T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:16/11/2021
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
MAHKEMESİ:TAVAS ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:08/09/2021
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ:29/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ:12/01/2022
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti:Denizli İli Tavas İlçesinde 02.05.2011 tarihinde, malikinin ... , işleteninin ... , sürücüsünün ... olduğu ... plakalı aracın ... göledine girmesi neticesinde ... ve ...'ün suda boğularak vefat ettiğinin tespit edildiğini, Tavas Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, müteveffa ... ve ... hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, kaza nedeniyle müteveffa ... ve ...'ün desteğinden yoksun kalan davalı ... ve dava dışı mirasçı ... tarafından müvekkili kuruma müracaat edilerek zararın tazmini talep edildiğini, kurum tarafından yapılan araştırmada ... plakalı aracın geçerli bir Karayolu Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığını, destekten yoksun kalan ...'ün müvekkili kuruma yaptığı başvuru müvekkili kurum tarafından ... plakalı ZMMS'i bulunmayan aracın maliki ve işleteninin ... olması ve ödenecek tazminatın rücuen tahsili halinde alacaklı ve borçlu sıfatının birleşecek olması sebebiyle reddedildiğini, ...'ün desteğinden yoksun kalan ... hakkında bağımsız ekspertiz tarafından yapılan inceleme neticesinde hak sahibine 82.274,84 TL tazminat ödenmesine karar verildiğini, müvekkili kurum tarafından 08.10.2019 tarihli aktüerya raporu uyarınca 23.10.2019 tarihinde 82.275,00 TL ödendiğini, ...'ün desteğinden yoksun kalan ... hakkında bağımsız ekspertiz tarafından yapılan inceleme neticesinde hak sahibi ...'e 18.842,30 TL ek tazminat ödenmesine karar verildiğini, müvekkili kurum tarafından 15.10.2019 tarihli aktüerya raporu uyarınca 23.10.2019 tarihinde 18.843,00 TL ödendiğini, müvekkili kurum tarafından toplam 101.118,00 TL ödeme yapıldığını, işbu ödemenin rücuan tahsili talebiyle Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davasının ikame edildiğini, dosyanın halen derdest olduğunu, işbu davaya konu alacağın destekten yoksun kalan ... tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğu düşüncesi ile Sigorta Tahkim Komisyonu'na müracaat edilmesinden kaynaklandığını, STK Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin ... ve ... sayılı dosyası ile yapılan yargılama neticesinde hak sahibine tazminat ödenmesine karar verildiğini, dava dışı ... tarafından karara itiraz edilmesi üzerine STK İtiraz Hakem Heyeti'nin 15.09.2020 tarihli ... Karar sayılı kararı ile itirazların reddine karar verildiğini, zarar gören tarafından STK Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 04.05.2020 tarihli ... sayılı kararı dayanak edilerek müvekkili kurum aleyhine Denizli 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili kurum tarafından 11.06.2020 tarihinde 20.453,43 TL ödeme yapıldığını, 07.12.2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Dijital Hizmet Vergisi İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 16. maddesi kapsamında ödenmesi gereken mahkeme/icra vekalet ücreti ile ilgili olarak vergi tevkifatı yapılarak ilgili kuruma 576,27 TL daha ödeme yapıldığını, kazaya karışan sürücü ve araç maliki-işleteni meydana gelen kaza sebebi ile müvekkili kuruma karşı Borçlar Kanunu ile düzenlenmiş olan haksız fiil hükümlerine göre ve Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre objektif sorumluluk hükümlerine göre sorumlu bulunduğunu, davalı ...'ın araç maliki, ...'ün araç işleteni sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğunu, tam kusuru ile zarara sebebiyet veren müteveffa sürücünün yasal mirasçısı olan davalılar, MK’nın 599. maddesi hükmüne göre murisin neden olduğu zarardan doğan borcu müştereken ve müteselsilen ödemekle yükümlü olduklarını, ödenen tazminatın, belirtilen kanun hükümleri gereği, davalılardan tahsili Denizli 1. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasıyla haklı olarak icra takibine geçildiğini, davalılar tarafından haksız ve mesnetsiz olarak borca itiraz edildiğini, bu nedenlerle konusu, tarafları ve mahiyeti aynı olan Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasıyla, HMK. 167. maddesi uyarınca işbu davanın birleştirilmesine, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıların icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere müvekkili lehine icra inkar tazminatı hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas ... karar ve 08/09/2021 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Denizli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verildiği, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi ise ... esas ... karar ve 16/11/2021 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkemenin arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Denizli ilinin mülki sınırları belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Tavas Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.10/01/2022
...