T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/11/2021
DAVANIN KONUSU:Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
MAHKEMESİ:KEMER 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:15/09/2021
DAVANIN KONUSU:Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
İSTİNAF KARAR TARİHİ:19/01/2022
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... numaralı hissesinin 3.kişilere devrinin önlenmesine karar verilmesini, davanın kabulüne karar verilerek, ... ... numaralı hissesinin müvekkiline aidiyetinin ve kooperatif Üyeliğinin tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan ettiği, yapılan yargılama sonucunda Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ...karar ve 15/09/2021 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verildiği, Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar ve 11/11/2021 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kemer Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:
Dava, kooperatif istemine ilişkindir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Antalya ilinin mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 1.maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir. Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.
Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle davaya Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M/:
1-Davaya Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bakılması gerektiği halde davanın Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesine,
Dair, dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.19/01/2022