T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 13/12/2023
Dava Türü: Tapu İptali ve Tescil, Terditli Olarak Tazminat (Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi)
Karar Yazım T: 24/09/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. TALEP
Davacı vekili tarafından, davacı şirketle, davalı şirket arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, davacı şirketin derhal çalışmalara başladığını, sözleşme ile üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ve yerine getirmeye devam ettiğini, davalı şirketin ise üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini ve sözleşme konusu taşınmazı, davalı şirketle yakın organik ilişki içinde olduğunu düşündükleri davalı ... devrettiğini, sözleşmeye göre yapılacak 6 adet villa nitelikli bağımsız bölümlerin 3'ünün davacıya bırakılacağını ve kat irtifakı tapularının davacıya verileceğinin kararlaştırıldığını, davalı tarafın tapu devrine yanaşmadığını belirterek, dava konusu taşınmazın davacıya verilmesi gereken arsa hisselerinin (ve kat irtifakı kurulması halinde ilgili bağımsız bölümlerin) tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, bunun mümkün olmaması halinde ise uğranılan müspet ve menfi zararlarına karşılık şimdilik 10.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, dava konusu taşınmaz üzerine üçüncü kişilere devredilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi 20/11/2023 tarihli ara kararıyla, mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle, dava konusu taşınmazın el değiştirmesi halinde hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacağından veya tamamen imkansız hale geleceğinden, dava konusu taşınmazın üzerine üçüncü kişilere devir ve temliki önler mahiyette ihtiyati tedbir konulması talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, ihtiyati tedbire ilişkin bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde takdiren toplam 1.000.000,00 TL'lik nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkememize ibrazı halinde; Antalya İli Alanya İlçesi ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın, davalılar adına kayıtlı olması halinde 3. kişilere devir ve temliki önler mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına karar vermiştir.
Davacı vekilinin ara kararda belirtilen teminat miktarına, davalılar vekilinin ise tedbir kararının kaldırılması talebine yönelik itirazları, ilk derece mahkemesi tarafından duruşmalı olarak incelenmiş, mahkeme 13/12/2023 tarihli ara kararıyla, mahkemece mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması, talep eden tarafından ortaya konulan delillerle geçici hukuki koruma için yaklaşık ispata yeter mahiyette olması, tapu iptal tescil davası kazanılsa dahi sonuçsuz kalmasının önlenmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülmesi nedeniyle, menfaatler dengesi de göz önünde bulundurularak, dava konusu taşınmazın bu aşamada değerinin belli olmaması nedeniyle, mahkemece uygun görülen 1.000.000,00 TL teminat karşılığında 3. kişilere devir ve temliki önler mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği, dosya içeriği ve kapsamı ile iddiaların niteliği, menfaatler dengesi de nazara alındığında teminat miktarının uygun olduğu, zira dosya arasına da alınan ilanlardan görüleceği üzere aynı mahalde bulunan, dava konu taşınmazdan daha küçük taşınmazların dahi 20.000.000,00 ile 30.000.000,00 TL gibi fiyatlar üzerinden satılığa çıkartıldığı anlaşılmakla ve de taşınmazın değeri mahallinde yapılacak keşif ile belirlendikten sonra yeniden değerlendirme yapılması mümkün olmakla, davacı vekilinin teminat oranına yönelik itirazının ve yaklaşık ispatın sağlanmış olması nedeniyle davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik itirazlarının reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, ihtiyati tedbire itirazın reddine karar vermiştir.
III. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davalılar vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, zamanaşımı ve husumet itirazlarının bulunduğu, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, karşı tarafça sözleşme tarihinden bugüne kadar herhangi bir işlem yapılmadığı ve inşaat ruhsatının alınmadığı, kararlaştırılan sürede davacının edimini yerine getirmesinin mümkün olmadığı, taşınmazlarında tasarrufta bulunamayan ve zor durumda olan davalıların sözleşmeyi feshetmek ve diğer talepleri için dava hazırlığı içerisinde oldukları gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı şirketle davalı şirket arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, davacıya düşen taşınmaz kısmının tapu iptali ve tescili, terditli olarak uğranıldığı ileri sürülen zarar karşılığı tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, TBK 237. maddesinde düzenlenen taşınmaz satış vaadi ve TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin unsurlarını içeren karma nitelikteki gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı şirket yüklenici, davalı şirket arsa sahibi, diğer davalı ise tapu malikidir. İstinafın konusunu teşkil eden uyuşmazlık ise, geçici hukuki korumadan kaynaklanmaktadır.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.HMK 389. maddesinde ihtiyati tedbirin yasal şartları düzenlenmiş olup, HMK'nun 390/3. maddesine göre tedbir talep eden tarafın haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.
3.2. Dava konusu taşınmazın tapu kaydı arsa tapusu olup, henüz kat irtifakına geçilmediği, ayrıca taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu olan taşınmaza ilişkin, inşaat ruhsatı alınarak inşaata başlanıldığı ya da yapıldığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığından, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispatın mevcut delil durumu itibariyle gerçekleşmemiş olması nedeniyle, davalının ihtiyati tedbir kararına itirazının kabulü ile davalının itirazı üzerine ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde davalı itirazının reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.3. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca belirtilen hususların düzeltilmesi amacıyla ara kararının kaldırılarak, yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
IV. KARAR
1)Yerel mahkemenin ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verdiği ... tarihli ara kararının davalı vekilinin itirazı yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,
2)İhtiyati tedbire itirazın KABULÜYLE, mahkemenin ... tarihli İHTİYATİ TEDBİR KARARININ KALDIRILMASINA, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,
3)Müteakip iş ve işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
4)Davalı tarafın yatırdığı istinaf karar harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince davalılara iadesine,
5)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 24/09/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...