T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/04/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
MAHKEMESİ:ALANYA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:06/09/2021
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:07/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ:07/09/2022
Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Şti. ile müvekkil şirket arasındaki cari ilişkiye istinaden 06/12/2019 tarihli ekte sunulan Mutabakat Protokolü'nü ve kendi hesaplarına göre cari hesap ekstrasını imzaladıklarını. Protokolde senedin iadesi şeklinde kayıt yapıldığını, ... tarafından düzenlenen belgede ve cari hesap ekstrasında ... Ürünlerinde bulunan senetlerin iadesi ve kalan 1.909,903,27 TL'nin müvekkil şirkete ödeneceği konularında mutabık kalındığını ve 1.609.903,27 TL 'yi müvekkil şirketin ... bankası hesabına ve 300.000 TL yi de 25/10/2019 vadeli senedi ödeyen Mali Müşavir ... 'un hesabına göndererek hesabı kapattığını, ileri vadeli senetlerin de bu hesaptan ödendiği yani mahsup edilerek senetlerin cari hesapta iade edildiğini, davalı ... Şti.'nin müvekkil şirket tarafından ödenen senedi, müvekkil şirket ile 06/12/2019 tarihli cari ve mutabakat protokolü imza edildikten sonra, protokolde ve eklerinde bu senedin ödendiğinin açıkça görüldüğü halde ve ayrıca müvekkil şirkete 321.277,67 TL borcu olduğu halde bedeli ödenmiş ve iade edilmesi gereken senedi iade etmesi gerekir iken haksız olarak davalı ... Şti. tarafından vekil eden şirket aleyhine 02.09.2019 düzenleme ve 31.03.2020 vade tarihli, 525.000,00 TL bedelli ve malen kaydı içeren bono dayanak gösterilmek suretiyle Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğunu,vekil eden şirketin işbu bonoya dayalı olarak huzurdaki dosya davalısı ile icra dosya alacaklısına karşı herhangi bir borcu bulunmadığı gibi ayrıca müvekkil şirketin alacaklı olduğunu, davalı ile ilgili savcılığa bedelsiz senedi kullanmak ve dolandırıcılık suçlarından suç duyurusunda bulunulduğunu, ilgili soruşturma Alanya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sırasına kayıtlı olduğunu belirterek; davanın kabulü ile, vekil eden şirketin borçlu olmadığının tespitini, fazla ödenen paranın tespit edilerek iadesini, icra takibinin durdurulmasını, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11/04/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla)Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden,Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yerinin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.07/09/2022
......