T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:22/02/2022
MAHKEMESİ:GAZİPAŞA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
TARİHİ:13/09/2021
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:01/04/2022
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:01/04/2022
Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı ...'un, teyze çocukları olduklarını, Davacının 657 sayılı yasa kapsamında kamu görevlisi, davalı ile sanayi de iş sahibi olduğunu, ..... kooperatifi aracılığıyla Türkiye Halk Bankası .... Şubesinden esnaf kimliğine sahip ... adına kredi başvurusu yaptıklarını, ... adına çıkan kredinin yarısını davacının, yarısını da davalının kullanma konusunda anlaştıklarını, zamanı geldikçe bu kredinin yarı tutarını davcının yarı tutarını da davalının ödeyeceğini, bunu sağlamak için de davacının Halk bankasına ödenmesi gereken miktar yönünden kendi payına düşen kısım için 20.06.2011 tanzim tarihli 12.12.2011 ödeme zamanlı 7.500,00 TL lik, 13.02.2012 ödeme zamanlı 10,940,00 TL lik 13.08.2012 ödeme zamanlı 11.400,00 TL bedelli,13.02.2013 ödeme zamanlı 10.374,00 TL bedelli ve 13.08.2013 ödeme zamanlı 18.452,00 TL bedelli olmak üzere senetleri tanzim ederek ...'a verdiğini, senet borçlusu ...'ın, senet günleri geldiğinde senet bedellerini ...'a ödeyeceğini, ...'un da Halk Bankasından kullandıkları krediyi ödeyeceğini, ancak, davacının ödeme günü geldiğinde ödenmesi gerekli senet bedelini temin edemediğini ve 12.12.2011 ödeme zamanlı 7.500,00 TL lik bono bedelini ödeyemediğini aynı şekilde 12.02.2012 ödeme zamanlı bonoyu da ödeyemediğini, temin etmiş olduğu 16.000,00 TL yi 27.02.2012 tarihinde ...'a teslim ettiğini, ... da buna istinaden günü geçmiş 12.12.2011 ödeme zamanlı 7500,00 TL lik bono ile 13.02.2012 ödeme zamanlı 10.940,00 TL lik bonolardan almış olduğu 16.000,00 TL ye isabet eden kısmı yönünden senetleri iade etmesi gerekirken, iade etmediğini, sadece bu miktar parayı aldığına ilişkin belge verdiğini, davacının 13.08.2012 ödeme zamanlı bonoyu da gününde ödeyemeyince alacaklı/davalı ..., günü geçmiş bonolardan 12.12.2011 ödeme zamanlı 7500,00 TL lik bonoyu 15.08.2012 tarihinde işlemiş faizi ve 940,30 oranındaki komisyon Ücreti ile birlikte 8.283,80 TL olmak üzere Gazipaşa İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile 13.02.2012 ödeme zamanlı 10.940,00 TL lik bonoyu 16.08.2012 tarihinde geçmiş günler faizi ve 40,30 komisyon ücreti ile birlikte toplam 11.860,01 TL olmak üzere Gazipaşa İcra Müdürlüğünün .. sayılı dosyası ile 10 örnek ödeme emri göndermek üzere icra takibi başlattığını ve davacının bu takipler üzerine Gazipaşa Hukuk Mahkemesinin ...sayılı dosyası ile İcra Müdürlüğünün .. sayılı dosyasına, ... E. Sayılı dosyası ile de Gazipaşa İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyası üzerinden açılan icra takibine karşı ödeme iddiasına dayanarak itiraz etmiş ise de, iddiaları inceleme konusunda sınırlı inceleme yetkisine sahip icra mahkemesince itirazı ret edilmiş ve kötüniyetli itiraz ettiği gerekçesiyle de takip konusu alacakların %40 oranında kötüniyet tazminatının da davacının ödemek zorunda kaldığını ifade ederek, davacının davasının kabulü ile Gazipaşa İcra Müdürlüğünün ....sayılı dosyasına dayanak bono bedeli, bu takip dosyası üzerinden hesaplanmış harç, faiz, vekalet ücreti ve komisyon ücreti gibi ferilerinin tamamı ile Gazipaşa İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyaları ile takip konusu yapılmış senet bedelinin 8500,00 TL lik kısmı ile bu kısma isabet eden harç, faiz ve vekalet ücreti ve komisyon ücreti yönünden borçlu olunmadığının tespitine, bu dosyalar üzerinden davacıdan haksız tahsil edilmiş olan miktarların tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ....esas ... karar ve 13/09/2021 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ise ....esas ....karar ve 22/02/2022 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas .... karar ve 13/09/2021 tarihli ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) .. esas .... karar ve 13/09/2021 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Serik 1.Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas ... karar ve 13/09/2021 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince, Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... esas .... karar ve 13/09/2021 tarihli görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olarak belirlenmesine,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.01/04/2022
...