T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRES İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: İtirazın İptali, Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 08/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/05/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... şirketine ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı sürücü .. ün sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı damperli kurtarıcı kamyon ile müvekkili .. ya çarptığını, bir süre sürükledikten sonra güçlükle durabildiğini, kazadan sonra hastaneye kaldırılan ... nın sağ bacağının ezilmiş olması ve kangren olma riski taşımasından dolayı diz altından kesildiğini, kazanın meydana gelmesinde sürücünün asli kusurlu olduğunu, bundan dolayı da Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında sürücü aleyhine dava açıldığını ve mahkemenin .... karar sayılı kararı ile açılan davanın sonuçlandırıldığını, söz konusu dava dosyasında ...'ın iş gücü kaybından dolayı 48.321,12.-TL zararının olduğunu, 26.794,19.-TL protez giderlerinden kaynaklanan maddi zararın olduğunun saptandığını, görülmekte olan davanın davalı sürücü ....tarafından ...'ye ihbar edildiğini, her ne kadar .. nın iş gücü kaybı yönünden uğradığı zararın davalı .. dan tazminine karar verilmişse de, hükmedilen bu bedelin .. dan tahsil edilip edilemeyeceğin şüpheli olması ve zamanaşımı süresinin dolma riskine karşılık dava sonucu beklenilmeksizin bilirkişi raporuna dayalı olarak davalı ... Şirketi aleyhine Antalya 5. İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasından icra takibinde bulunulduğunu, davalı ... şirketinin Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasının kendisine ihbar edilmiş olmasına ve bilirkişi raporlarının kendisine tebliğ edilmiş olmasına rağmen haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itirazda bulunduğunu, davalı ... şirketinin Karayolları Sigorta Poliçesinde sakatlık ve ölüm halinde kişi başına 50.000,00.-TL ve kaza başına 500.000,00.-TL ödeme taahhüdünde bulunduğunu, davalı şirketin ödemeyi taahhüt ettiği 50.000,00.-TL'sinden, ödediği 17.143,00.-TL'sinin mahsubundan sonra davalının müvekkiline bakiye 32.857,00.-TL daha ödeme borcu bulunduğunu, 32.857,00.-TL'sinin güncellenmesi ile de bu borcun yaklaşık 56.800,00.-TL yaptığını, davalının bu parayı ödemesi gerekirken hakkında yapılan icra takibine itiraz ederek icra takibinin durmasına sebep olduğunu, davalı ... şirketinin haksız ve kötü niyetli olarak icra dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca davalı ... şirketinin Karayolları Sigorta Poliçesinde tedavi gideri olarak kişi başına 50.000,00.-TL ve kaza başına 500.000,00.-TL ödeme taahhüdünde bulunduğunu, dolayısıyla davalı ... şirketinin Karayolları Sigorta Poliçesinde tedavi gideri olarak kişi başına ödemeyi taahhüt ettiği 50.000,00.-TL karşılığında müvekkili .. nın 26.794,19.-TL protez giderlerini de ödemesi gerektiğini ileri sürerek tahsilinde tekerrür olmamak üzere ... nın 26.794,19.-TL olan protez giderlerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirketten alınarak müvekkili ... ya ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas numaralı dosyasından verilen kararın Yargıtay'a taşındığını, Yargıtay tarafından ilk derece mahkemesinin kararının bozulduğunu, Yargıtay'ın bozma ilamında, ilk derece mahkemesinde hükmedilen miktarda ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğraması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, dosyanın yeniden inceleme sonucunda ilk derece mahkemesine gönderilmesi sonucunda Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasının ....Karar numaralı kararıyla 10.000,00.-TL maddi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiğini, bu davanın sürücü ve işletene karşı açıldığını, sürücü ve işleten için zamanaşımına uğrayan taleplerin, müteselsil borçlu olan müvekkili şirket açısından da zaman aşımına uğraması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İDM KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; "Davanın kısmen kabülü ile, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalının Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin; 48.321,12.-TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, davacının fazlaya dair talebinin reddine, şartları oluşmadığından davalı aleyhine icra inkar tazminatı taktirine yer olmadığına, davacının protez masrafına ilişkin maddi tazminat davasının kısmen kabülü ile, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 16.362,79.-TL'nin dava tarihi olan 12/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece şartları oluşmadığından davalı aleyhine icra inkar tazminatı taktirine yer olmadığına karar verilmiş ise de Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasının kendisine ihbar edildiğini, bu dosyada alınan bilirkişi raporlarının kendisine tebliğ edilmiş olmasına rağmen haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini, müvekkili ...'ın protez giderlerinin karşılanması için 15.03.2007 tarihinde davalı ... şirketine müracaat ettiklerini, dolayısıyla davalı ... şirketinin davadan çok önce temerrüde düştüğünü, dava değeri 48.321.12,00 TL olmasına rağmen mahkemece davanın kısmen kabulüne şeklinde karar verildiğini, oysa davanın kabulüne şeklinde karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı şekilde belirlendiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı .... Sigorta A.ş. (Münfesih ...) vekili istinaf dilekçesinde özetle; Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının temyiz edilmesi üzerine Yargıtayca bozulduğunu, bu dosyada yeniden yapılan yargılama sonucunda davacının talep ettiği fazlaya ilişkin taleplerinin zaman aşımına uğraması nedeniyle reddedildiğini, bu davanın sürücü ve işletene karşı açıldığını, sürücü ve işleten için zaman aşımına uğrayan taleplerin TBK 155. maddesine göre müteselsil borçlu olan müvekkili şirket açısından da zaman aşımına uğramış sayılması gerektiğini, bilirkişi tarafından yapılan tazminat hesabının yanlış yapıldığını, bilirkişinin ATK tarafından düzenlenen %42'lik maluliyet oranını dikkate almasının fahiş olduğunu, ATK 3. İhtisas Kurulu dışında alınan raporlara itibar edilmemesi gerektiğini, dosyada kusur oranına ilişkin alınan raporlar arasında çelişki olup her iki kusur oranını da kabul etmediklerini, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sorumlu olduklarını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
G E R E K Ç E
Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.
Dava trafik kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin yapılmış icra takibine yapılan itirazın iptali ile protez tedavi giderlerine ilişkin maddi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Antalya 5. İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun ... (yeni ünvanı ...Sigorta A.Ş.) olduğu, Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna istinaden sürekli iş göremezlik tazminat bedeli olan 48.321,12 TL ile 42.309,44 TL işlemiş faiziyle birlikte toplam 90.630,50 TL'nin tahsili yönünde ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği ve yasal süresi içerisinde itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, ... tarihinde dava dışı sürücü .... sevk ve idaresindeki ....plakalı kamyon ile .... Servis Yolu'ndan .... istikametine seyir halindeyken olay mahalli olan kavşağa geldiğinde yolun sonunda park halindeki aracın önünden yola giren yaya ...'a çarptığı ve yayanın sol ön tekerlek altında kalarak sürüklenmesi sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiği sabittir.
Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama aşamasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin raporuna göre; meydana gelen kazada dava dışı sürücü ... ün %25 oranında kusurlu olduğu, yaya davacı ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Davacı hakkında ATK 3. İhtisas Kurulu'ndan alınan 17.02.2014 tarihli rapora göre; kazanın meydana geldiği tarih itibarı ile yürürlükte bulunan yönetmelik doğrultusunda davacının sürekli iş göremezlik oranı %42 olarak hesaplanmıştır.
Alınan aktüerya bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Kriterleri'ne göre davacının talep edebileceği tazminat miktarı hesaplanmış olup raporlar denetime elverişli ve hükme esas alınmaya yeterlidir.
Davalının kusura, maluliyet oranına ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasına ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir.
