T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:16/12/2021
DAVANIN KONUSU:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
MAHKEMESİ:ELMALI ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:19/10/2021
DAVANIN KONUSU:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
KARAR TARİHİ:11/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ:11/02/2022
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti:Davacı vekili 23/07/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Ziraat Bankası ... Şubesi’nin, .... çek numaralı, keşidecisi ..., olan, 30.07.2021 keşide tarihli 70.000,00 TL çek ile; Ziraat Bankası ....Şubesi’nin, .... çek numaralı, keşidecisi ... olan, 13.08.2021 keşide tarihli 75.000,00 TL. bedelli 2 adet çekin lehdarı olan .... Ltd. Şti. tarafından müvekkil bankaya tahsil edilmesi amacıyla teslim edildiğini, Çekin vadesinde çek bedelinin hesaba geçmediği anlaşılınca yapılan tetkikte çeklerin kaybolduğu anlaşıldığını, davaya konu iki adet çek Müvekkili banka şubesi uhdesinde iken kaybolduğunu, tüm aramalara ve tetkiklere rağmen çekler bulunmadığını, söz konusu çeklerin müvekkili banka şubesine teslim edildiğine dair evrak dilekçe ekinde olduğunu, çekler müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, Müvekkili Banka yetkili hamil olduğunu, davacı bankanın iptali istenen çeklerin tahsil cirosu ile devraldığı ve vekil hamil sıfatına sahip olduğu sabit olduğunu, tahsil cirosu, senedin bedelinin tahsili ile buna bağlı hakları koruyucu işlemleri yapmaya yönelik temsil yetkisinin kıymetli evraka özgü bir görünüş şekli olduğundan, vekil hamil konumundaki bankanın zayi nedeniyle iptalini istemeye hakkı olduğunu, Davacı Banka, .... A.Ş.’ye devredilmiş olduğundan; 6741 sayılı kanunun 8. maddesi çerçevesinde dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmaktan muaf tutulmuş olmakla; “her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırma mükellefiyetlerinden muaftır” hükmü nedeniyle teminat gösterme yükümlülüğü bulunmadığını, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu, öncelikle tedbir talebinin kabulü ile Müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla; Ziraat Bankası .... Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi ..., olan, 30.07.2021 keşide tarihli 70.000,00 TL çek ile; Ziraat Bankası ... Şubesi’nin, .... çek numaralı, keşidecisi ..., olan, 13.08.2021 keşide tarihli 75.000,00 TL. bedelli 2 adet çekler üzerine; İhtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını kararın muhatap bankalara bildirilmesine; Yargılama neticesinde bu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini ve çeklerdeki hakların iş bu karar ile tesis edilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19/10/2021 tarih ve ...Esas .... Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16/12/2021 tarih ve ...Esas ....Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.11/02/2022
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19/10/2021 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 19/10/2021 tarih ve .... Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.
...