T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 11/01/2021
Davanın Türü : Alacak
Mahalli mahkemenin kararına karşı istinafa başvurulmuş olmakla, Dairemiz Üyesi tarafından hazırlanan rapor incelendi. Yapılan müzakere sonucu,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili açtığı dava ile; davacının davalı ile yaptığı anlaşmaya göre ... ve ... rezidans ile bir kısım inşaatlarında mimari proje, iç mimari proje, teknik çizim, dış cephe, iç mekan 3D uygulama, görselleştirme tasarım, mobilya tefriş ve danışmanlık konusunda anlaştıklarını, davacının yaptığı proje ve hizmet, teslim ettiği mallar karşılığı toplam 162.259,92 TL'lik 8 adet fatura düzenlediğini, davalı tarafın bu bedelin 15.000,00 TL'sini çek ile 2.000,00 TL'sini nakit ödediğini, bakiye ödenmeyen 145.259,92 TL alacak kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak alacağın 100.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalının ... ve ... rezidans inşaatı yapımına mimari projeyi dava dışı ... Ltd. Şti.'ne çizdirdiğini, taraflar arasında ilk kez 2017 yılı Ekim ayında ... Rezidans isimli binanın B bloğunun örnek daire iç mekan görselleştirme işlemi ve tefrişi için anlaşma yapıldığını, 3D iç mekan görselleştirme çiziminin ve daire işlerinin davalı tarafından yapıldığını, dairedeki mobilyaların davacı tarafından temin edildiğini, ancak bu konuda 3 kat pahalı fatura kesildiğini, yine ... Rezidans B bloğun dış cephe kompozit kaplama işi için davalının uygulama çizimi yaptığını, kompozit işinin projelendirme ve imalatının hatalı olduğunu, ayıplı imalatın sökülmesi gerektiğini, ... isimli yapının dış cephe ve iç mekan 3D görselleştirme işinin davacı tarafından yapıldığını, tüm görselleştirme işlemleri ve 3D çizim işlemleri için davacıya 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, bunun dışındaki işler için 40.151,72 TL ödeme yapıldığını, davacıya yaptığı işler için fazladan ödeme yapıldığını, davacının proje takip bedeli talebinin haksız olduğunu, böyle bir hizmet verilmediğini, ayrıca istenilen tutarın fahiş olduğunu, fatura içeriklerine itiraz edildiğini, ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesi; ikinci bilirkişi raporu birinci raporla birlikte hükme esas alındığı, davacının alacağına dayanak ettiği; 24/04/2018 tarihli 835 nolu 23.600,00 TL bedelli fatura, ... dış cephe 3D görselleştirme, iç mekan ve 3D görselleştirme için düzenlendiği, davalının bu hizmeti aldığını kabul ettiği ancak aralarında bedelli ile ilgili uyuşmazlık olduğu, davacının bu hizmetin bedeli konusunda varılan bir anlaşmaya ilişkin delil sunamadığı anlaşıldığından bilirkişinin bu hizmetin bedelinin 23.600,00.TL olmasının piyasa şartlarına uygun olduğunu belirtmesi sebebi ile davalının bu bedelden sorumlu olduğu; 24/04/2018 tarihli ... nolu 31.860,00 TL bedelli faturanın Mobilya ve nakliye için düzenlendiği görülmüş davalı bu hizmet ve malları aldığını ancak bedelinin davalı tarafından yüksek belirlendiğini iddia edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise belirlenen bu 31.860.TL bedelin piyasa şartlarına uygun olduğu belirtildiğinden bu faturaya konu olarak davalıdan 31.860.TL alacaklı olduğu; 24/04/2018 tarihli 833 nolu 4.071,00.TL bedelli faturanın Aydınlatma için düzenlendiği anlaşılmakta olup davalı da bu hizmeti aldığını kabul etmekte fakat bedelinin yüksek olduğunu iddia ettiği, hükme esas bilirkişi raporunda ise bu bedelin piyasa şartlarında makul olduğu belirtildiğinden