T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 11/01/2022
Davanın Türü: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) (Antalya 7. İcra ... Esas)
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında, 10/10/2017 tarihli, ... adresinde mukim "... " projesi kapsamında yapılacak olan ... malzeme temini ve Uygulama işlerine yönelik Genel Taahhüt Sözleşmesi ve aynı tarihli ... "... " projesi kapsamında yapılacak olan yatak odaları, ..... restaurant ve ..... restaurant mermer malzeme temini ve uygulama işlerine yönelik genel taahhüt sözleşmesi imzalandığını, davacının işi tamamlayıp teslim ettiğini ancak davalının işçilik hakedişlerine ilişkin olarak EURO cinsinden müvekkile ödemesi gereken 65.781,92 EURO borcu bulunduğunu, davalı şirketin e-mail yazışmalarında borcu ikrar etmelerine rağmen yapılan takibe haksız yere itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, sözleşmeye göre işçilik alacaklarından taşeron olan davacının sorumlu olduğu, davalı şirketin hakedişe bir itirazı bulunmadığı, davacı şirketin bir alacağının bulunmadığını savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, "...Taraflar arasında iki farklı sözleşme mevcut olup bunlardan biri EURO bedelli, diğeri ise USD bedelli sözleşmedir. Davacı her iki sözleşmenin farklı değerlendirilmesini, davalı ise bir döviz kurunda alacaklı bir döviz kurunda borçlu olunmasının sonuçtaki borç-alacak ilişkisini değiştirmeyeceğini savunmaktadır. Her sözleşme, taraflar arasında ayrı bir borç ilişkisi doğurur. Bu nedenle her iki sözleşmenin ayrı ayrı ele alınarak hak ve borçların belirlenmesi, sözleşme hükümlerine göre yapılması gereken kesintilerin belirlenerek varsa alacak miktarının ortaya çıkarılması, her iki sözleşmede alacak ve borç çıkması halinde davalının mahsup talebi değerlendirilmelidir. Yeri gelmişken belirtmek gerekirse, USD bedelli sözleşmeye ilişkin olarak 4.Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyada derdest bir dosyanın olduğu görülmektedir. Dosyada yer alan ön inceleme duruşma tutanağı incelendiğinde; 04.04.2019 tarihli dava dilekçesi ile yüklenicinin 10.10.2017 tarihli sözleşmeden kaynaklanan 117.115,35 USD alacağın takibi için başlattığı Antalya 8.İcra Dairesi ... sayılı icra takibine ilişkin itirazın iptali olduğu, davalı tarafça yapılan savunmanın eldeki dava ile aynı nitelikte olduğu ve yine 113.187,61 USD bedelli borç dekontundan söz edildiği, görülmektedir. Eldeki dava konusu sözleşmenin EURO üzerinden yapılmış olması dikkate alındığında, 113.187,61 USD'lik kesintinin USD sözleşmesine ait olabileceği ancak 113.187,61 USD'nin hangi kalemlerden ve ne tutarlarda oluştuğu bilinemediğinden eldeki dava ile ilgisinin olup olmadığı da net olarak ortaya konulamamıştır. Bunun dışında belirtmek gerekirse, sözleşme hükümlerinde yukarıda belirtilen istisnalar dışında iş ile ilgili yapılacak ödemelerde tüm sorumluluğun yükleniciye ait olması nedeniyle, dava konusu sözleşme için işsahibinin davacı yüklenici adına ödediği tutarların hesaplanması gerekecektir. Ancak, cevap dilekçesinde ekli sigorta (Metlife) belgeleri ve işçilere ilişkin belgelerden eldeki dava konusu sözleşme ile ilgili olarak yüklenici adına hangi kalem için hangi tutarda ödeme yaptığı anlaşılamamaktadır. Dosyanın mevcut kapsamında, yapılan kesintiler ile ilgili net bir hesaplama yapılamamıştır" sonucuna varılmıştır. Dava, tacirler arası eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla yüklenici tarafından başlatılan ilamsız icra takibine borçlu iş verenin itirazı üzerine İİK.67.maddesi uyarınca yasal sürede açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı, taraflar