T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:02/02/2023
MAHKEMESİ:MANAVGAT 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:26/10/2022
DAVANIN KONUSU:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
İSTİNAF KARAR TARİHİ:15/03/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:15/03/2023
Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ekte fotokopisi sunulan .... Bankası .... Şubesi nezdinde bulunan ve müvekkilin yetkili hamil bulunduğu 25,04,2020 keşide tarihli 50.000,00 TL meblağlı, .... Tarım Paketleme Ltd. Şti. Keşideli .... seri no'lu çeki, alacağına karşılık almış ancak çek rızası dışında elinden çıktığını, Bu nedenle müvekkil adına Kumluca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı "çek iptali" davasını açtıklarını, Yapılan ilan süresinde birden fazla kişi üzerinde ciroları da bulunmamasına karşılık çek üzerinde hak iddia ettiklerini, Mahkemece taraflarına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, taraflarınca Mahkemeye istirdat davası açmak için husumetin yöneltileceği kişinin belli olmadığını, ilgililerin çekte cirolarının bulunmadığı beyan edilmişse de süresinde dava açılmadığından bahisle çek üzerindeki ihtiyati tedbir kaldırıldığını ve çek aslı davalıya teslim edildiğini, Ancak çekte gerçek hak sahibi, yetkili hamil ve gerçek alacaklının müvekkili olduğunu, Davalı söz konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, Çekte cirosu dahi bulunmayan, birden fazla kişinin hak iddia ettiği dava konusu çek nedeniyle husumetin kime yöneltileceği dahi belirli olmadan bu şekilde taraflarına süre verilmesinin, verilen sürenin de makul olmaması ve devamında çek aslının da davalıya iade edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ancak çeki eline geçiren davalı şu anda takip yapabilir ve kötü niyetle çeki tahsil etmeye çalışabileceğini, Bu nedenlerle işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını, çekte gerçek hak sahibinin müvekkil olduğunu, Davalının çeki kötü niyetle eline geçirdiğini, Anılan nedenlerle işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını, Öncelikle ihtiyati tedbir talebimizin değerlendirilerek dava konusu .... Bankası .... Şubesi nezdinde bulunan ve müvekkilin yetkili hamil bulunduğu 25,04,2020 keşide tarihli , 50.000,00 TL meblağlı, .... Tarım Paketleme Ltd. Şti. Keşideli .... seri no'lu çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Dava konusu .... Bankası .... Şubesi nezdinde bulunan ve müvekkilin yetkili hamil bulunduğu 25,04,2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL meblağlı, .... Tarım Paketleme Ltd. Şti. Keşideli .... seri no'lu çekin davalıdan istirdatına, Yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalıya tahmilini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesi .... esas ... karar ve 26/10/2022 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ise .... esas ... karar ve 02/02/2023 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesi .... esas .... karar ve 26/10/2022 tarihli ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından, Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas .... karar ve 26/10/2022 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar ve 26/10/2022 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince, Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar ve 26/10/2022 tarihli görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olarak belirlenmesine,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Manavgat 3.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.15/03/2023
...