davacının bu fatura sebebi ile davalıdan 4.071.TL alacaklı olduğu; 06/04/2018 tarihli ... nolu 902,00 TL bedelli faturanın 8 adedinin köşeli 6 adedinin WC kapı kolu için düzenlendiği anlaşılmakta olup davalı bu faturadaki malların müvekkili tarafından davalıdan satın alınmadığını belirtiği, keşifte ise bu kapı kollarından olduğu düşünülen 4 adet kapı kolunun ve 3 adet WC kapı kolunun örnek dairede olduğu gözlendiği, kalan kapı kollarının ise yapının diğer bölümlerinde olduğu değerlendirildiği, bilirkişi heyetleri de bu faturadaki malzeme bedelinin piyasa şartlarında makul olduğu kanaatine vardıklarını belirttiklerinden davacının bu faturadan dolayı 902.TL alacaklı olduğu; 03/05/2018 tarihli ... nolu ( görselleştirme bedeli olarak 15.000.TL ve 6.500.TL) 34.220,00 TL bedelli ( 7.500.TL mobilya kesit, iç mimari teknik çizim) faturanın ... Rezidance 3 D dış cephe görselleştirme 3 D iç mekan görselleştirme, mobilya kesit ve iç mimari teknik çizimleri için düzenlendiği anlaşılmakta olup davalı bu faturadaki 3D iç mekan görselleştirme ve teknik çizim hizmetini aldıklarını ancak davacının dediğinin aksine bu hizmeti tüm yapı için değil örnek daire için aldıklarını bu yüzden fatura bedelinin yüksek olduğunu iddia ettiği, bilirkişi heyeti raporunda davacının ... Rezidance için 3D 5adet iç mekan ve 3D 2 adet dış cephe görselleştirmesinin yapıldığının anlaşıldığını belirttikleri, ancak faturada geçen “mobilya kesit ve diğer iç mimari teknik çizimler” e rastlanılmadığı belirtilerek; verildiği belirtilen hizmet bedelinin 21.500,00.TL+KDV olarak belirlen- me sinin piyasa şartlarına uygun olduğunu belirtmişlerdir. Mahkememizce de bu belirlemeye uygun olarak bu faturadan dolayı davacının davalıdan sadece 21.500.TL+KDV(=25,370.TL) alacaklı olduğu; 03/05/2018 tarihli 837 nolu 56.640,00 TL bedelli faturanın ... Rezidance için 1 yıllık 12 adet proje takip bedeli için düzenlendiğinin anlaşıldığı, davalı dava konusu bu faturadaki hizmeti almadığını belirttiği, bu hizmete ilişkin bir sözleşme olmadığı, ancak davalının bu hizmeti alması gerektiğinden mahkemece davacının bu faturaya bağlı olarak davalıdan bilirkişi raporuna göre 30.804.TL alacaklı olduğu; 10/05/2018 tarihli 838 nolu 1.840,80 TL bedelli faturanın ... Rezidance banyo, wc, mermer tezgah için düzenlendiği, davalının fatura konusu malı alıp almadığı konusunda açıklama yapmamış ise de keşif mahallinde bu fatura konusuna uygun malzemenin mahalde görülmesi sebebi ile bu malzemenin satın alındığı, davacının bu fatura bedelinden dolayı davalıdan 1.840,80.TL alacaklı olduğu; 10/05/2018 tarihli ... nolu 9.126,12 TL bedelli faturanın 33m² kompozit ile iç ve dış bağlantı aparatları için düzenlendiğinin anlaşıldığı, davalı bu fatura konusu malların ve iç dış bağlantı aparatlarının davacı tarafından teslim edildiğini ancak bu malzemenin ayıplı olduğunu belirttiği, bu malzemedeki ayıp iddiasının değerlendirilmesi için yapılan keşifte ise malzemenin profil demirinin müvekkili davalı tarafından montajının yapıldığı, fatura konusu kompozit malzemenin ise davacı tarafından profil demire monte edildiğini belirttiği, Alınan bilirkişi raporu ise bu malzemenin ayıplı olduğunu, kabul edilemeyeceğini sökülmesi için 3.024.TL harcanmasının gerektiğinin belirtildiği, daha sonra yapılan keşifte ise bu malzemenin söküldüğünün görüldüğü, mahkemece davacının temin ettiği malzemenin ayıplı olduğunun anlaşılması karşısında bu malzemenin sökülmesinin bedelinden davacının