Davalının zamanaşımına ilişkin itirazlarının değerlendirilmesinde;
İhtiyari dava arkadaşlığında davalar birbirinden bağımsızdır. Dava arkadaşlarından her biri diğerinden bağımsız olarak hareket eder(HMK 58/1). Başka bir deyişle mecburi dava arkadaşlığının aksine ihtiyari dava arkadaşlığında dava arkadaşı kadar dava sözkonusudur. Bu davalar sadece biçimsel bakımdan birlikte açılmaktadır. Dolayısıyla ihtiyari dava arkadaşlığında her dava arkadaşı kendi davası hakkında diğer dava arkadaşlarından farklı biçimde hareket edebilir. Müteselsil borçlulardan biri alacaklıya karşı ancak onunla kendi arasındaki kişisel ilişkilerden veya müteselsil borcun sebep ya da konusundan doğan def'i ve itirazları ileri sürebilir(TBK 164/1). Bu kapsamda davalının borçlu bulunduğu bir borcu yerine getirmekten kaçınma olanağı sağlayan kişisel bir hak olan zaman aşımı def'inden sadece ileri süren taraf yararlanabileceğinden ileri sürmeyen ihtiyari dava arkadaşı bundan yararlanamaz. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 12.01.2026 tarih ve 2025/674 Esas-2026/108 Karar sayılı ilamı)
Bu itibarla işleten ve sürücüye karşı açılan Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında işleten ve sürücü tarafından ileri sürülen zaman aşımı def'i, eldeki dosyada yasal cevap verme süresi içerisinde zaman aşımı def'inde bulunmayan davalı ... şirketi yönünden geçerli değildir
Bu nedenle; davalının istinaf aşamasındaki zaman aşımı itirazları yerinde değildir.
Davacının istinaf taleplerinin değerlendirilmesinde;
Davacı tarafından Antalya 5. İcra Dairesinin ....Esas sayılı dosyasında 48.321,12 TL asıl alacak, 42.309,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 90.630,56 TL'nin tahsili yönünde ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin dayanağının Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında alınan aktüerya bilirkişi raporunda hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminat miktarına ilişkin olduğu, bu miktarın likit olmayıp yapılan hesaplama sonucu belirlendiği, bu nedenle mahkemece davacının icra inkar tazminatının reddi yönünde verilen kararın yerinde olduğu, ancak davacının açmış olduğu eldeki davada itirazın iptalini talep ettiği miktarın asıl alacak miktarı olan 48.321,12 TL'ye ilişkin olduğu, icra takibindeki işlemiş faize ilişkin herhangi bir davasının bulunmadığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının asıl alacak yönünden açtığı davanın kabulüne karar verildiği, davacının fazlaya ilişkin bir talebinin bulunmadığı, bu nedenle icra takibinin iptali yönünde açılan davada talebin tamamına karar verildiği, bu nedenle davanın kısmen reddi yönünde kurulan hükmün ve dolayısı ile bu yönde hesaplanan yargılama gideri ile davalı lehine taktir edilen vekalet ücretinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının protez giderlerine ilişkin talebinin ise kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmesi yerinde olup bu talep yönünden verilen hüküm doğrultusunda yargılama giderleri ile davalı lehine vekalet ücretinin kısmen red oranına göre belirlenmesi gerekir.
Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK’nın 355. maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde istinaf talebinin yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davalının istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacının yargılama gideri ve davalı lehine verilen vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazlarının kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, davacının sair istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacının yargılama gideri ile vekalet ücretine ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
3- Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.11.2021 tarih ... Esas ....Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ve dairemizce yeniden HÜKÜM KURULMASINA,
4-Davacının sair istinaf itirazlarının REDDİNE,
A)1-Davanın KABÜLÜ İLE,
Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalının Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin 48.321,12 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına,
2-Şartları oluşmadığından davalı aleyhine icra inkar tazminatı taktirine yer olmadığına,
B)1-Davacının protez masrafına ilişkin maddi tazminat davasının KISMEN KABÜLÜ İLE,
Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 16.362,79 TL'nin dava tarihi olan 12/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 4.418,56 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 372,06 TL peşin harç ile 723,00 TL ve 91,51 TL olmak üzere 2 adet tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 3.231,99 TL harcın davalıdan tahsili ile, hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 372,06 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı ve 723,00 TL ile 91,51 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.215,77 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan (tebligat, müzekkere, bilirkişi, ATK fatura gideri olmak üzere) 1.942,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 1.670,46 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen toplam 64.883,91 TL üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen toplam 10.431,40 TL üzerinden hesaplanan ve reddedilen miktar dikkate alınarak 10.431,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin harcın istemi halinde kendisine iadesine,
6-Davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvuru harcı ile 64,80 TL PTT gideri olmak üzere toplam 285,50 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalıdan alınması gereken 4.418,56 TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.105,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.313,56 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına,
10-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
11-HMK'nın 359/4. maddesi gereğince temyizi kabil olan kararın dairemiz yazı işleri müdürlüğünce resen tebliğe çıkarılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 08/05/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 361/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.