T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/03/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
MAHKEMESİ:ALANYA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:13/10/2021
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:25/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ:25/05/2022
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti:Davacı şirket vekili 16.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; .... Numaralı davalı .... Ltd.Şti. ile davacı .... A.Ş.'ye karşı sözleşmede yer alan ısıtma ve soğutma sistemlerinin temin ve montajı borçlarını üstlendiğini, sözleşme bedeli olan 960.000,00 USD nin davalı .... Soğutmaya .... Bankası 28.07.2017 tarih ve 48.000,00 USD, .... Bankası 25.08.2017 tarih ve 48.000,00 USD, .... Bankası 29.09.2017 tarih ve 48.000,00USD, .... Bankası 27.10.2017 tarih ve 48.000,00 USD, .... Bankası 24.11.2017 tarih ve 48.000,00-USD, .... Bankası 23.02.2018 tarih ve 100.000,00-USD, .... Bankası 30.03.2018 tarih ve 100.000,00-USD, ...Bankası 27.04.2018 tarih ve 100.000,00-USD, ... Bankası .... Seri Numaralı 25.05.2018 tarih ve 100.000,00-USD, .... Bankası 29.06.2018 tarih ve 100.000,00 -USD, ....Bankası 27.07.2018 tarih ve 100.000,00 USD, ....Bankası 31.08.2018 tarih ve 120.000,00 USd bedelli çekler ile peşin olarak ödendiğini, davalı .... Soğutma' nın .... Bankası .... Seri Numaralı 25.05.2018 tarih ve 100.000,00-USD tutarlı çeki ciro yolu ile .... numaralı davalı .... Bankası .... Şubesi'ne verdiğini, sözleşmedeki taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle davacı .... davalı .... ye 16.02.2017 tarihli ihtarnameyi keşide ettiğini, ihtardan sonra da davalı ...'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle davacı ... ile davalı .... arasında 26.04.2017 tarihli protokol akdedildiğini, protokol tarihine kadar davalı .... tarafından davacı .... toplam 184.000,00 USD tutarında mal teslim edildiğini, protokolde davalı ... sözleşmedeki teslim edilen mal bedeli haricindeki 776.000 USD bedele denk gelen borcun artık davalı tarafından ifa edilemeyeceği ve davalı .... nin dava önce davacı ...aldığı çeklerin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacı .... davalı .... vermiş olduğu çeklerden 240.000,00 USD tutarlı çekleri ödediğini, davalı ... toplam 184.000,00 USD mal teslimi yaptığından, davacının şu halde bile davalı .... alacaklı olduğunu, davalı .... davacıya toplam 320.000,00-USD tutarlı çekleri iade ettiğini, toplamları 400.000,00 USD olan çekleri ise davacıya iade etmediğini, bu çeklerden 25.05.2018 düzenleme tarihli ve 100.000,00-USD tutarlı çekin davalı .... tarafından ... numaralı davalı .... verildiğini, bu hususta ... numaralı davalı .... ihtarname çekilmiş olmasına rağmen ihtarnameye cevap bile verilmediğini” belirterek, öncelikle davacı .... tarafından keşide edilmiş .... Bankası .... Seri Numaralı 25.05.2018 tarih ve 100.000,00-USD tutarlı çekin ibrazının, karşılığının sordurulmasının ve ödenmesinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, davacı .... bu çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 28/03/2022 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava,menfi tespit istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla)Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yerinin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.25/05/2022