T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:18/01/2022
DAVANIN KONUSU:Zayi Belgesi Verilmesi
MAHKEMESİ:ALANYA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:06/09/2021
DAVANIN KONUSU:Zayi Belgesi Verilmesi
KARAR TARİHİ:01/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ:01/04/2022
Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti:Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle;06.01.2020 tarihinde meydana gelen yoğun yağış sebebiyle müvekkil ... arşivinin bı.lunduğu depoyu su basması neticesinde, kooperatifin defter ile evrakları tamazten su ve çamur içerisinde kalarak zarar gördüğünü, işlem yapılamaz, okunamaz ve kullanılamaz hale geldiğini, konu hakkında Alanya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin .... D.İş sayılı dosyası üzerinden zarar gören defter ile evrakların tespitini teminen delil tespiti talep edildiğini, davacı...kooperatifte 18.12.2009 tarihir'de meydana gelen benzer nitelikteki bir olay nedeniyle Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesiz in .... D.İş. sayılı dosyası üzerinden Mali Müşavir ....'a bilirkişi raporu hazırlattırıldığını ve Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.... , K... ve K.T.09.07.2010 ilamı ile zayii belgesi alındığını belirterek kooperatife ait “evrak-ı müsbitelerinin (tahsil-tediye-mahsup jişlerinin), defter-i kebirinin, yevmiye defterinin, yönetim kurulu karar defterinin, ortak pay defteinin, genel kurul müzakere defteri ile eklerinin, faturalarının, gider makbuzlarının, müstahsil makbuzlarının, sevk irsaliyelerinin, kredi genel sözleşmelerinin, envanter defterinin, kredi borç senetlerinin, teftiş raporlarının, SSK-SGK beyannameleri ile yazışmalarının, KDV-muhi1sar beyannamelerinin, BA-BS / geçici vergi beyannamelerinin, diğer özel tüzel kişi ve kurumlar ile olan yazışmalarının vb.” sel ve su baskını nedeniyle zarar gördüğüne ilişkin zayii belgesi verilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 18/01/2022 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevle ve yetkili mahkemenin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve .... Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden,Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06/09/2021 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yerinin Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.01/04/2022
...