T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:07/11/2023
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ:06/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:06/03/2025
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davalı sigorta şirketi poliçe limitleri dahilinde dava tarihinden sorumlu olmak ve manevi tazminat taleplerinden sorumlu tutulmamak kaydı ile müteveffa ...'nın vefatı ile birlikte desteğinden yoksun kalınması nedeniyle davacı ... için 25.000 TL (belirsiz alacak-değer sonradan arttırılmak üzere), davacı ... için 25.000 TL (belirsiz alacak-değer sonradan arttırılmak üzere) , davacı ... için 25.000 TL (belirsiz alacak-değer sonradan arttırılmak üzere) toplam 75.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Müvekkilleri üzerine isabet eden acı ve elem ile manevi yıkımın karşılığı olmamakla beraber, bir nebze olsun acılarının hafifletmesi açısından davacı ... için 50.000 TL, davacı ... için 50.000 TL toplam 200.000 TL manevi tazminatın (sigorta şirketi sorumlu olmamak kaydıyla) yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, Davanın konusuz kalmaması ve özellikle manevi tazminatın teminatsız olması ve limit dışı maddi tazminat da dikkate alındığında yargılama sonunda için ... plakalı ... marka çekici ve ... plakalı ... marka dorseli plakalı vasıtanın kaydına, varsa davalı sigorta şirketi hariç diğer davalıların adlarına kayıtlı vasıta ve taşınmazlarına teminatsız olarak tedbir konulmasını, Dava harç ve masrafları ile ücreti vekâletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Taşımacılık ve Lojistik A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının huzurda ikame ettiği davanın derdestlik ve zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, mahkemenin usuli taleplerini kabul etmemesi halinde davacının Mahkeme'de derdest ... E sayılı dava dosyasının tarafları ve konularının aynı olması ve diğer davada verilecek kararın huzurdaki davanın sonucunu etkileyecek olması sebebiyle HMK.Md. 166 gereğince huzurdaki davanın Sayın Mahkeme'nin ... E sayılı dava dosyasında birleştirilmesini talep ettiklerini, davacıların ihtiyati tedbir talebinde hukuki yarar bulunmadığından davacıların tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, huzurdaki davanın yetkili Mahkemede açılmadığını, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul-... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın reddi gerektiğini, zira davacıların murisinin vefatı dolayısıyla müvekkil şirkete hiçbir sorumluluk ve kusur atfedilemeyeceğini, davacıların murisinin kazanın meydana geldiği tarihten 5 yıl sonra sonra vefatı dolayısıyla kaza olayı ve ölüm olgusu arasında illiyet bağı kurulamayacağını, müvekkil şirketin dava konusu kazanın ve neticenin meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığından huzurdaki davanın müvekkil şirket açısından reddi gerektiğini, dolayısı ile dava konusu kazada taraflara ait gerçek kusur oranlarının bulunması için adli tıp kurulu ihtisas dairesi'nden seçilecek uzman bilirkişiler vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, mahkemece kabul yönünde karar verilecek olması halinde, kazaya sebebiyet veren araçların, diğer davalı ... sigorta nezdinde yapılmış ... sayılı zorunlu mali sorumluluk sigortası ve ... sayılı kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış olmaları sebebiyle araçlarla ilgili tüm zararlar teminat altına alındığından zararın davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, kaza ile ilgili devam eden Antalya 28. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasının incelenmesini talep ettiklerini, davacı yanca talep edilen maddi ve manevi tazminat talebi haksız ve mesnetsiz, olduğunu, talep edilen tutarın fahiş olduğunu neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Oto Kiralama ve Çevre Hizmetleri A.Ş cevap dilekçesinde özetle: İş bu davada Mahkemenin görevli olmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, yetkiye de itiraz ettiklerini İstanbul ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, işbu davada müvekkili şirketin hiçbir hukuki sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin olay tarihinde aracın sürücüsü, işleteni olmadığını, müvekkili şirketin 01/05/2014 tarihli 14 ay süreli kiralama sözleşmesi ile dava konusu ... plakalı aracın ... firmasına teslim edildiğini, davalı sürücü ... ile müvekkili şirket arasında hiçbir ilgi bulunmadığını, müvekkilinin kusursuz olduğunu, olay tarihinde müvekkilinin maliki olduğu aracın uzun dönem kiralanmış olması nedeniyle işleten olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığı göz önünde bulundurularak huzurdaki davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle: Derdestlik itirazında bulunduklarını, davaya konu kazaya ilişkin olarak; müteveffanın vefatından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası ikame edilmiş olup dosyaların birleştirilmesi talepleri olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 97.maddesi uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davacıların dayandığı delillerin taraflarına tebliğe çıkarılması gerektiğini, poliçe ve teminat limitinin belirtilmesi gerektiğini, müteveffanın konu kaza tarihinden 5 yıl sonra vefat etmiş olmakla, öncelikle kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının ispatlanması gerektiğini, 20.03.2015 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkili şirkete ... Oto Kiralama ve Çevre Hizm A.Ş. tarafından sigortalatıldığını, sigortalı aracın kaza tarihinde kiralık olmasının olası olduğunu, söz konusu kiralamanın uzun süreli olması durumunda işleten sıfatı değişeceğinden müvekkil şirketin sorumluluğu kalmayacağını, iş bu nedenle ceza dosyasının celbi ile kiralama sözleşmesinin dosyaya kazandırılması gerektiğini, 2918 sayılı KTK’da işleten tanımı yapıldığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacı ile sigortalı araç sürücüsünün ceza yargılaması sırasında uzlaşmış olduklarının görüldüğünü, sigortalı ile para karşılığı uzlaşmanın varlığı halinde sigorta şirketi aleyhine talep edilen maddi tazminatın da reddi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talebi hakkında kanuna ve yargıtay uygulamalarına uygun değerlendirme yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS genel şartlarına çerçevesinde yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 mortalite tablosunun esas alınması gerektiğini, tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 sayılı Kanunun yürürlüğe girmiş olup, huzurdaki davada uygulanması gerektiğini, müterafik kusur durumlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacıların ceza yargılaması sırasında şikayetlerinden vazgeçmeleri ya da uzlaşma bildirimlerinin şikayetçi tarafından dosyaya sunulması gerektiğini, faizin hatalı talep edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, talep edilecek faizin yasal faiz olması gerektiğini, neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece ; Davacıların davalı ... Oto Kiralama ve Çevre Hizmetleri A.