sorumlu olacağı kanaatine varıldığı, bu malzeme bedelinin davacı tarafından davalıdan istenmesi yerinde bulunmadığı, buna göre davacının dayanak faturalardan dolayı davalıdan toplam talep edebileceği miktarın 118.483,80.TL olduğu, davacının ayıplı mal tesliminden dolayı davalının uğradığı 3.024.TL bu miktardan mahsup edildiğinde neticeten davacının alacaklı olduğu bedel 115.459,80.TL olduğu, Yine mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişi ... davalının dava konusu yaptığı faturaların bedelinin 17.504,76.TL sinin ödendiği anlaşıldığından bu miktar mahkemece davacının alacağından mahsup edildiğinde davacının neticeten 97.955,04.TL davalıdan alacaklı olacağı, davalının dayandığı iki adet toplam 7.300.TL lik tahsilat makbuzundaki ödemelerin ise neye ilişkin olduğunun anlaşılamaması, fatura tarihlerinin bu ödemelerden en erken yaklaşık dört ay sonraki tarihli olması, kendisinin bu ödemelere ilişkin defter kayıtlarını sunmamış olması karşısında yapılan bu ödemelere ilişkin davacı savunması olaya uygun bulunmuş aksini yani avans ödemesi savunmasını davalının ispatlayamadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile; dava konusu edilen mal ve hizmet bedellerine karşılık 97.955,04.TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiş iş bu karar taraf vekillerince yazılı gerekçelerle istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile özetle; mahkemenin ... nolu fatura yönünden ahşap kompozitin ayıplı olduğuna dair kararının hatalı olduğunu, uygulamayı davalının kendisinin yaptığını, 837 nolu fatura yönünden ise düzenlenen fatura bedelinin fahiş olmadığını, mahkemece bu fatura yönünden hüküm altına alınan bedelin düşük olduğunu, ... nolu fatura yönünden 7.500,00 TL'lik mobilya kesit iç mimari teknik çizim bedelinin mahsup edilmesinin doğru bulunmadığını, bu çizimlere ilişkin whatsapp yazışmalarının bulunduğunu, 17.504,76 TL 'lik ödemenin faturalara ilişkin olduğu yönündeki kabulün doğru olmadığını, bu ödemenin başka bir ticari işten kaynaklandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile özetle; 835 nolu fatura yönünden davacı tarafından yapılan 3D görselleştirme çizimlerine ilişkin ... isimli bina için talep edilen bedelin fahiş olduğunu, ... nolu fatura yönünden mobilyaların özel üretim olduğuna dair delil bulunmadığını, mobilya değerinin fahiş olduğunu, ... nolu fatura yönünden aydınlatma malzemeleri bedelinin fahiş olduğunu, ... nolu faturada belirtilen kapı kollarının davacıdan alınmadığını, keşif sırasında kapı kollarının görülmüş olmasının davacıdan alındığını ispat etmediğini, ... nolu fatura yönünden ... Rezidans 3D iç mekan ve dış cephe görselleştirme bedelinin fahiş olduğunu, ... Rezidans dış cephe kompozit kaplaması işinde uygulama çiziminin dosyaya sunulduğunu, bu hususun dikkate alınmadığını, ... nolu faturaya göre bu yönde bir hizmetin alınmadığını, taraflar arasında sözleşmede bulunmadığını, ... nolu fatura yönünden bedelin fahiş belirlendiğini, mahkemece ... Rezidansta kullanılan kompozit malzemesinin ayıplı olduğunun belirlendiğini ancak bu yöndeki fatura bedelinin reddi gerekirken sadece söküm bedelinin alacaktan düşülmesinin hatalı olduğunu, davalının davacıya toplam 32.124,00 TL ödeme yaptığını, ayrıca üçüncü kişilere davacı adına 2.227,00 TL ödeme yaptığını, bu hususların dikkate alınmadığını, reddedilen kısım yönünden vekalet ücretinin eksik hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili davasıdır.
