T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/12/2022
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:20/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:20/03/2025
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Denizli ... Plaza Bayi olduğu, ... marka araçların sıfır kilometre satışı, servisi, yedek parça tedariği, bakımı, onarımı ve başka marka araçlar da dahil olmak üzere 2. el araçların satışı ile ilgili ticari faaliyet alanında ticaretle iştigal ettiğini, davalılardan ... Müdürlüğü tarafından, yüklenici firma olarak diğer davalı... İnşaat Tic, Ltd. Şti.'ne, davacıya ait iş yerinin hemen yakınından geçen ... Çayı üzerinde yaptırılan regülatör inşaatının devamı sırasında, davalılardan ... Müdürlüğü ve... İnşaat Tic. Ltd. Şti/nin kusuru sonucu; regülatör inşaatı alanında mevcut yatağa fazla verilen su taşarak, 01.03.2015 gününü 02.03.2015 gününe bağlayan gece saatlerinde dere yatağının içine çekilen setin yıkılmasına, suyun kanal bendinden taşmasına ve davacıya ait iş yerinin, aralarında sıfır kilometre araçların da bulunduğu, araç servisi ile yedek parça bölümü bulunan bodrum katının içini 1,5 m yükseklik seviyesine kadar ve iş yerinin arka bahçesine tamamen su basmasına, taşkına neden olduğunu, tamamen davalıların kusuru sonucu oluşan taşkın neticesi; davacının iş yerine ait cihazların, araçların, bilgisayarların, çok sayıda araba yedek parçasının, makine parçasının, taşınmazın, litrelerce motor yağının ve o sırada orada bulunan 12 tane arabanın (O km araç da dahil) su altında kalarak tamamen kullanılamaz hale gelmesine veya büyük oranda zarar görmesine sebebiyet vererek, oldukça fazla miktarda maddi zarara yal açtığını, davacı iş yeri yetkililerinin, suyun tahliyesini sağlamak için itfaiye ekiplerinden yardım almak zorunda kaldığını ve Denizli Büyük Şehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekiplerinin gelerek suyun tahliyesini sağladıklarını ve bu durum hakkında tutanak tuttuklarını, bu tutanakla suyun kanal bendinden taşması sonucu iş yerini su bastığı ve maddi zarara yol açtığının sabit olduğunu, bu durum sonucu, oluşan zararın tespiti için Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş - ... Karar sayılı dosyası üzerinden ehil bilirkişiler marifetiyte 03.03.2015 tarihinde tespit yaptırıldığını ve bu tespit sonucu 22.04.2015 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiğini, bilirkişi raporunda tespit edilebilen kısmının 443.002,78 TL olarak belirlendiğini, bilirkişi raporunda belirtilip, miktarı ve niteliği tespit edilemeyen bir kısım hasar ve zararlarda bulunduğunu, zararın tazmini için Denizli 7. Noterliğinin 15/05/2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalılara gönderilse de, davalılardan olumlu yanıt alınamadığını, bu nedenlerle; uzman bilirkişiler tarafından incelendiğinde ve hesaplandığında gerçek zararın fazla çıkması halinde arttırılmak üzere (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda), fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davaya konu taşkından ötürü, olayda hiçbir kusuru bulunmayan davacının uğramış olduğu 561.766,63 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan [davalı ... Genel Sigorta A .Ş sigorta poliçesinde belirtilen riziko türleri ve miktarla sınırlı kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası için yapılan toplam 2.922,90 TL yargılama masrafının ve 406,06 TL noter ihtarname bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile verilmesine, davalılar adına kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin kaydına tedbir konulmasına, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı İdarenin 6200 sayılı Kanunla kurulmuş amme hizmeti ifa eden bir kuruluş olup, bir idari karara dayalı plan ve projeye göre yapılan çalışmalar sonucu doğduğu iddia edilen bir zarar varsa bu hususa ilişkin davaların da idari yargı yerinde görülmesi gerekeceğinden görevsiz Mahkemede açılmış olan davanın öncelikle idare açısından yargı yolu görev yönünden reddinin gerektiğini, davalı idare yönünden açılan davanın ticari dava niteliğinde kabul edilemeyeceğinden işbölümü itirazlarının mevcut olduğunu, açılan davanın süresinde olmadığından da reddinin gerektiğini, belirsiz alacak davası açılabilmesi için davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesinin gerekmekte olup, zarar gördüğünü iddia eden davacının bu hususta tespit yaptırmış olduğunu iddia etmekle, dolayısıyla iş bu davada zararını tespit edebilecek durumda olması nedeniyle belirsiz alacak şeklinde açılamanın dava usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı vekilinin dava dilekçesinin HMK 119 madde hükmüne uygun olmadığından da reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkil idareye tebligat yapılmadan mahallinde yapılan keşif neticesinde tanzim edilen bilirkişi raporlarına itibar edilmemesini, söz konusu tespit dosyasının da delil olarak kullanılabilmesinin usul ve yasa gereği mümkün olmadığını, müvekkil idare aleyhine açılan davanın husumet açısından da reddinin gerektiğini, yaşanan sel taşkını olayının müvekkil idarece 18.12.2013 tarihinde ihalesi yapıları ve 19.02.2014 tarihinde sözleşmesi imzalanan ve ... İletişim İnş. Taah. San. Ve. Tic. A.ş yükleminde yapımına devam edilen “... ı ve ... Sulama Tesisleri Yenilenmesi işi" kapsamındaki regülatör, kanal ve sanat yapıları yenileme çalışmaları sırasında meydana geldiği iddia edilmekle müvekkil idare ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşme ve eki belgeler gereğince davanın muhatabının idare değil yüklenici firma ... İletişim İnş. Enj. Taah. San. Ve. Tic. A.Ş olduğunu, işgal edilen alanın tahliyesi ve eski haline getirilmesi için idarece Pamukkale Kaymakamlığı nezdinde gerekli işlemlerin yapıldığını, ... Motorlu Araçlar Ticaretine ait ... Bayi tarafından kanalın depo toprağının taşkından uzun süre önce dağıtılması ve bu alanın işgal edilmesi sebebiyle dava konusu olayın yaşandığının tespit edildiğini, yaşanan olayda davacı tarafın kusurlu olduğunu, bu nedenlerle; davanın öncelikle görev, iş bölümü, süre, husumet ve dava şartı yokluğu yönlerinden reddine, bu beyanlara itibar edilmediği takdirde esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta cevap dilekçesinde özetle; davacının, ... Mah. ... Bulvarı N:... ... Denizli adresindeki iş yerinin davalı sigorta şirketi nezdinde 24.07.2014 tanzim tarihli 23.07.2014 — 23.07.2015 vadeli ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 01.03.2015 gecesi meydana gelen hasarın davalı sigorta şirketine ihbar edilmesi akabinde eksper görevlendirildiğini, eksper tarafından 03.03.2015 ve O7.04.2015 tarihlerinde riziko mahallinde inceleme yapıldığını, sigortalı davacı yetkilileri ile görüşüldüğünü, ilgili poliçe kapsamında eksik sigorta, muafiyetler ve teminat dışı kalan haller düşülerek ödenebilecek tazminat tutarı 167.680,86-TL olarak belirlenmiş ve davacı sigortalıya 15.07.2015 tarihinde ibraname örneği iletilerek, ibranamenin imzalanıp Masak evrakları ile birlikte gönderilmesi akabinde hasar tazminatının ödeneceğinin bildirildiğini, Aynı zamanda Ticari Paket Sigorta Poliçesi kapsamında ödenecek tazminat tutarı ve toplam hasar bedelini gösteren tabloya davacı tarafından imza atılarak mutabakat sağlandığını, davalı sigorta şirketi nezdinde açılan ... numaralı hasar dosyası kapsamında hasar listeleri, onarım fiyat teklifleri ve onarım faturaları doğrultusunda yapılan ekspertiz çalışmaları sonucu muafiyetler, eksik sigorta, teminat dışı haller düştükten sonra sigorta poliçesi kapsamında ödenebilecek tazminat miktarının 167.680,86-TL olarak belirlendiğini bu tutarın davacı tarafından da kabul edildiğini, davacının manevi tazminat talebinin de üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası klozu çerçevesinde - kabulünün mümkün olmadığını, manevi- tazminat- talebinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosyada davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemelerinde açılmamış olduğundan yetki itirazlarının bulunduğunu, dosyanın yetkili mahkeme olan Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, davanın, belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığından, hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davalı şirketin ... 21. Bölge Müdürlüğü 212 Şube Müdürlüğü idaresine ait “... ve ... Sulama Tesisleri Yenilenmesi İnşaatı” işinin yüklenicisi olan ... İletişim İnş. Ener. Taah. San. ve Tic. A.