arasında ... adresinde bulunan "... " projesi kapsamında yapılacak olan ... Malzeme temini ve uygulama işlerine yönelik akdedilen ve Euro üzerinden bedeli belirlenen genel taahhüt sözleşmesine ilişkin işçilik hakedişleri ile ilgili alacağının ödenmediği iddiası ile icra takibine yapılan haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş olup, davada ispat külfetinin davacı üzerindedir, Tarafların incelenen 2017-2018-2019 yıllarına ati ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, TTK 64 ve HMK 222.maddeleri uyarınca delil vasfı taşıdığı, her iki tarafın ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu ve davacının davalıdan alacaklı gözükmediği, kaldı ki yapılan sözleşme hükümlerine göre nakliye, işçilik, ulaşım giderlerinden davacının sorumlu olduğu anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerektiği, taraflar arasında dava dışı USD bedelli yine ayını otelin projesi kapsamında yatak odaları, ... ve ... mermer malzeme temini ve uygulama işlerine yönelik bir sözleşmede yapılmış olması, yine davalının EURO bazlı davaya konu sözleşmede yaptığı hak ediş kesintilerinin davacının sorumluluğunda kalan ödemeleri işin yapıldığı ülke para birimi ile ödendikten sonra USD bazında yapılması karşısında alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden davalı lehine icra inkar tazminatı hükmedilmesine yer olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, mahkemece üç kez bilirkişi raporu alındığı, son raporda da tam bir hesaplamaya yapılamadığı belirtilmesine rağmen çelişkiler giderilmeden ve eksik inceleme tamamlanmadan karar verildiği, işin tamamlandığının davalının da kabulünde olduğuna göre eser sözleşmesindeki bedelin ödendiğini ispat külfetinin davalıda olmasına rağmen mahkemenin ispat külfetini davacıya yüklediği,davacı şirket ile davalı arasında farklı tarihli ve farklı işlerin yapılmasına ilişkin USD üzerinden imzalanan bu dava dışı başka bir sözleşme daha bulunduğu, (10.10.2017 tarihli aynı otelin yatak odaları, ... ve ... mermer malzeme temini ve uygulama işine yönelik olarak imzalanan 401.484,61 USD bedelli sözleşme) o konuda da yargı süreci Antalya 4. Ticaret Mahkemesinde devam ettiği, Amerikan Doları üzerinden imzalanan sözleşme ve sözleşme konusu işin bu dava ile hiçbir ilgisi olmadığı, USD bazında yapıldığı iddia edilen ödemelerin ancak Antalya 4. Ticaret Mahkemesindeki davada ileri sürülebilecek iddialar olduğu, sözleşmeye göre hakedişi davalının değiş davacının düzenleyeceği, ancak davalının kötüniyetli olarak kabul tutanağı düzenlemediği için davacının hakediş düzenleyemediği, davalının ise sözleşmeye aykırı olarak kendisinin hakediş düzenleyerek mahkemeyi yanıltmaya çalıştığı, davalının cari hesaba borç olarak kaydedilen yansıtma faturaları toplamı 113.187,61 USD bedelli 30/09/2018 tarihli ... nolu borç dekontunu müvekkile ... barkod numaralı iadeli taahhütlü mektup ile gönderildiğini ve bu mektubun 05/11/2018 tarihinde müvekkilin çalışanına tebliğ edildiğini ve itiraza uğramadığını belirttiği iddiası ise tam anlamıyla evlere şenlik bir iddia olup, tebliğ aldığı ileri sürülen kişinin şirketin çalışanı olmadığı ve şirketçe tanınmadığı husususun hiç dikkate alınmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.Dava itirazın iptali davası olmakla, takibe sıkı sıkıya bağlı bir davadır. Davanın konusunu teşkil eden Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında Alacaklı ... Şti borçlu ... A.Ş aleyhine 65.781,92 Euro alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağını ise ödenmeyen işçilik ve hakediş alacakları oluşturduğu görülmektedir.