HMK 355. maddesine göre yapılan istinaf incelemesi neticesinde;
1)Davacı taraf, dava dilekçesinde alacağının dayanağı olarak gösterdiği faturaları belirtmiş, ayrıca örnekleri dosyaya sunmuştur. Dava ve cevap dilekçesi içeriği ile taraf vekillerinin duruşmadaki beyanlarını, taraflar arasında davalı tarafından yapıldığı anlaşılan ... isimli binanın dış cephe ve iç mekan 3D görselleştirme, ... Rezidans isimli inşaatın dış cephe ve iç mekan 3D görselleştirme, ... Rezidansta 1 adet bağımsız bölümün mobilya tefrişat ve sair işleriyle bir kısım malzeme satışı yönünden anlaşma yapıldığı, davalı tarafından yapılan inşaatları mimari projeleri yönünden bir anlaşma bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Davalı vekilinin 10/12/2018 tarihli duruşmada ... nolu fatura, ... nolu faturalar yönünden davacıdan hizmet alındığını, ancak bedeli olarak 15.000,00 TL ödemenin yapıldığını ifade etmiş, ayrıca ... nolu fatura ... nolu faturalardaki belirtilen malların alındığını, faturanın yüksek belirlendiğini belirtmiş, ... nolu faturadaki malların teslim edilmediğini, ... nolu faturadaki kompozitin davacı tarafından teslim edildiğini, ayrıca iç ve dış bağlantı aparatlarının verildiğini, bu malların ayıplı olduğunu, ... nolu faturadaki proje takip bedeli hizmeti alınmadığını, beyan etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşmeye göre iş bedeli ve satılan malların bedeli konusunda ortaya çıkmaktadır. Bu durumda eser sözleşmesi yönünden eserin yapıldığı tarihteki piyasa rayicine göre fatura bedelini aşmamak kaydıyla değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Davaya dayanak yapılan 084835 nolu fatura (23.600,00 TL) ile ... binası 3D görsel vs. İşlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde alınan bilirkişi raporuna göre, faturada düzenlenen bedelin piyasa koşullarına uygun olduğu anlaşılmaktadır.
... nolu fatura (34.220,00 TL) ile Orkide Rezidansın 3D görsel vs işlerinin yapıldığı, dosya kapsamında keşif sonrasında alınan bilirkişi raporuna göre örnek daire için teknik çizim yapıldığına dair delil bulunmadığı dolayısıyla teknik çizim bedeli düşüldükten sonra kalan fatura bedeli olan 21.500,00 TL + KDV (25.370,00 TL) hak edişinin bulunduğu belirlenmiş olmasının, piyasa koşullarına uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
... nolu fatura (902,00 TL) yönünden her ne kadar bu malların davalıya teslim edilmediği savunulmuş ise de, keşif sonrası alınan bilirkişi heyeti raporunda faturada belirtilen malların inşaat mahallinde görüldüğünün belirlenmiş olmasına göre fatura bedelinin davacı tarafından hak edildiği anlaşılmaktadır.
... nolu fatura (31.860,00 TL) yönünden davalı vekili bu malların alındığını ancak bedelin yüksek gösterildiğini belirtmiş ise de, alınan 05/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda fatura bedelinin makul olduğunun belirlenmiş olması karşısında davacının bu bedeli hakettiği anlaşılmaktadır.
... nolu fatura (4.071,00 TL) yönünden davalı vekili bu malların alındığını ancak bedelin yüksek gösterildiğini, savunmuş ise de, alınan 05/11/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre fatura bedelinin makul olduğunun belirlenmiş olması karşısında davacının bu bedeli hakkettiği sonucuna ulaşılmaktadır.