Ş.'nin alt yüklenicisi olduğunu, acil bir durum olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden yapılan delil tespitinin hukuka aykırı olduğu gibi, 22.04.2015 tarihli tespit raporunun da hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, bu durumun müvekkilinin haklarına zarar verdiğini, davacının olayda ağır kusurlu olduğunu ve kendilerinin zararları da dahil tüm zararlardan sorumlu olduğunu, ... Bölge Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğü nezdinde bulunan kayıtlar, tapu kayıtları ve diğer resmi bilgi ve belgelere göre davacı tarafın, işletmekte olduğu ... bayisi arazisinin bir kısmını, izinsiz ve hukuka aykırı olarak işgal ettiğini, kusurlu tarafın davacı taraf olup, bütün zararlardan da kendileri sorumlu olduğunu, bunun yanında böyle bir durumda manevi tazminata hükmedilemeyeceği, basiretli tacir olan karşı tarafın, tabiat olayı olan aşırı yağış sonucu meydana gelen olayla ilgili manevi olarak elem ve ıstırap duymuş olmasının mümkün olmadığını, ticaretle uğraşan davacıların ticaretin rizikolarına karşı hazırlıklı ve dayanıklı olmaları gerektiğinin kendilerinden beklendiğini aynı zamanda manevi tazminat için yeterli gerekçe ve delil sunulmadığı gibi, manevi tazminat miktarının da fahiş derecede yüksek belirlendiğinden, karşı tarafın bu olayla ilgili olarak, kendi kusurları sonucu uğradıkları zararları kötü niyetli olarak ve çıkar amacıyla üçüncü kişilere yüklemeye çalıştıklarının anlaşıldığını, bu nedenlerle; haksız ve gerçeğe aykırı olarak açılmış davanın reddine, dosya masrafi ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece aşağıdaki gerekçeyle; davalı ...'nin denetim ve gözetim sorumluluğunun yanında, 6098 sayılı TBK'nın 69. (Mülga 818 sayılı B.K'nun 58) maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, TBK'nın 69. maddesindeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu sorumlulukta zarar gören davacı, yapı malikinin ( davalı ...'nin) kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Yapı maliki ise, kusurun bulunmadığı savunmasının ötesinde uygun illiyet bağının kesildiğini kanıtlamalıdır. Kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun olması, üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir halin bulunması şartlarından birini gerçekleşmesi gerekmektedir. Ancak, imal olunan şey malikinin ek kusuru varsa, illiyet bağının kesilmesi malikin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/2031 Esas, 2019/10321 Karar sayılı ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/5489 Esas, 2020/3698 Karar ilamları).Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen fen bilirkişi ...'dan alınan 06/03/2018 tarihli raporda dosyamızda davacı olan ... Motorlu Araçlar Ticaret Adi ortaklığının dava konusu taşınmazın rapora ekli krokide A,B ve C de dahil olmak üzere kırmızı çizgi ile gösterilen toplam 737.90-m2'lik alana sundurma yapı, demir ızgara, beton kaplama, sovdaj alanı inşaa edip araç park yeri olarak kullanmak suretiyle haksız el atıldığının tespit edildiği görülmüştür. Bilgisine baş vurulan davacı tanıkları birbirini doğrulayan beyanlarında her n ekadar zarara neden olan taşkının gerçekleştiği ve davacının iş yerinin bulunduğu yerin arka kısmında olan kanal boyunca 1992 yılından itibaren bent yada koruyucu set bulunmadığı yönünde beyanda bulunmuşlarsa da mahallinde yapılan keşif ve uydu fotoğraflarından 23 km den fazla olan kanal boyunca seddelerin bozulmamış olduğu ve başka bir yerde su baskının da meydana gelmediği sadece davacıya ait iş yerinin arkasında kalan 60 metrelik kısımda setin bulunmadığı dikkate alındığında davacı tarafından davalı ... 'ye ait alana haksız olarak el atılmak suretiyle alanda tesviye ve zemin düzeltme işlemleri yapılarak kanal setinin ortadan kaldırıldığı ve alanın park alanı vs.. amaçlarla davacı tarafından kullanılması nedeniyle davacı tanıklarının beyanlarına mahkememizce itibar edilmemiştir. Davacının davalı ... kanalının bulunduğu alana haksız olarak el atmak suretiyle yaptığı yapılar ve toprak düzeltme işlemlerinin davalıya ait kanal setlerinin bozulmasına ve kaldırılmasına neden olmak suretiyle ...'nin gerekli tedbir ve önlemi almamasıyla zarar arasındaki illiyet bağının davacı tarafından ortadan kaldırdığı sonucuna varılarak; "Davacının davasının REDDİNE" karar verilmiştir.
