T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/09/2021
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 04/07/2022
Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/09/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı dosyası üzerinden istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize intikal eden dosya incelendi:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait ... plaka sayılı aracını 03/04/2021 tarihli oto kiralama sözleşmesi ile davalı ... ' na kiraladığını, müvekkiline ait aracın sözleşme süresi içinde davalı ... ' nun sevk ve idaresinde bulunurken 04/04/2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda ağır şekilde hasarlandığını, müvekkiline ait aracın davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ... nolu 02/09/2020 tarihli kasko poliçesi ile teminatlandırıldığını, davalı sigorta şirketince talepleri üzerine oluşturulan hasar dosyası kapsamında yapılan ekspertiz işlemi sonucunda müvekkiline ait araçta 43.090 TL değerinde hasar oluştuğunun tespit edildiğini, müvekkilinin araçta oluşan hasar bedelini kendisi ödediğini, davalı ... ' nun bahse konu kaza ile oluşan 43.090 TL zarardan sorumlu olduğunu, oluşan hasar nedeniyle aracın piyasa fiyatında ciddi miktarda azalma olduğunu, müvekkilinin kazaya konu aracı oto kiralama işinde kullandığını, kaza nedeniyle ... plaka sayılı aracı kaza tarihi olan 04/04/2021 tarihiden aracın tamirinin bittiği 20/08/2021 tarihine kadar kullanamadığını, bu süre zarfında müvekkilinin her iki davalıya da müracaat ederek aracın tamir bedelinin ödenmesini talep ettiğini, her iki davalının da tamir bedelini ödemeye yanaşmadığını, araçta meydana gelen zararın kasko sözleşmesinin şartları uyarınca sigorta şirketinin teminatı altında olduğunu beyanla kaza sebebiyle ... plakalı aracın uğradığı hasar bedelinin HMK md.109 uyarınca şimdilik 100 TL' sinin, davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limitleri dahil olmak üzere, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 04/05/2021 tarihinden, davalı ...' ndan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine, kaza sebebiyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının HMK md.109 uyarınca şimdilik 100 TL' sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ...' ndan alınarak müvekkiline verilmesine, kaza sebebiyle ... plakalı aracı kullanamamasından ötürü müvekkilinin uğradığı ticari kaybın HMK md.109 uyarınca şimdilik 100 TL' sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ...' ndan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İSTİNAFA KONU KARAR: Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "1. Davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince usulden REDDİNE,
2. Davacı ve/veya davalıdan herhangi birinin talebi halinde dava dosyasının görevli Alanya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; Yerel mahkemece verilen kararın yanlış olduğunu,
İhtiyari dava arkadaşlığı yönünden: HMK 57. Maddesi; (1) birden çok kişinin, aşağıdaki hâllerde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabileceklerini,
a) Davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması.
b) Ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu şekilde yükümlülük altına girmeleri.
c) Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması.
Dava konusu olayda H.M.K. 57/1 gereği ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğunu,
Görev Yönünden : İlk derece mahkemesinin temel ilişkinin kira sözleşmesinden kaynaklandığından bahisle Sulh Hukuk mahkemelerinin görevli olduğuna karar verdiğini, ancak müvekkilinin araç kiralama faaliyetleri işi ile uğraştığını, bu kapsamda ticari gelir elde etmek maksadıyla davalı ...'na ... plakalı aracı kiraladığını, dolayısıyla hem davacı açısından hem de davalı sigorta şirketi açısından tacirlik ve ticari iş söz konusu olduğunu, davanın sebebi ise davalı ... açısından kira ilişkisi olsa da Sigorta Şirketi açısından temel ilişki sigorta hukuku kapsamında Kasko sözleşmesi olduğunu, her ne kadar davalı ... bakımından tüketici işlemi söz konusu olabilecekse de diğer davalı ... Sigorta A.Ş. için sigorta hukuku ile ilgili bir dava olması ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle alakalı bir dava olması nedeniyle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan davalarda iki davalı açısından da farklı görevli mahkemelerin söz konusu olması durumunda özel yetkili mahkeme görevli sayılacağını, bu konuda Sulh Hukuk ve Tüketici Mahkemesine nazaran Asliye Ticaret Mahkemesi özel nitelikte olduğundan ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararı hatalı olduğunu,
Yetki Yönünden : İlk derece mahkemesince talep halinde davanın Alanya Sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, ancak ihtiyari dava arkadaşlığının söz konusu olduğu durumlarda davalılardan birinin yerleşim yerinde dava açılabildiğini, ayrıca dava konusu rizikonun gerçekleştiği yer Manavgat ilçesi sınırları içerisinde yer aldığını, davalılardan ...'nun da yerleşim yeri Manavgat olduğundan yetkili mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmaması durumunda Manavgat mahkemeleri olduğunu, ancak Manavgat, Asliye Ticaret mahkemeleri yönünden Alanya Asliye Ticaret mahkemesine bağlı olduğundan yetkili ve görevli mahkemenin Alanya olduğunu belirterek yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava kiralanan aracın yaptığı kazadan dolayı oluşan zararların tazmini istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince görevsizlik kararı verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince; İstinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.
Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Mülga 1086 sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bu hususun yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Somut olayda davacının kendisine ait olan ve davalı sigorta şirketi tarafından kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracı oto kiralama sözleşmesi ile davalılardan ...'a kiraladığı ancak aracın kaza sonucu zarar gördüğünü belirterek zararın davalılar tarafından tazminini istediği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın temeli kira ilişkisi olup kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlık hakkında sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle ilk derece mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. (Aynı yönde Yargıtay 3. HD nin 05.06.2018 tarih ve 2017/3322 E. 2018/6389 K. 25.12.2017 tarih ve 2017/2456 E. 2017/18108 K. sayılı vb. emsal içtihatları )
Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/09/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı hükmüne yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL maktu harç tutarından peşin yatırılan 59,30-TL harç tutarının mahsubu ile eksik kalan 21,40-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinafa ilişkin yapılan giderlerin istinaf kanun yoluna başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Kesin nitelikte verilen kararımızın taraflara tebliğinin yerel mahkemece yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, HMK'nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.04/07/2022
...