... nolu fatura (1.840,80 TL) yönünden davalı taraf herhangi bir beyanda bulunmamış ise de, yapılan keşif sonrası alınan banyo mermer tezgahı ve WC 'nin inşaat mahallinde görülüp fatura tutarının makul olduğunun belirlenmiş olmasına göre davacının bu bedeli hakkettiği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıda yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan hususlarda, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, vardığı sonuçta aşağıdaki bendin dışında kalan istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, taraf vekillerinin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin dışında kalan istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine,
2)... nolu fatura (9.126,12 TL) yönünden; davacı kompozit malzemenin teslim edildiğini ancak uygulamayı (işçilik) yapmadıklarını ileri sürmüş, davalı vekili ise kompozit malın teslim edildiğini, ancak malların ayıplı olduğunu, faturanın incelenmesinde herhangi bir işçilik bedelinin yansıtılmadığı, 33 m2 kompozit ile iç ve dış bağlantı aparatlarının faturalandırıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca keşif sırasında dinlenen tanık beyanına göre davacının mal teslimi dışında işçilik yapmadığı da anlaşılmaktadır. Teslim edilen malın ayıplı olduğu dosya içeriğine göre ispatlanamamaktadır. Mahkemece dayanak alınan 27/09/2018 tarihli mimar bilirkişi raporunda kompozit malzemenin kendisinin ayıplı olduğuna dair değerlendirme yapılmadığı, işçilik yapılarak binaya uygulanmasından sonra ortaya çıkan işin ayıplı olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda 05/11/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre faturadaki bedelin makul olduğunun belirlenmiş olması karşısında mahkemece fatura bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken söküm bedelinin toplam alacaktan mahsubuna karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
... nolu (56.400,00 TL) 1 yıllık iş takip bedeline ilişkin fatura yönünden ise, davalı taraf hizmetin verilmediğini ve herhangi bir sözleşme yapılmadığını savunmuştur. Davacı tarafın sözleşme ilişkisini ve işin yapıldığını ispat külfeti bulunmaktadır. Davacı taraf bu yöndeki ispat külfetini yerine getiremediğinden anılan faturada düzenlenen bedel yönünden davalının sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Mahkemece bu fatura bedeli yönünden istemin reddine karar verilmesi gerekirken bilirkişi raporunda belirlenen piyasa değeri üzerinden (30.804,00 TL) kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre davacının eser sözleşmesi ve mal satım sözleşmesine göre hak ettiği bedele ilişkin faturalar 23.600,00 TL + 25.370,00 TL + 902,00 TL + 31.860,00 TL + 4.071,00 TL + 1.840,80 TL + 9.126,12 TL olmak üzere toplam 96.769,92 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafın defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre 17.504,76 TL davalı tarafından yapılan ödeme bulunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı defterlerine kayıtlı olmasa da davalı vekilince sunulan 2 adet ödeme faturası miktarı olan 7.300,00 TL'lik ödemenin davaya konu sözleşme ilişkisi dışında başka bir borçtan dolayı yapılan ödeme olduğunu davacı taraf ispat edemediğinden davalının toplam davacıya 24.804,76 TL ödeme yaptığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda davacının talep edebileceği alacak miktarı 71.965,16 TL'dir. Belirlenen bu bedelin hüküm altına alınması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile, kararın düzeltilmesi amacıyla HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
1)Yerel mahkeme kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,
2)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 71.965,16 TL'nin dava tarihi olan 21/05/2018'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3)Alınması gerekli 4.915,94 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.208,19 TL harcın ilk derece mahkemesince davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4)Davacı tarafından başvuru harcı ile birlikte peşin olarak yatırılan 1.802,75 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5)Davacı tarafından harç dışında yapılan 2.794,70 TL yargılama giderinin 71965 / 100000 oranında davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına,
6)Davalı tarafından yapılan 1.528,10 TL yargılama giderinin 28034 / 100000 oranında davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
7)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 11.515,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9)Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,
11)Taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 29/12/2022 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...