuştur.
Davası ret edilen davacılar aleyhine davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı olduğu ve bu hususa ilişkin davalı taraf istinaf nedeni yerinde görüldüğünden kararın ortadan kaldırılmasına ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu olay nedeniyle arabulucuya başvurma zorunluluğu bulunmadığından davacılar tarafından arabulucuya yapılan başvuru, ihtiyari kabul edilmiştir. Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nin 323'üncü maddesinde gösterilmiş olup bunlar arasında ihtiyari arabuluculuk gideri yer almamaktadır. Bu nedenle ihtiyari arabuluculuk giderinin hangi tarafça ödeneceğine yönelik hüküm kurulmasına gerek görülmemiştir.
Yargılama giderinin davası ret edilen davacılar ile aleyhine karar verilen davalı arasında paylaştırılması gerekirken yargılama giderinin davalıya yüklenilmesi hukuka aykırı olduğu ve bu hususa ilişkin davalı taraf istinaf nedeni yerinde görüldüğünden kararın ortadan kaldırılmasına ve yargılama giderinin davası ret edilen davacılar ile aleyhine karar verilen davalı arasında paylaştırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Belirtilen bu nedenlerle HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenler ve gerekçe ile
1- HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,
2- Davacı ... ve davacı ... yönünden davanın reddine,
3- Davacı ... yönünden davanın kabulüne, 258.738,00 TL maddi tazminatın 27/03/2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
4- Davacı ... ve davacı ...'ın açtığı dava yönünden 732 TL başvurma harcı ile 732 TL karar harcının davacı ... ve davacı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5- Davacı ...'ın açtığı dava yönünden 732 TL başvurma harcı ile 17.674,39 TL karar harcının davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
6- Başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde karar kesinleştikten sonra başvurana iade edilmesine,
7- Davacı ... yargılamada vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 39.223,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
8- Davacı ...'ın açtığı davada davalı vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 36.861,00 TL vekâlet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Davacı ...'ın açtığı davada davalı vekil ile temsil edildiğinden istinaf karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT uyarınca belirlenen 43.881,00 TL vekâlet ücretinin adı geçen davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10- Suçüstü ödeneğinden karşılanan 850,00 TL bilirkişi ücreti, 154,50 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 1.004,50 TL yargılama giderinin 763,42 TL'sin davalıdan, 110,06 TL'sinin davacı ...'dan, 131,02 TL'sinin davacı ...'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
11- Davalı tarafından yatırılan 738 TL yargı harcının davacı ... ve davacı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
12- Davalı tarafından yatırılan gider avansından posta için 147 TL sarf edildiği, dava kabul oranına isabet eden miktarın 35,28 TL olduğu gözetilerek 11,11 TL'nin davacı ...'dan, 19,17 TL'nin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
13- Yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının yatıran tarafa iade edilmesine,
HMK’nin 361/1. ve 365/1 maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Dairemize yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile 02/07/2026 tarihinde karar verildi.
...