T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 08/09/2020
Dava Türü: Alacak
Mahalli mahkemenin kararına karşı istinafa başvurulmuş olmakla, Dairemiz Üyesi tarafından hazırlanan rapor incelendi. Yapılan müzakere sonucu,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili açtığı dava ile; Taraflar arasında Antalya ili .... ve ..... ilçeleri için arıza bakım onarım hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi gereği davacı şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada; ...., .... tesislerinin arıza bakım onarım işlerinin tamamının yapımı yönünde anlaşmaya varıldığını, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idarenin bedel ödemesi hususunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmenin ayrılmaz eki niteliğindeki özel şartnamenin 1.maddesinde yapılacak işin açıklamasının yapıldığını, 4.maddede düzenlenen işlem öncelik sıralamasına göre kapasite artırımının en sonda yer alıp, maddede aynen kapasite artırımlarının öncelikli olarak idare tarafından yapılacağı, ancak yeni ....abonelerinin enerji ihtiyaçlarını teminen küçük çaplı şebeke (en fazla beş direk) ilavelerinin yükleniciye yaptırabileceği, işletme bazında ise aylık en fazla 15 direk şebeke yaptırabileceği düzenlemesinin bulunduğunu, bu kapsamda komple yeni bir trafo merkezinin tesisi, komple yeni bir enerji nakit hattının tesis edilmesi işlerinin davalı tarafından yapılacağını, davalı idarenin bu düzenlemeyi dikkate almadan kapasite arttırımıyla ilgili tüm işleri davacıya yaptırdığını ve bunun karşılığında herhangi bir ödeme yapmadığını, davacının sözleşme kapsamında yapacağı işin özel şartname 5. maddede sayıldığını, bu işlerin dışında davalının özel şartnamenin 4.1.7 maddesinde belirtilen kapasite artırımıyla ilgili fazla yaptırdığı işlerin karşılığını ödemediğini, fazla bedelin tahsili için icra takibi yaptıklarını, takibe haksız itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline ve karşı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle açılan davanın alacak davası olarak görülmesini talep ederek, talep miktarını 60.000,00 TL'ye arttırmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacı tarafın haksız, yersiz ve hukuki mesnetten yoksun iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, zira iddia edildiği gibi sözleşmeye aykırı olacak şekilde davacı tarafa fazladan yaptırılan ve bedeli ödenmeyen herhangi bir işin söz konusu olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın iddia ettiği anlamda bir alacağın doğduğu kabul edilse dahi söz konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın kendilerine fazladan yaptırıldığını ve bedelinin ödenmediğini iddia ettiği işin, sözleşmede öngörüldüğü ve iş tanımında belirtildiğini, sözleşmenin 5. maddesinde yapılacak işin tamamlandığını, buna göre kapasite artırımları yapılmasını işinin, davacının sözleşmeyle üstlendiği iş olduğunu, yani davacı tarafından yapılmış olup da sözleşme kapsamına girmeyen ve dolayısıyla ek bedel hakkı doğuran herhangi bir işin söz konusu olmadığını, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taraflar arasında düzenlenen hakedişleri herhangi bir ihtirazı kayıt koymadan hakedişleri kabul ettiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesi; Taraflar arasındaki sözleşmenin 9.1 maddesinde ihale dökümanının bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğunun belirtildiği, 9.2 maddede Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ihale dökümanını oluşturan belgeler arasında sayıldığının görüldüğü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin hakediş ödemeleri başlıklı 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri teşekküle vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "teşekküle verilen ....tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla" cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir ihtiraz şerhi ile imzalamasının gerekli olduğu, eğer yüklenicinin, hakediş raporunu imzalamasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporundan yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, yüklenicinin itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağının düzenlendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesindeki bu düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemece resen gözetildiği, sonuç olarak somut olayda taraflar arasında düzenlenen hakedişlere davacı tarafından yukarıda açıklanan yöntemle usulüne uygun şekilde ihtirazi kayıt konulmadığından ve süresinde dilekçe ile itiraz edilmediğinden bu hakediş raporlarının olduğu gibi kabul edilmiş sayıldığı, dolayısıyla hakediş kapsamına giren fiyat farkı dahil olmak üzere tüm kalemler yönünden davacının bir dava ve talep hakkının bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar vermiş, iş bu karar davacı vekili tarafından, sözleşmenin eki sayılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin hukuka ve usulüne uygun bir şekilde imzalanmadığı için geçerliliği ve bağlayıcılığı olmadığı, hakedişlere ihtirazi kayıt konulmasına gerek bulunmadığı, bu durumun TMK 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğu gibi gerekçelerle istinaf edilmiştir.
Dava, taraflar arasındaki davacının yüklenici, davalının ise idare olarak yer aldığı hizmet alımı sözleşmesinin eki niteliğindeki özel şartnamenin 4.1.7. maddesi uyarınca, kapasite arttırımından kaynaklanan iş bedeli niteliğindeki alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında, işin yapılma yeri .... ve ..... ilçeleri olan, sözleşmenin imzalanmasını müteakip 60 gün içinde işe başlama tarihinden itibaren 24 ay süreli 12/01/2011 tarihli elektrik dağıtım şebekelerinin arıza onarım ve bakım işleri için teklif birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesi bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesi uyarınca, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (HİGŞ) sözleşme ekidir. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ve somut olaya uygulanması gereken HİGŞ'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunu imzalamasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, yüklenicinin itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Şartnamenin bu hükümleri sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HMK'nın 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup, hakim tarafından re'sen gözetilmesi gerekir. Şartnamenin yukarıda belirtilen hükmüne göre davacının alacak talebinde haklı olması yeterli olmayıp, talep hakkının da düşmemiş olması gerekir. HİGŞ’nin 42. maddesindeki düzenlemeye göre ihtirazi kayıt ileri sürülmeden imzalandığı takdirde düzenlenen hakedişler bakımından yüklenicinin talep ve dava hakkı düşecektir. (Bkz. Yargıtay 15. HD.'nin 03/02/2014 gün ve 2013/351 Esas 2014/620 Karar, 30/10/2017 gün ve 2016/1619 Esas 2017/3663 Karar sayılı ilamları)
Taraflar arasındaki benzer nitelikteki uyuşmazlıklardan kaynaklanan davalara ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesi neticesinde ilk derece mahkemesince verilen kabul kararlarının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine dair; Dairemizce verilen .... Esas ....Karar sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13/12/2021 gün ve .... Esas ....Karar sayılı ilamıyla hükmün onanmasına, yine Dairemizce verilen .... Esas ....Karar sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 10/11/2021 gün ve .... Esas ....Karar sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından uyap üzerinden dosyaya sunulan 15/10/2021 tarihli dilekçe ile, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesindeki hakedişlere ihtirazi kayıt konulma şart ve şekillerine dair hükmün Danıştay Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ve bu karara istinaden Kamu İhale Kurumunca belirtilen hükmün madde metninden çıkartılarak yeni metnin Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle bu hükmün verilecek kararda dikkate alınmamasını talep edilmiş ise de, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan şartnamenin dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gerektiği, şartnameyle ilgili Danıştay kararının geriye yürümeyeceği, idarenin bundan sonra yapacağı sözleşmeler yönünden sonuç doğuracağı değerlendirilmekle, davacı vekilinin bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı HMK 355. maddesi kapsamında yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, alınması gerekli 80,70 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 26,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 20/04/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...