T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/02/2022
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
KARAR TARİHİ: 01/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 01/07/2022
Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. - ... K. sayılı dosyası üzerinden istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize intikal eden dosya incelendi:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden vekili Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği talep dilekçesinde özetle; taraflar arasında 15/04/2009 tarihli rödovans sözleşmesi olduğunu, karşı tarafın kurumlara yapılacak olan ödemelerden sorumlu olduğunu ancak bu ödemelerin yapılmadığından ruhsat sahibi müvekkiline ödeme bildirimlerinin gönderildiğini, icra tehdidi altında ilgili borçların ödenmek zorunda kalındığını, talep dilekçesine ekli Rödovans Sözleşmesine, ödeme dekontlarına ve ihtarnameye dayalı 445.321,68.-TL borcun muaccel olmasına rağmen karşı tarafça taraflarına ödenmediğini, borçlunun haczi kabil mallarını kaçırma olasılığının yüksek olduğunu belirterek, rehinle temin edilmemiş bu alacaklar için borçlunun taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 15/02/2022 tarih ... D.iş Esas ... Karar sayılı ilamı ile ; "Talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE, tüm dosya kapsamına göre talebe konu 445.321,68.-TL’nin % 20’sine karşılık gelen 89.064,34.-TL nakit veya kesin, süresiz, sınırlamasız mahkememizce kabul edilebilecek banka teminat mektubu karşılığında borçlu davalı şirketin taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına borcuna yetecek kadar İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, ihtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan gider avansının arta kalan kısmının talep halinde ihtiyati haciz talep eden tarafa İADE EDİLMESİNE, talepçi yararına takdir olunan 1.140,00.-TL vekalet ücreti ile talepçi tarafından sarf edilen 225,20.-TL'nin toplam 1365,20.-TL’nin takip kesinleştiğinde karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE," şeklinde karar verilmiştir. Karar karşı davalı vekili tarafından itiraz yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAFA KONU KARAR: Yerel mahkemece davalı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda; " Somut olayda alacak talebi kira sözleşmesi niteliğindeki rödovans sözleşmesine dayandırılmış olup, talep hakkında değerlendirme yapma yetkisi Sulh Hukuk Mahkemelerine aittir. Diğer taraftan tarafların merkez adreslerinin İstanbul olduğu, sözleşmeye konu ruhsat sahasının da Isparta/Eğirdir ilçesinde bulunduğu, talebin Mahkememiz yetki alanında ileri sürülmesine olanak tanıyan herhangi bir yetki kuralının bulunmadığı neticeten itiraz edenin görev ve yetkiye ilişen itirazlarının yerinde olduğu gerekçesiyle
-İtirazın kabulü ile, mahkememizin 15/02/2022 tarih, ... D. İş sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına," şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, yerel mahkemenin gerekçesi incelendiğinde, ihtiyati haciz kararına karşı yapılacak itirazların şekli itirazlar olabileceği ve yapılan itirazın İİK 265 ve 257. maddeleri gereğince şeklen incelendiği yönündeki değerlendirmenin hukuka aykırı olmadığının açık olduğunu, ancak yerel mahkemece hukuki düzenlemeler ve yasal mevzuat gereği görev ve yetki yönünden yapılan değerlendirmelerin açıkça kanuna aykırı olduğunu, 6100 sayılı HMK' nın 4. maddesinin a bendine göre; kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere kira ilişkisine dair tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olarak düzenlenmişse de, huzurdaki ihtiyati haciz dosyasında görevli mahkemenin Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu, tarafların şirket olup aynı zamanda tacir olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların her iki şirket yönünden de TTK hükümlerine tabi olduğunu, yerel mahkemenin gerekçesi yasal düzenleme gereği görev ve yetkiye ilişkinse de, ihtiyati hacze itiraz eden tarafça öne sürülmüş olan esasa ilişkin itiraz nedenlerine de itibar edilmemesi gerektiğini, karşı tarafın iddia ettiği gibi haksız bir ihtiyati haciz işleminin söz konusu olmadığını, borçlu şirket ile ruhsat sahibi müvekkil şirket arasında 15/04/2009 tarihli Rödovans sözleşmesi yapıldığını, sözleşme uyarınca borçlu şirket, rödovansçı olduğundan kurumlara yapılacak tüm