T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/03/2024
DAVANIN KONUSU: Reddi Hakim/Hakimin Çekinmesi İncelemesi
KARAR TARİHİ: 01/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2024
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/03/2024 tarih ve ... D.İş Esas ... Karar sayılı dosyası üzerinden istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize intikal eden dosya incelendi:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davalı vekili Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunduğu dilekçesinde başka bir mahkeme dosyasının bekletici mesele yapılması nedeniyle reddi hakim talebinde bulunmuştur.
Antalya 1. Asliye Ticaret Maahkemesi Hakimi ... tarafından verilen mütalaa; "Her ne kadar davacı yanca başka bir mahkemenin dosyasının bekletici mesele yapılması nedeniyle reddi hakim talebinde bulunulmuşsa da kanunda sayılan sebeplere dayanmayan reddi hakim talebinin reddi gerektiği mütalaa olunur." şeklindedir.
İSTİNAFA KONU KARAR: Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Reddi hakim talebinin reddine, " karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Talep eden vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 23/02/2024 tarihinde sunmuş oldukları hakimin reddi talepli dilekçeleri hakkında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2024 tarih ve ... D.İş, ... Karar sayılı kararı ile reddi hakim talebinin reddine dair karar verildiğini, mahkemenin vermiş olduğu kararda davalı tarafından hakimin reddi talebinin kanunda sayılan haller arasında yer almadığının belirtildiğini, reddini talep ettikleri hakimin tarafsızlığından şüpheye düşmelerine nedenlerinin son derece açık olduğunu, görülmekte olan davada davacı tarafın dayandığı 23/07/2016 tarihli özel anlaşma başlıklı belgenin tamamında geçen ticaretin gerçekleşmediğine dair iddiarının ve bu iddialarını kanıtlayan delillerinin mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, sözleşmede sayılan araçlara ilişkin Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak araştırma yapılmasın dair taleplerinin dinlenilmediğini, fakat dava konusu senet ile hiç bir alakası olmayan başka bir yargılamanın sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verilerek yeni duruşma günü de verilmeden yargılamaya ara verildiğini, bekletici mesele yapılmasına karar verilen dosyaya konu icra takipleri ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, diğer taraftan davacı taraf ısrarla dava konusu uyuşmazlığa dair 23/07/2016 tarihli "Özel Anlaşma" başlıklı belgenin sonunda yer alan cümleyi öne sürerek kendi lehlerine durum yaratmaya çalıştıklarını, oysa ki daha önce izah edildiği üzere metnin tamamında bahsi geçen ticaret hiçbir zaman gerçekleşmediğini, bu durum bizzat davacılar tarafından yazılan dava dilekçesinde ikrar edildiğini, dolayısıyla davacıların dayandığı metnin bağlı olduğu ilişkinin kurulamamasına ve metinde borçlu oldukları 600.000-TL'lik senede dair açık bir ibare de olmamasına rağmen kendilerinin ibra edildiklerini iddia etmeleri hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yargılamanın geldiği aşamada davacıların iddiaları ispata muhtaç olmakla birlikte davacıların dayandığı bahsi geçen 23/07/2016 tarihli belgenin aslı dosya kapsamında yer almadığını, belgede geçen ticaretin gerçekleşmediğine dair beyanlarını kanıtlamak maksadıyla taleplerine rağmen Noterler Birliği'nden gerekli araştırma yapılmadan dosya ile ilişkisi olmayan başka bir mahkeme kararının temyiz incelemesinden dönüşünün bekletici mesele yapılmasına karar verilmesinin Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebep olduğunu, dolayısıyla tüm bu saymış oldukları çelişkiler ve yapılan işlemler nedeniyle hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren durumlar oluştuğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit davası olup, istinafa konu karar reddi hâkim istemi hakkında verilen merci kararının kaldırılmasına ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince; istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.
6100 sayılı HMK'nun 36. maddesinde hâkimin red sebepleri düzenlenmiş olup, anılan hükme göre; "Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir; Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması, davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması, davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması, dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." gerekir. Maddede belirtilen haller tahdidi olarak sayılmamakla birlikte hakimin şahsı ile ilgili olan veya kişisel sebeplerle tarafsızlığından şüpheyi gerektiren haller belirtilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun "Ret talebini incelemeye yetkili merci" başlıklı 40. Madde düzenlemesine göre "(1) Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir. (2) Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir."
Somut dosyada, hakimin reddini talep eden davalı ile davacılar arasında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında devam eden menfi tespit davası sırasında mahkeme hakimi tarafından 27/11/2023 tarihli duruşmada "Davacıların Antalya 4. ATM ... esas sayılı dosyasındaki belge ve buna karşı sunulan kabul beyanına dayanmış olmaları göz önüne alınarak ilgili Mahkeme dosyasının eldeki davayı etkileyeceği duruma göre birleştirme hususunun değerlendirilmesi gerekeceği, göz önüne alınarak Antalya 4. ATM ... esas sayılı dosyasının Yargıtaydan dönüşünün beklenilmesine," şeklinde ara karar verildiği görülmektedir. Davalı vekili tarafından mahkemenin bu ara kararı nedeni ile hakimin tarafsızlığından şüpheye düşüldüğü gerekçesine dayalı hakimin reddi talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Hakimin reddi talebi üzerine reddi istenen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi hakimi ... tarafından hakimin mütalaa yazısı yazılarak dosyanın karar verilmek üzere mahkemenin diğer hakimi ... tevdii sonucu Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/03/2024 tarih ve ... Değ. İş sayılı kararı ile reddi hakim talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.
Yukarıda yazılı kanun maddeleri kapsamında heyet halinde çalışan ticaret mahkemelerinde üye hakimin reddi halinde, hakimin reddi talebi mensubu olduğu mahkeme tarafından ilgili hakim katılmaksızın incelenir ve karara bağlanır. Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. Buna göre somut olayda Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi hakimi ... reddi hakim talebini inceleme yetkisi olmadığı halde aynı mahkemenin diğer üye hakimi ... tarafından verilen merci kararı kamu düzeni açısından doğru görülmemiştir.
O halde öncelikle merci kararının verildiği tarihte reddi talep edilen hakim katılmaksızın mahkemenin toplanıp toplanmadığı durumu gözetilerek Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ya da Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin sıra numarasını takip eden sıradaki asliye ticaret mahkemesi tarafından yetkili merci olarak reddi hakim talebinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle talep eden tarafından Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik iş, ... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun sair istinaf istemleri incelenmeksizin kamu düzeni açısından kabulü ile HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereği mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talep eden vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/03/2024 tarih ve ... D.İş Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın kaldırma kararına uygun şekilde gereğinin yapılarak talep hakkında karar verilmesi için mahal mahkemesine geri gönderilmesine,
3-Talep eden vekili tarafından yatırılan istinaf harcı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek hükümde dikkate alınmasına,
5-Kesin nitelikte verilen kararımızın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 362/1-c/g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 01/11/2024
...