T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 01/07/2020
Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)
Mahalli mahkemenin kararına karşı istinafa başvurulmuş olmakla, Dairemiz Üyesi tarafından hazırlanan rapor incelendi. Yapılan müzakere sonucu,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Dava dilekçesi ile; Taraflar arasında .... ilçesi arıza bakım onarım işine ait sözleşme imzalandığı, sözleşme gereği davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada tesislerin arıza bakım onarım işlerinin tamamının yapımı yönünde anlaşmaya varıldığı, sözleşmenin 9. maddesi gereğince, sözleşmenin ayrılmaz parçası olan özel şartnamenin 4.1.7. kapasite arttırımı maddesine istinaden, fazla yaptırılan işlerin bedelinin müvekkiline ödenmediği, borcun ödenmemesi nedeniyle, Antalya 12. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıkları, davalının itiraz ederek takibi durdurduğu, itirazın haksız olduğu belirtilerek, davalının itirazının iptali ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL üzerinden takibin devamına ve % 20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Cevap dilekçesi ile; Davacı tarafın iddialarının haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğu, sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacı tarafa fazladan yaptırılan ve bedeli ödenmeyen herhangi bir iş söz konusu olmadığı, böyle bir iddia kabul edilse dahi alacağın zamanaşımına uğradığı, bu nedenle zamanaşımı yönünden davanın reddinin gerektiği, kapasite artırımının zaten işin kapsamında olduğu, yüklenicinin görevinin herhangi bir sınırlama olmaksızın sözleşme ve eklerinde belirtilen tüm işlerin yapılması olduğu, tüm bunların sözleşme ile belirlendiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu ıslah dilekçesi ile davayı alacak davası olarak ıslah ettiğini bildirmiş, icra inkar tazminatı hariç olmak üzere taleplerinin karar altına alınmasını istemiştir.
İlk derece mahkemesi 10/05/2017 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; Taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiş, işbu karar davalı vekilince istinaf edilmiştir. Dairemizin 27/02/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla, HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden ortadan kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin iade kararında belirtilen eksik hususlar tamamlandıktan sonra dosyanın ek rapor için tekrar bilirkişi heyetine sunulduğu, heyetçe verilen 19/02/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda daha önce açıklandığı üzere aynı görüşlerin tekrarlandığı, raporun hükme esas alınmaya yeterli görüldüğü, bilirkişi kurulunca ....... Bölgesinde yapılan ilave işlere ait hesap detayının raporda ayrıntılı olarak verildiği, bu kapsamda 2011 - 2013 döneminde yapılan sözleşme dışı ilave işlerin piyasa fiyatları ile yaklaşık maliyetlerinin 647.721,11 TL olduğunun belirlendiği, bu sonuca mahkemece de itibar edildiği, dava konusu iş ile ilgili olarak, yükleniciye sözleşme dışı fazla iş yaptırılmış olduğu, işe ait kapasite artışının oluştuğu, yapılan işlerin 2011 ve 2012 yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının belirlenmesinde ortalama yüzde on iskonto oranındaki ... birim fiyatları baz alınarak, piyasa rayiç değerinin 647.721,11 TL - 76.823,32 TL = 570.897,78 TL olduğunun hesaplandığı, bu sonuca itibar etmemek için bir neden görülmediğinden, 570.897,78 TL tutarında işin davacı tarafça fazladan yapıldığı ve davalıdan talep edilebileceği, yapılan iş bedeline % 18 KDV ilavesi ile birlikte toplam alacak tutarının 673.659,38 TL olduğunun anlaşıldığı, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, dava tarihi olan 11/05/2015 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte 1.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiş, iş bu karar davalı vekili tarafından, davacı yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirlenmiş tüm işleri yapmakla mükellef olduğu, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, davacının düzenlenen hakedişlere ihtirazi kayıt koymadığı gibi gerekçelerle istinaf edilmiştir.
Dava, taraflar arasındaki davacının yüklenici, davalının ise idare olarak yer aldığı hizmet alımı sözleşmesinin eki niteliğindeki özel şartnamenin 4.1.7. maddesi uyarınca, kapasite arttırımından kaynaklanan iş bedeli niteliğindeki alacağın tahsili istemine ilişkindir.
HMK 355. maddesine göre yapılan istinaf incelemesi neticesinde;
Taraflar arasında, işin yapılma yeri .... ilçesi ile ... beldesi olan ve fiili işe başlama tarihinden (15/01/2011) itibaren 24 ay süreli 12/11/2010 tarihli elektrik dağıtım şebekelerinin arıza onarım ve bakım işleri için teklif birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesi bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesi uyarınca, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (HİGŞ) sözleşme ekidir. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ve somut olaya uygulanması gereken HİGŞ'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunu imzalamasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, yüklenicinin itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Şartnamenin bu hükümleri sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HMK'nın 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, hakim tarafından re'sen gözetilmesi gerekir. Şartnamenin yukarıda belirtilen hükmüne göre davacının alacak talebinde haklı olması yeterli olmayıp, talep hakkının da düşmemiş olması gerekir. HİGŞ’nin 42. maddesindeki düzenlemeye göre ihtirazi kayıt ileri sürülmeden imzalandığı takdirde düzenlenen hakedişler bakımından yüklenicinin talep ve dava hakkı düşecektir. (Bkz. Yargıtay 15. HD.'nin 03/02/2014 gün ve ... Esas ... Karar, 30/10/2017 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilamları)
Taraflar arasındaki benzer nitelikteki uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalara ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesi neticesinde ilk derece mahkemesince verilen kabul kararlarının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine dair; Dairemizce verilen ... Esas ... Karar sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13/12/2021 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla hükmün onanmasına, yine Dairemizce verilen ... Esas ... Karar sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 10/11/2021 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından uyap üzerinden dosyaya sunulan 15/10/2021 tarihli dilekçe ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesindeki hakedişlere ihtirazi kayıt konulma şart ve şekillerine dair hükmün Danıştay Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ve bu karara istinaden Kamu İhale Kurumunca belirtilen hükmün madde metninden çıkartılarak yeni metnin Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle bu hükmün verilecek kararda dikkate alınmamasını talep edilmiş ise de, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan şartnamenin dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gerektiği, şartnameyle ilgili Danıştay kararının geriye yürümeyeceği, idarenin bundan sonra yapacağı sözleşmeler yönünden sonuç doğuracağı değerlendirilmekle, davacı vekilinin bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
Yapılan açıklamalar kapsamında, somut olayın değerlendirilmesinde, davacı yüklenicinin düzenlenen hakediş raporlarına yukarıda belirtilen şartnamenin ilgili hükümleri gereğince usulüne uygun olarak ihtirazi kayıt koymadığı, bu nedenle talep ve dava hakkının düştüğü anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca, kararın düzeltilmesi amacıyla kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
1)İlk derece mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2)Davanın reddine,
3)Alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 53,00 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5)Davalı tarafından yapılan 99,80 TL yargılama giderlerinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
6)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen 1.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7)Gider avanslarından kalan kısımların karar kesinleştiğinde ve talebi halinde ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,
8)Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 20/04/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
....