3.2.Davaya konu ve Euro cinsinden imzalanan 11/11/2017 tarihli sözleşme, ... mermer işleri, malzemesi dahil, ekipman temini ve uygulama işlerinin işçilik ve ilgili diğer giderler dahil olmak üzere birim fiyatlı olarak yapımı işine ait olduğu, sözleşmeye göre birim fiyat ve muhtemel sözleşme fiyatı belirlenirken işçilik ücretlerinin fiyata dahil olduğu, ancak işçilerin konaklama ve yemek giderlerinin işverence karşılanacağının da hüküm altına alındığı görülmektedir.
3.3.TBK 471-475. maddelerine göre yüklenici üstlendiği edim olan eseri sözleşme ve yasaya göre tamamlayıp teslim etmek, iş sahibi de TBK 479. maddeye göre bedelini ödemekle yükümlüdür. Dava konusu somut olayda davacı kısmen ödenmeyen hakediş alacağından ve işçilik alacaklarından alacak iddiasında bulunmakta, davalı ise dava dışı şirkete davacının yapması gereken işçilik giderlerinin kendileri tarafından yapıldığından bahisle yansıtma yaparak borcunun bulunmadığını savunmaktadır. Tarafların ticari kayıtları incelendiğinde, davacının alacak konusu ettiği işçilik ve hakediş alacaklarına dair faturayı düzenlemediği, davadan sonra düzenlediği, davacının incelenen ve dava öncesi döneme ilişkin ticari kayıtlarında alacağının bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve değerlendirme somut olaya ve dosyadaki bilgi ve belgelere uygun düşmemektedir.
3.4.Dava konusu yapılan alacağı ilişkin faturanın hiç düzenlenmemiş olması ya da süresinden sonra düzenlenmiş olması söz konusu mal ve hizmetin teslim edilmediği anlamına gelmediği gibi, dava konusu alacağın istenmesine de engel teşkil etmemektedir. Bu durumda dosyadaki tarafların iddiaları ve tüm delil ve belgeler değerlendirilerekek sonuca gidilmelidir. Dosyaya sunulan ve CD olarak incelenen hakediş dosyasında mail yolu ile gönderilen ve davacı tarafından düzenlenen hakedişe göre 65.781,92 Euro, davalı tarafından düzenlenen hakedişe göre 54.744,58 Euro davacı alacağı bulunduğu belirtilmektedir. Bu hakediş belgeleri ile ilgili gerekli incelemelerin de yapılması, bu konuda gerekirse tarafların isticvap edilerek beyanlarının alınması ve Euro cinsinden düzenlenen 11/11/2017 tarihli sözleşmeye göre tüm ödeme iddialarının değerlendirilmesi ve ayrıca davalının defter ve belgelerinde davacıya borç görünmemekte ise de, davalı şirketin kayıtlarında yer alan borcun yansıtma faturaları ile ödenmiş göründüğünün de dikkate alınması ve bunların da sözleşmeye göre incelenmesi, bu ödemelerin standart işçilik (yevmiye) ödemeleri mi olduğu, yoksa konaklama, seyehat, vize, yeme işme vb. ödemeler mi olduğu, sözleşmeye göre bu konuda ayrıntılı düzenlemeler bulunmakla tevsik edilen ödemelerin davacının hakedişinden düşülüp düşülmeyeceği tartışılarak, ayrıca davalının dekontunun bir başka dava konusunu teşkil ettiği ve ilgili dekontun USD cinsinden olmakla, USD sözleşmeye ait uyuşmazlıkta Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında değerlendirildiği hususu da dikkate alınarak tüm bu hususlar incelenip değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.5.Yukarıdaki bentlerde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran davacı iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 09/05/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...