T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 24/12/2021
Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacılar vekili açtığı dava ile, davacılara ait iş ortaklığı ile davalı arasında düzenlenen 18/09/2017 tarihli sözleşme gereğince, davacılara ait iş ortaklığının ihale neticesinde üstlenmiş olduğu .... ve .... ait cadde ve sokakların düzenlenmesi yapım işinde kullanılacak parke, bordür RCC beton yapılması, poroz beton malzemesi temini, sıcak asfalt aşınma yapılması, iş makinesi çalışması, beton ve plentmiks alt-temel malzemesi serilmesi, sıkıştırılması işi için ihtiyaçların temin edilmesi işinin, asfalt bitümünün tedarik edilmesi ve nakledilmesi işlerinin davalı şirket tarafından yapılacağının kararlaştırıldığını, işe başlanmasından sonra iş için gereken malzemelerin davalı tarafından süresinde ve yeterli olarak temin edilmemesi nedeniyle, davacıların idareye karşı üstlenmiş olduğu işlerin gecikmeye başladığını, bunun üzerine zararın artmaması amacıyla 10/10/2017 tarihli ihtarnameyle 18/09/2017 tarihli sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, davacıların zamanında mal teslimi yapılmaması nedeniyle taahhüt edilen sürede işi bitiremediğini ve bu nedenle .... tarafından 563.888,16 TL gecikme para cezası uygulandığını, uygulanan cezanın tek sorumlusunun davalı şirket olduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00 TL maddi zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere gecikme cezasının davacıların iddia ettikleri gibi 563.888,16 TL olmayıp, 5 nolu hak ediş kapağından da anlaşılacağı üzere 61.930,68 TL olduğunu, sözleşme gereğince edimini yerine getirmeyen tarafın davacılar olduğunu, davacıların ihale şartlarına uymayarak ve hatalı davranarak süreci geciktirdiklerini, davalı şirketin edimini yerine getirmesi için gereken ön edimlerin davacılar tarafından yerine getirilmediğini, bu nedenle işe başlanılamadığını davacının fesih ihtarnamesinde mal tesliminin süresinde yapılmadığı iddia edilmiş ise de sahada bulunan 478 adet paletin davalı şirkete iade edildiği, ancak cari hesaptan düşülmediğinin ve bu düşüm yapıldıktan sonra cari hesapta bulunan 95.770,35 TL nin davalı şirkete derhal ödeneceğinin belirtildiğini, davalı şirkete iade edildiği iddia edilen paletlerle zaten davacılara mal tesliminin yapıldığını, cari hesapta oluşan bedelin de mal teslimine ilişkin olduğunu, ancak paletlerin davalı şirkete iade edilmediğini, davacıların mal teslimi yapılmadığı için sözleşmeyi feshettiklerini bildirdikleri ihtarname için de kendileriyle bu şekilde çelişkiye düştüklerini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, Mahkemece alınan ve hükme ve oluşa uygun bulunan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile ... ne ve ... ne yapılacak işlerin açıklandığı, ... ne ait yol ve sokakların hafriyat imalatının sözleşme gereği davacının kendisine ait olduğu, gecikme cezasının ... tarafından kesildiğinden davalının .... yapılacak işler kapsamında sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği, sözleşmede davalı şirketin .... Fen İşleri Müdürlüğüne yapılacak olan yollarda kullanılacak parke, bordür, RCC Beton, poroz beton malzemelerinin temin edilmesi görevini üstlendiği, davalı tarafın bu ... ye ait sokaklarda asfalt yapılmasını yükümlenmediği, taraflar arasındaki (davacılar ile davalı) sözleşme gereğince ...ne ait yollarda malzeme temininin 22 günlük sözleşme süresi içerisinde faturalarda gözüken malzemelerin davacı iş ortaklığına gönderildiği, .... sorumluluğundaki bazı yollarda çalışmaya engel durumlar nedeniyle çalışma yapılamadığı, çalışılmayan günler için ... tarafından davacılara ek süreler verildiği, davalı şirketten kaynaklanan herhangi bir gecikmenin söz konusu olmadığı, davanın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacılar vekili, dosya kapsamındaki yazılı ve ispatlı belgeleri, tanık beyanlarını, resmi hak ediş belgelerini yok