T.C. ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/06/2021
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 16/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/05/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... caddesi üzerinden ... Caddesi istikametine doğru seyir halindeyken ... sokak kavşağına geldiği esnada ... poliçe ile...şirketinin sigortacısı olduğu aracın sürücüsü olan...isimli şahsın kullandığı yine davalı ...e ai...plakalı aracın kendisine çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sebebiyle müvekkilinin omurgasında kırık meydana geldiğini, bu kırık sebebiyle hareket ederken çevresindekilerden yardım aldığını, Pamukkale Üniversitesi Engelli Sağlık Kurulu raporuna göre müvekkilinin %8'lik özür oranının bulunduğunu, tedavi sürecinde ve sonrasında mesleğini icra edemediğini, davadan önce davalı sigorta şirketine başvurarak hasar dosyası açılması ile kısmi ödeme yapıldığını, dava konusu kaza nedeniyle vücudunda meydana gelen kırıklar ve darbeler nedeniyle müvekkilinin ağır yaralandığını, sürekli ve geçici uzuv zaafının oluşması gibi nedenlerle cismani zarara uğradığından 35.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve... müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 26/04/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; talep ettikleri 200,00 TL geçici iş göremezlik tazminatını 1.673,050 artırarak 1.873,50 TL'nin yine talep ettikleri 800,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatını ise 55.289,61 TL arttırarak 56.089,61 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği hukuki nedenler arasında Türk Ticaret Kanununun yer almadığını, davacının müvekkili olduğu davalı sigorta şirketinin nezdinde tanzim edilen poliçenin tarafı dahi olmadığını, davacının 3. Kişi olduğunu, müvekkili olduğu şirket tarafından dava açılmadan önce davacıya 11/04/2018 tarihinde 32.641,89 TL maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı tarafından müvekkili olduğu şirkete verilen ibraname ile işbu dava ile talep edilen alacak kalemleri yönünden müvekkili olduğu şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, müvekkiline sigortalı olan aracın davacının aracına çarpmadığını, davacının aracının kaydığını ve davacının yaralandığını, sigortalı araç kusurlu olmadığından davalı şirketin sorumluluğunun kalmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İDM KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; "davanın kısmen kabulü ile; 1.873,50 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 56.089,61 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 57.963,11 TL tazminatın davalılar ...ve....yönünden olay tarihi olan 12/08/2017 tarihinden itibaren, davalı ....Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 20/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,(...Ş. sigorta teminat limitleri ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla), 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine," seklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından davacıya 11/04/2018 tarihinde 32.641,89 TL'lik kalıcı iş göremezlik tazminatı ödendiğini, bu miktarın mahkemece kalıcı iş göremezlik zararından mahsup edilmesi gerektiğini, SGK hizmet dökümünde davacının asgari ücret kadar gelir elde ettiği açık olduğu halde asgari ücretin üzerinde geliri bulunduğu kabul edilerek yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, yerel mahkemenin bilirkişi raporundaki PMF 1931 yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesabı hükme esas almasının yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek şartıyla TRH 2010 tablosuna göre hesaplama yapılması gerektiğini, mahkemece kusur oranına ilişkin rapor aldırılmadan müvekkili şirketin sigortalısının %80 kusurlu olduğunun kabul edilmesinin de doğru olmadığını, yine kaza sırasında davacının kask takmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılmadığını ve mahkemece müvekkili aleyhine dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
G E R E K Ç E
Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakını da manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur
Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, Davacı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki...plakalı motosikleti ile... Caddesinden, ... Caddesi istikametine doğru seyir halindeyken kaza mahalline yaklaşınca seyir yönüne göre sağ tarafında bulunan ... sokaktan gelip sola dönüş yapan davalı sürücü ... yönetimindeki...plakalı otomobile çarpmamak için aracının firenine basınca yönetimindeki motosikletin devrilmesi sonucu davacının yaralandığı trafik kazasının meydana geldiği sabittir.
12/08/2017 tarihli kaza tespit tutanağında; kazanın oluşumunda mahallinden ayrılan ve sürücüsü tespit edilemeyen... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu, diğer ... plakalı motosiklet sürücüsünün ise; tali kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, yerel mahkemece alınan 03/06/2020 tarihli trafik bilirkişi raporunda da; davalı sürücü...'ın asli kusurlu, davacı sürücü...'ın ise tali kusurlu olduğuna dair rapor düzenlendiği, bilirkişi raporunda kazaya karışan tarafların kusur oranlarına ilişkin % olarak herhangi bir açıklama bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yerel mahkemece kusur bilirkişinin raporu kapsamında davacının meydana gelen kazada %20 davalı sürücü ...'ın %80 kusurlu olduğu kanaatine varılarak bu kusur oranları doğrultusunda aktüerya bilirkişisinden rapor alınmıştır.
25/01/2021 tarihli aktüerya bilirkişinin asıl raporu ile, 02/04/2021 tarihli ek raporunda geçici iş göremezlik tazminatı ile kalıcı iş göremezlik tazminatlarının PMF 1931 yaşam tablosu ve hesaplama kriterleri dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre; öncelikle teknik bir konu olan davacı sürücü ile davalı sürücü ...'ın kusur oranlarının % olarak belirlenmesi yönünde kusur bilirkişiden rapor alınmadan hüküm kurulmuş olması yerinde değildir.
Ayrıca; gerçek zarar miktarı hak sahibinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır.
Hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.
Buna göre; Yargıtay tarafından da benimsendiği üzere destek ve davacının muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi gerekir.
Yine Yargıtay uygulamalarına göre; kalıcı iş göremezlik tazminatlarında bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi (progresif rant) yönteminin kullanılması suretiyle yapılması gereklidir.
Bu açıklamalara göre; ilk derece mahkemesince, davalı sigorta şirketi yönüyle TRH-2010 yaşam tablosu, teknik faiz ve devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü esas alınarak, hesaplama yapılması gerekirken PMF-1931 yaşam tablosu ve progresif rant formülü esas alınarak tazminat hesabı yapılması doğru görülmemiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı...Şirketinin istinaf isteminin yukarıda gösterilen sebeplerle kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Sigorta şirketinin istinaf başvurularının KABULÜNE,
2-Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2021 tarih,.... Esas - ...sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvuran davalıya iadesine,
5-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
6-HMK'nın 359/4. maddesi gereğince, temyizi kabil olmayan kararın ilk derece mahkemesi tarafından resen tebliğe çıkarılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere 16.05.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...