T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 19/01/2022
Davanın Türü: Menfi Tespit (Kumaş Boyama- Eser) (Denizli 7. İcra .... E.)
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, .... Bankası .... şubesine ait .... seri numaralı 31/12/2018 tarihli 250.000,00 TL bedelli çek, .... seri numaralı 15/01/2019 tarihli 250.000,00 TL bedelli çek, .... seri numaralı 31/01/2019 tarihli 250.000,00 TL bedelli çek, .... seri numaralı 15/02/2019 tarihli 250.000,00 TL bedelli çek, .... seri numaralı 28/02/2019 tarihli 250.000,00 TL bedelli çek için Denizli 2. İcra Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayeti yapıldığını, müvekkiline ait şirket kayıtları incelendiğinde; söz konusu davalıya, müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığının ortaya çıkacağını, müvekkiline söz konusu çeki almayı hedeflediği malların karşılığı olarak verdiğini, söz konusu malların, müvekkilline teslim edilmediğinden dolayı müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesi ile; davaya konu çeklerle ilgili iddialarını tekrar ederek ayrıca Denizli 7. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasından dolayı da borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, taraflar arasında birtakım tekstil ürünlerinin boyanması konusunda anlaşmanın olduğunu, davalının üstlendiği boyama işini yaparak davacıya teslim ettiğini, iş karşılığı faturaların düzenlendiğini ve karşı tarafa gönderildiğini, davacının ödeme amaçlı verdiği çeklerin karşılıksız çıktığını, hakkında karşılıksız çek düzenlemekten dolayı dava açıldığını, ayrıca cari hesap alacaklarının tahsili istemi ile ayrıca katip yaptıklarını takibin kesinleştiğini açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, tarafların incelenen ticari defter ve belgelerine göre davacı ve davalı tarafların incelenen ticari defterlerinde kayıtlı faturaların incelenmesi sonucunda; 2018 – 2019 yılı ...’nın ticari defterlerinde kayıtlı olan, ...Tekstil A.Ş.'den
aldığı/kabul ettiği faturaların 285 adet fatura karşılığında, 3.400.647,07 TL olduğunun tespit edildiği, 2018 – 2019 yılı ... Tekstil A.Ş.’nin ticari defterlerinde kayıtlı olan, ...’ya kesilen
faturaların 285 adet fatura karşılığında 3.400.647,17 TL olduğunun tespit edildiği, davalı ... Tekstil A.Ş. tarafından, davacıya kesilen faturaların
tamamının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğ, tarafların birbirlerine olan borç tutarının 1.030.549,94
TL olarak birbirini teyit ettiği, dava tarihi itibariyle davacının, davalıya 1.030.549,94 TL borçlu olduğu anlaşılmakla Denizli 7. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında davacının 482.700,16 TL asıl alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine, takibin bu miktar asıl alacak yönünden iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilince ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, faturaların ticari defterlerde kayıtlı olmasının malların teslimi anlamına gelmeyeceği, sevk irsaliyelerinin usulsüz imzalandığı, bu yönde araştırma yapılmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili, davanın eksik harçla yürütüldüğü çünkü çek bedelleri ile icra takip dosyasının toplamının üzerinden harç alınması gerektiği, icra takibinin çeklerle ilgisinin bulunmadığı, çeklerin zaten iade edildiği, harçtan sorumluluğun da kabul red oranına göre paylaştırılması gerektiği, vekalet ücretinin de hatalı hesaplandığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1. Dava menfi tespit davasıdır. Davacı taraf açtığı dava ile her biri 250.000,00 TL tutarlı 5 adet çek nedeni ile borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, cevaba cevap dilekçesi ile de ayrıca Denizli 7. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası nedeni ile de borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiştir. HMK 141. maddeye göre (Değişik : 7251 - 22.7.2020 / m.15) Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. Bu nedenle davacının davadaki menfi tespit talebinin 5 adet çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti ile yapılan icra takibine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan ticari defter ve belgelerin incelenmesinde ödenmeyen 5 adet çekin de takibe konu cari hesap alacağına dahil olduğu anlaşılmakla, bir başka anlatımla Denizli 7. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile talep edilen alacağın içinde ödenmemiş 5 adet çek de bulunduğundan harca esas toplam dava değerinin 1.600.000,00 TL ana alacak olarak kabul ettirilip, bu miktar üzerinden harcın ikmal ettirildiği görülmekle davalı vekilinin eksik harç ile davanın yürütüldüğüne dair istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.
3.2.Tarafların ticari defter ve belgeleri gerek düzenlenen faturalar açısından, gerekse çekler açısından birbirini teyit eder şekilde tutulmuş olup, taraf defterlerinde fatura bazında ve çekler yönünden kayıtlar birbiri ile uyumlu olmakla ve davacı tarafın davalının düzenlediği tüm faturaları ticari defter ve belgelerine aynen kayıt ettiği görülmekle artık mal teslimi yönünden yapılan savunmanın dinlenemeyeceği, bu nedenle davacı vekilinin mal tesliminin kanıtlanamadığı yönündeki savunma ve istinaf gerekçelerinin de yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.
3.3.Kısmen kabulüne karar verilen davalarda karar ve ilam harcı kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığından, başka bir ifade ile reddedilen kısım üzerinden harç hesabı yapılmadığından kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan harcın tamamının davalıdan alınmasına karar verilmesinde ve kabul ve red miktarları üzerinden nisbi vekalet ücreti hesaplanmasında da usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
3.4.Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)Davacıdan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2)Davalıdan alınması gerekli 32.973,25 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 8.243,30 TL harcın mahsubuyla bakiye 24.729,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde dairemize ya dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 27/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...