sayan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmiş olmasının hatalı olduğu, mahkemenin taraflar arasındaki yazılı sözleşmeyi ve sözleşme ile belirlenmiş taraf edimlerini eksik ve sığ değerlendirdiği ve bu şekilde hatalı sonuca ulaştığı, 28/04/2017 tarihinde ihalesi yapılan cadde ve sokak düzenlemesi yapım işini üstlenen davacıların 20/07/2017 tarihinde idareyle sözleşme imzaladığı ve 01/08/2017 tarihinde yerin teslim edildiği, teslim süresinin ise 31/12/2017 tarihi olarak belirlendiği, davacıların hemen işe başladığı ve ihale konusu işin %78-80 ini oluşturan bölümü için davalı şirket ile görüşmeye başlandığı ve 2017 Eylül döneminde davalı ile anlaşmaya varılarak, davalı şirket eliyle gördürülmesi planlanan işler için sözleşme imzalandığı, davacı tarafından işe hızlı bir şekilde başlanmış olmasına rağmen davalının edimini yerine getirmemesi, temlik almasına rağmen gerekli malzeme sevkiyatını gerçekleştirmemesi nedeniyle gecikme yaşandığı, yerel mahkeme tarafından 31.05.2019 tarihli ön inceleme duruşmasının 3 nolu ara kararında tanık isimlerinin bildirilmesi için süre verildiği, tanık isimlerinin süresi içerisinde mahkemeye sunulduğu, ancak 08.11.2019 tarihli 2 nolu celsenin 4 nolu ara kararı ile "tanıkların hangi konuda dinletilmek istendiği açıklanmadığı gerekçesiyle" tanık dinletme taleplerinin reddedildiği, 30.06.2020 tarihli 4 nolu celse de ise daha öncesinde isimleri mahkemeye bildirilen tanıklar duruşmada hazır edilmelerine rağmen 1 nolu ara karar gereğince tanık dinletme taleplerinin reddedildiği, bu durumun HMK'nun 243. maddesine ve adil yargılanma ilkesine aykırı olduğu, bilirkişi raporları arasındaki tüm çelişki ve itirazları giderir şekilde kapsamlı bir rapor alınmadığı, davalı şirket ile imzalanan sözleşmenin 31/12/2017 tarihinde sona ereceği düşünüldüğünde, 12/09/2017-10/10/2017 tarihleri arasında davalı tarafın edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle davacıların uğradığı zararın azımsanmayacak büyüklükte olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.HMK'nın 240/2. maddesi "Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar. Bu listede gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez." düzenlemesini, 243/1 maddesi ise, "Tanık davetiye ile çağrılır. Ancak, davetiye gönderilmeden taraflarca hazır bulundurulan tanık da dinlenir. Şu kadar ki, tanık listesi için kesin süre verildiği ve dinlenme gününün belirlendiği hâllerde, liste verilmemiş olsa dahi taraf, o duruşmada hazır bulundurursa tanıklar dinlenir" düzenlemesini içermektedir.
3.2. Mahkemenin 31/05/2019 tarihli ara kararıyla taraf vekillerine tanıkların isim ve adresleri ile hangi konuda tanık dinleteceklerini açıklamak için iki haftalık kesin süre verildiği, kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının hatırlatıldığı, takip eden 08/11/2019 tarihli ara kararıyla da hangi vakıalar da tanık dinletileceğinin açıklanmadığı gerekçesiyle davacı tarafın tanık dinletme talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği, davalı tanıklarına ise davetiye çıkartılarak 10/03/2020 tarihli duruşmada dinlendikleri, 4.celse olan 30/06/2020 tarihli celsede ise, davacı vekili tanıklarının hazır olduğunu beyan ederek dinlenmeleri talebinde bulunduğu, mahkemece bu konuda daha önce karar verildiğinden, karşı taraf lehine usulü kazanılmış hak oluşturduğu da gözetilerek talebin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin verdiği kesin süreye rağmen, usulünce tanıklarını hangi vakıalarla ilgili olarak dinleteceğini açıklamayan davacı vekilinin talebinin reddedilmesinde ve mahkemece yapılan uygulamada usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
3.3. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)Alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 213,50 TL harcın mahsubuyla bakiye 214,10 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 02/04/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...