ödemelerden sorumlu olmasına rağmen ilgili kurumlara ödemesi gereken bedelleri ödememiş olduğundan resmi kurumlar tarafından ruhsat sahibi müvekkil şirkete borç bildirimleri gönderildiğini, müvekkil şirketin icra takipleriyle karşı karşıya kalmamak amacıyla cebri icra tehdidi altında bu ödemeleri kurumlara yapmak zorunda kaldığını, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına sunularak 28/02/2022 tarihinde hacze gidildiğini, borçlu ise ve yarım saat gibi kısa bir süre içerisinde icra dosyasına ödemeyi yaptığını, bunun üzerine taraflarınca ivedilikle tüm hacizlerin kaldırıldığını ve herhangi bir mal kaldırma, araç bağlama gibi bir işlem gerçekleşmediğini, dolayısıyla davacının eğer gerçekten müvekkile bir borcu olmasaydı icra dosyasına ödeme yapmak yerine bunca zaman menfi tespit davası yoluna gidebileceğinin de açık olduğunu, karşı tarafın müvekkilin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla hareket etmesi üzerine, zarara uğrayan ve mağduriyet yaşayan müvekkilin alacağını tahsil etmek amacıyla taraflarınca aldırılan ihtiyati haciz kararında yetki ve görev bakımından yasaya aykırı bir yön olmadığı gibi, haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli bir durum da bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararının kaldırılması yönünde verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davalı vekili ise istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının, mahkemeden ihtiyati haciz talebine konu olacak için daha önce 07/07/2021 tarihinde Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmış olduğunu, yine bu icra takibinin arabuluculuk tutanağından görüleceği üzere, arabuluculuk sürecinin sonlanma tarihinin 29/09/2021 tarihi olduğunu, davacının bu tarihten itibaren itirazın iptali davası açabilir durumda iken onca zaman beklemesinin ve şimdi usul ve yasaya aykırı şekilde icra dosyasından da tek kelime etmeden mahkemeden ihtiyati haciz istemesinin açıkça kötüniyeti de gözler önüne serdiğini, yine davacının dava dilekçesinde, müvekkilin mallarını gizlediğine, kaçırdığına, kaçıramaya hazırlandığına yahut hileli işlemlerde bulunduğuna yönelik dava dilekeçsinde bu yönde hiçbir beyan ve delilde bulunmadığını belirterek, bu nedenlerle karşı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep taraflar arasında imzalanan rödovans sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece davalı vekilinin itirazının duruşma açılarak incelenmesi sonucunda kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince; istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.
Rödovans, maden ruhsat alanlarının, hukuki hak ve sorumlulukları kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile özel veya tüzel bir kişiye, bir süre tahsis edilmesi durumunda, maden ocağının işletilmesini üstlenen özel veya tüzel kişinin, esas ruhsat sahibine, ürettiği her bir ton maden için ödemeyi taahhüt ettiği meblağ” olarak tanımlanmaktadır. Rödovans sözleşmesine Maden Kanunu'nda özel bir düzenleme olmadığı için, taraflar arasında bu şekilde düzenlenen rödovans sözleşmesi 6098 sayılı TBK'nın m. 357 vd. (818 Sayılı BK'nın m. 270 vd.) hükümlerinde düzenlenen hasılat (ürün) kirasına ait hükümler uygulanır. (Yargıtay 6. HD'nin, 22/05/2014, E. 2013/15333, K. 2014/6622; 10. HD'nin 14/09/2021, E. 2020/10991, K. 2021/10186; 8. HD'nin 16/06/2020, E. 2016/19248, K. 2020/3557 tarih ve sayılı kararları).
01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Bu yasal çerçevede, somut olayda, taraflar arasında rödovans sözleşmesi bulunmakta olup ihtiyati haciz isteyen tarafından bu sözleşme kapsamında ödenmeyen bedel yönünden ihtiyati haciz talep edilmiştir. Uyuşmazlık rödovans sözleşmesinden kaynaklandığına göre eldeki davada Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Davacı vekilince ihtiyati haciz talebi Asliye Ticaret mahkemesinden istenildiğinden yerel mahkemece ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1.b-1 maddesi gereğince reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. - ... K. sayılı 24/03/2022 tarihli kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Talepçinin yaptığı istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kesin nitelikte verilen kararımızın tebliğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362/1.f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.01/07/2022
...