T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ :DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :01/11/2021
DAVA :Zayi Belgesi Verilmesi
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ :TAVAS ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ :08/09/2021
DAVA :Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ :03/11/2022
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ :03/11/2022
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatif hakkında ... Bakanlığı tarafından yapılan inceleme sonucunda kooperatifin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait yevmiye, kebir, envanter, karar defterlerinin ve gider dosyalarının, sarf belgelerinin yönetimce teslim edilmediğinin tespit edildiğini, bu hususta Tavas CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, ilgili defterlerin kayıp belgesinin alınması için 31/03/2021 tarihli Yönetim Kurulunun karar aldığını belirterek defterler için kayıp belgesi verilmesini talep etmiştir.
Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.09.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı gereğince mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 01/11/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu belirtilerek mahkemenin görevsizliğine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Denizli ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.09.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1. Maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davaya Tavas Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.09.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davaya davaya Tavas Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.09.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’ne iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi. 03/11/2022
....