Davacı vekili, davalı ... ve taşeron şirketlerin gerekli tedbiri almaması nedeniyle zararın meydana geldiğini, davaya konu yerde hiçbir zaman set olmadığını, kanal seddinin bozulmasına dair savcılıkça somut delil bulunmadığından takipsizlik kararı verildiğini, Davacı adına açtıkları Pamukkale İlçe Kaymakamlığınca verilen 3091 Sayılı Yasaya göre "Men Kararının İptaline" ilişkin Denizli İdare Mahkemesi'nin 16.12.2015 tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı kararının gerekçe kısmında; "Su kanalı alanının 1996 yılında ... ile ... Sulama Birliği arasında yapılan anlaşma ile kanalın kullanımının ... Sulama Birliği'ne devredildiği, bu tarihten sonra ...'nin zilyet olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, davacının (müvekkilin) kanal seddesini bozarak işgal ettiğine ilişkin ve kanal yolunu alçattığına dair bir bulgunun olmadığı, kanal çevresinin 1999 yılından beri benzer şekilde bulunduğu ve herhangi bir çalışmanın yapılmadığının anlaşıldığı.." şeklinde olduğunu, ayrıca yine aynı kararda, aynı olay ile ilgili olarak, davacı müvekkil ... hakkında Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde; "1999 senesinden beri kanal çevresinin benzer şekilde bulunduğunu, eski belediye başkanı ve fen işleri memurunun da bu hususu doğruladığı, .... dinlenen tanık beyanları ve şüphelinin bu yönde bir çalışma yapmasının kendi lehine de olmayacağı, şüphelinin (davacı müvekkilin) bu eylemi yaptığına dair delil de bulunmadığı...." şeklinde ibare de mevcut olduğunu, uydu fotoğraflarında böyle bir set olmadığını, tanıklarında bu beyanı doğruladığını, bilirkişinin kusur konusunda görüş belirtemeyeceğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Dava haksız fiil nedeniyle maddi- manevi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince; İstinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.
Mahkemece mahallinde yapılan keşif ve uydu fotoğraflarından 23 km den fazla olan kanal boyunca seddelerin bozulmamış olduğu ve başka bir yerde su baskının da meydana gelmediği sadece davacıya ait iş yerinin arkasında kalan 60 metrelik kısımda setin bulunmadığı dikkate alındığında davacı tarafından davalı ... 'ye ait alana haksız olarak el atılmak suretiyle alanda tesviye ve zemin düzeltme işlemleri yapılarak kanal setinin ortadan kaldırıldığı ve alanın park alanı vs.. amaçlarla davacı tarafından kullanılması nedeniyle davacı tanıklarının beyanlarına mahkememizce itibar edilmemiştir. Davacının davalı ... kanalının bulunduğu alana haksız olarak el atmak suretiyle yaptığı yapılar ve toprak düzeltme işlemlerinin davalıya ait kanal setlerinin bozulmasına ve kaldırılmasına neden olmak suretiyle ...'nin gerekli tedbir ve önlemi almamasıyla zarar arasındaki illiyet bağının davacı tarafından ortadan kaldırdığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiş ise de davalı ... Denizli 3. Asliye Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında kendi adına kayıtlı 350 parsel sayılı taşınmazın 1.072 m2 lik alanına davacı tarafından müdahale edilip haksız işgal edildiğini, kanalın iki yanında idare tarafından oluşturulmuş 2,5 metrelik seddeler bulunduğunu, bu seddelerin suyun taşmasını engellemek için yapıldığını, davacının bu seddeleri bozup kanal seviyesine indirdiğini, davacının müdahalesinin men’ini, bu seddelerin eski hale getirilmesini bir kısım yapıların kal’ini istemiş bu davanın henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır. Yine mahkemece alınan bilirkişi raporlarında kusur davaya konu yapılan alana müdahele ve seddelerin davacı tarafından kaldırılmış olmasına dayanmaktadır. Buna göre ilgili asliye hukuk mahkemesinde verilen karar bu davayı etkileyecektir. Belirtilen nedenle HMK’nun 165. Maddesine göre o davanın sonucunun beklenmesi davacı tarafından davaya konu alana müdahele edilip edilmediği ... tarafından seddelerin davacı tarafından kaldırıldığı iddia olunmakla var ise seddelerin kaldırılıp kaldırılmadığının belirlenmesi bundan sonra oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, kararın 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacının peşin yatırdığı istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek hükümde dikkate alınmasına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 20/03/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...