Ş aleyhine açtıkları maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet ehliyeti yokluğundan-usulden ayrı ayrı reddine, Davacı ... tarafından açılan; a)Maddi tazminat davasının KABULÜ İLE; ... TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 100.000,00 TL manevi tazminatın 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı ... tarafından açılan; a)Maddi tazminat davasının KABULÜ İLE; 207.624,71 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 50.000,00 TL manevi tazminatın 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı ... tarafından açılan; a)Maddi tazminat davasının KABULÜ İLE; 194.679,79 TL (taleple bağlı kalınarak) maddi tazminatın davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b)Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 50.000,00 TL manevi tazminatın 29/08/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
Davalı ... taşımacılık vekili, ilk derece mahkemesinin ... sayılı dosyada verdiği 13.09.2022 Tarihli ilam ile huzurdaki dosyanın davacıları bakımından manevi tazminata hükmettiğini, bahsi geçen ilamda davacı ... lehine 75.000-tl, davacı ... lehine 25.000-TL ve davacı... lehine de 25.000-TL manevi tazminata hükmedildiğini, Ne var ki bu dosyada da "aynı gerekçelerle", mükerrer, hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde; Davacı ... lehine 100.000-TL manevi tazminata, davacı ... lehine 50.000-TL ve davacı ... lehine 50.000-TL manevi tazminata hükmedildiğini, kazaya karışan aracın ... oto kiralamaya ait olduğunu husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, zaman aşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, mahkemece kusura ilişkin rapor alınmadan hüküm kurulduğunu, davalı sigorta yönünden eksik ve hatalı hüküm kurulduğunu, sigorta poliçesinde teminatın sınırsız olduğunun ve manevi tazminatı da içerdiğinin yazıldığını, ücret tespiti ve tazminat hesaplamalarının hatalı olduğunu eşin çalışıp çalışmadığının araştırılmadığını, ölümün kazadan kaynaklanıp kaynaklanamadığının değerlendirilmediğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... Sigorta vekili, Davacı tarafından işbu dava konusu talepler ile ilgili olarak Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Esas sayılı dosyasında kazazedenin vefatı öncesinde açılmış olup davaya konu kaza sebebiyle kazazedenin maluliyet kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebi bulunduğunu, konu dosyada istinaf kanun yolu başvurusu yapıldığını, mahkeme yargılaması devam etmekte olup derdest olduğunu, aynı zamanda, konu dosyada kazazedenin maluliyeti kaynaklı kazazedenin yakınlarının manevi tazminat talepleri mevcut olduğunu, yine mahkeme nezdinde görülmekte olan huzurdaki davada kazazedenin aynı yakınları tarafından bu sefer kazazedenin vefatı kaynaklı manevi tazminat talep edildiğini, her iki dosya da karara çıkmış olup her iki dosya açısından incelendiğinde hükmedilen manevi tazminat kalemlerinin oldukça fahiş olduğunu, konusu ve tarafları aynı olan davanın görülmekte olmaması dava şartı olup huzurdaki davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ... tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın müvekkil şirkete 16/04/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başı 268.000 TL’ olduğunu, 20.03.2015 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete ... Oto Kiralama Ve Çevre Hzm. AŞ. tarafından sigortalatıldığını sigortalı aracın kaza tarihinde 14 aylığına kiralanmış olduğunun görüldüğünü, uzun süreli kiralamadan dolayı işleten sıfatı değişeceğinden sigortanın sorumluluğunun kalmayacağını bu nedenle ... oto açısından dava husumet yokluğundan reddedilmişken sigorta aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, müvekkili tarafından SGK’ya ödenen rücuya tabi gelirin eksik hesaplandığını, manevi tazminatın yüksek olduğunu, kaza sonrası kazazede ile sigortalı araç sürücüsünün ceza yargılaması sırasında uzlaştığını, bu nedenle sigorta aleyhine maddi tazminatın hatalı olduğunu, hesaplamada TRH 2010 mortalite tablosunun esas alınması gerektiğini, davalı temerrüde düşmediğinden faizin hatalı tespit edildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince; İstinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.
6100 sayılı HMK’nun 165. Maddesine Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir düzenlemesi bulunmaktadır.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ... karar sayılı dosyasında aynı davalılar hakkında açılan maddi ve manevi tazminat istemli davada Davalı ... Oto Kiralama...A.Ş aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle ayrı ayrı usulden reddine, muris ve mirasçılar yararına maddi ve manevi tazminata karar verilmiş, davalıların istinaf istemi Dairemizin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile esastan reddedilmiş karar Yargıtay incelemesi aşamasında olup kesinleşmemiştir. Buna göre o davada hükmedilecek sonuç, davalılar arasındaki hukuki ilişki, kusur durumu, maddi ve manevi tazminat miktarları bakımından bu davayı etkileyecek olup o davanın sonucunun bekletici mesele yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davalı ... Sigorta vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, kararın 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalıların peşin yatırdığı istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,
4-Davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek hükümde dikkate alınmasına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 06/03/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...