T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:25/11/2022
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
MAHKEMESİ:ÇAL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:19/04/2022
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:18/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ:18/01/2023
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekilinin 18/11/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... numaralı kasko sigorta poliçesini ile temin ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ile davalının maliki-işleteni ve aynı zamanda sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpışması neticesinde 29.11.2019 tarihinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde ... plakalı araç ağır hasara uğradığını, sigortalı araçta meydana gelen hasar, bağımsız eksper tarafından incelenmiş olup, araçta meydana gelen zararın 54.400,00-TLsı tutarında olduğu tespit edildiğini, aracın ağır hasara uğraması sebebiyle, sözleşme hükümleri ve piyasa rayici nazara alınarak aracın değerinin 153.000,00-TLsı ve aracın kazalı (pert) hali ile sigortalı da kalmak suretiyle pert değerinin de 98.600,00-TLsı olduğu, 54.400,00-TLsının ödenmesi halinde ibralaşılacağı hususlarında, dava dışı sigortalı ile mutabık kalındığını, hasar tutarı olan ve gerekse sigortalı ile pert tutarının düşülmesi neticesinde tespit edilen tutar olan 54.400,00-TLsı 26.12.2019 tarihinde ödendiğini, davalının maliki ve sürücüsü olduğu aracın ZMSS temin eden dava dışı ... A.Ş. tarafından işbu kazaya münhasıran sigortalısının kusuruna binaen 39.000,00-TL.sı ödeme yapıldığını, işbu ödeme, kusur oranı nazara alınarak belirlenen 54.400,00-TL.sından düşüldükten sonra, müvekkil sigorta şirketinin karşılanmayan bakiye hasar bedeli 15.400,00-TL.sı olduğunu, işbu bedelin, 15.400,00-TL.sının tahsili için, davalı aleyhine, Çal İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile dosyasıyla takibe geçildiğini fakat davalı-borçlu tarafından borcun tamamına itiraz edildiğini, kazaya, davalının tam kusuru ile sebebiyet verildiğinden, TTK.’nun 1472. maddesi gereği, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ödenen 15.400,00-TL.sı tutarın tahsili için açılan Çal İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ve uzlaşı için öncelikle 6102 sayılı Kanunun m.5/A uyarınca arabulucuya müracaat edildiği fakat anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle davamızın kabulü ile, tahsilde tekerrür olmamak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalının- borçlunun, Çal İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve dayanaksız itirazının iptaline ve takibin devamına, borçlunun % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesine talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Çal Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/04/2022 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 25/11/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Çal Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, Kasko sigortası poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
TTK.'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz'î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nun 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsi ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'i haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ... Esas - .... Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. 17.01.1972 tarih ve .... Esas, .... Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış, velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği, sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK'nın 52. maddesinde) de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.
Diğer taraftan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve 37 E./9 K. Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."
Somut olayda, uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalı kusurlu araç malikinden rücuan tahsili isteminden ibarettir. Davacı sigorta şirketi bu davayı sigortalısına halefen açtığına göre, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, Çal Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/04/2022 Tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davaya Çal Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde, davaya Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nun 353/1-a,353/3.maddeleri gereğince Çal Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/04/2022 Tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,
2-Çal Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Çal Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi iadesine, dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.18/01/2023
......