T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi : Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 06/03/2024
Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi, Eksik ve Ayıplı İş Bedeli, Ceza-i Şart Alacağı)
Karar Yazım T: 29/05/2025
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA VE BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında eser sözleşmesi yapıldığını, davacının yapacağı imalat karşılığı davalının ... mahallesi,... ada ... parselde yapılacak inşaattan 400.000,00 TL tutara karşılık 1 adet daire devretmesi gerektiğini, tapu devrinin yapılmadığını, 400.000,00 TL üstü imalat bedelinin de ödenmediğini ileri sürerek sözleşmenin ihtar tarihi itibariyle ileriye etkili feshine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak taşınmaz tapusunun davacıya devri ile taşınmaz bedeli olan 400.000,00 TL üstü bakiye imalat bedelinin reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, mümkün olmadığı takdirde taşınmazın uyarlama yoluyla bedeli belirlenerek bu bedelle bakiye imalat bedeli olan 401.000,00 TL'nin (Islahla 2.000.000,00 TL) reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı .... Ltd. Şti. vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 04/08/2017 tarihinde ve 07/11/2019 tarihinde eser sözleşmesi yapıldığını, 04/08/2017 tarihli sözleşmeye göre yapılacak iş karşılığı ...Sitesinden 280.000,00 TL bedelli daire verileceğini, 07/11/2019 tarihli sözleşmede ise sözleşme bedelinin 120.000,00 TL olarak belirlendiğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işi eksiksiz olarak teslim etmediğini ve süresinde bitirmediğini, eksik işlerin dava dışı üçüncü kişiye yaptırıldığını, davalı yüklenicinin işi eksik bırakması sebebiyle inşaatı süresinde bitirip teslim edemediğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle gecikme ve eksik işten dolayı 04/08/2017 tarihli sözleşme gereği günlük 1.500,00 TL ceza-i şart ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu, 07/11/2019 tarihli sözleşmeye göre yapması gereken işi eksik bıraktığını, işin dava dışı üçüncü kişiye yaptırıldığını, davalının işi yapmaması sebebiyle doğalgaz bağlantılarının yapılamadığını, dava dışı üçüncü kişiye eksik işlerin yaptırılması sebebiyle 72.834,08 TL ödeme yapıldığını, ayrıca 150.000,00 TL ceza-i şart alacağının bulunduğunu ileri sürerek şimdilik 1.000,00 TL'nin (Islahla 72.834,00 TL) ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP VE BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP
Davalı vekili cevabında, davacının edimlerini yerine getirmediğini, yarıda bıraktığı işlerin başkasına yaptırıldığını, hem tapu bedelinin hem de imalat bedelinin talep edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı,..,.... Ltd. Şti. vekili cevabında, 04/08/2017 tarihli sözleşmeye göre işin bitirilerek teslim edildiğini ve iş bitirme belgesi düzenlendiğini, 07/11/2019 tarihinde davacının 280.000,00 TL bakiye borcu olduğu konusunda mutabakata varılarak yeni bir sözleşme yapıldığını, yeni sözleşmeye göre de 400.000,00 TL'lik hakediş karşılığı bağımsız bölüm tapusunun verileceğini, bu vaadin de yerine getirilmediğini, sözleşmenin feshi için dava açtıklarını, 400.000,00 TL'den fazla imalat gerçekleştirildiğini, hiçbir tahsilat yapılamadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, asıl dava dosyası yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; taraflar arasında davacı ...Şti ile davalı ... Ltd. Şti. arasında 07/11/2019 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre; ...evleri eski bakiye 280.000,00 TL,....blok ... dairenin yerden ısıtması 120.000,00 TL,... ilave yerden ısıtma ve... 2 dükkan 40.000,00 TL, toplamda 440.000,00 TL bakiyede anlaşıldığı, bu bedelin 400.000,00 TL karşılığı olarak ...konutlarından bir adet daire tapusu verilmesi, kalan kısma karşılık senet verilmesi hususunda anlaşıldığı, işveren ... Ltd. Şti.'nin devretmesi gereken daireyi devretmediği, geriye kalan 40.000,00 TL bedelin ödemediği,husularında uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasındaki çekişmenin davacı tarafça işin tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik işlerin davalı işveren tarafından 3. kişilere yaptırılıp yaptırılmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı, davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşme Denizli 2. Noterliği'nin 02/04/2021 tarih...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ileriye yönelik olarak feshedildiği, sözleşmenin ileriye yönelik feshi durumunda yerleşik Yargıtay uygulaması gereğince yüklenici fesih tarihine kadar yaptığı imalâtın bedelini, iş sahibi de yapılan imalâtın teslimini talep edebileceği, davacı yülenici tarafından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yapılan iş teslim edilmiş olup, davalı iş veren sözleşmenin 400.000,00 TL'lik kısmı için taahhüt ettiği taşınmazı devir etmemiş olup bakiye 40.000,00 TL'yi de ödediğini ispat edemediği, mahkemece yapılan keşif neticesinde aldırılan bilirkişi heyet raporuna göre ...tarafından eksik işler tamamlanması karşılığı kesilen faturalardan işin eksik kalan kısımlarının tutarının 72.834,00 TL (KDV dahil) olarak hesaplandığı, taraflar arasında düzenlenen 07/11/2019 tarihli sözleşme dikkate alındığında... yapılan sözleşme gereği yapılan iş karşılığı olarak 440.000,00 TL - 72.834,00TL - 360.166,00 TL alacağı olduğu, tespit edildiğinin görüldüğü, davacı asıl talebinde taraflar arasındaki sözleşme gereğince vaat edilen taşınmazın tescili talebinde bulunmuş isede taraflar arasındaki sözleşmeye konu edilen dairenin ada, parsel, bağımsız bölüm numarası belirtilmek suretiyle somutlaştırılmadığı, bildirilen parsel numarasındaki bağımsız bölümlerin dava tarihi itibari ile davalı adına kayıtlı olmadığı dikkate alınarak davacının tescil talebinin reddi ile sözleşmede belirlenen 440.000,00 TL'den eksik iş bedelinin mahsubu ile bakiye 360.166,00 TL 'nin davalıdan tahsiline karar verildiği, birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; davacı işveren taraflar arasında iki ayrı taşınmaz için 04/05/2017 tarihinde ve 07/11/2019 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafın yapmadığı ve/veya eksik yaptığı tüm işleri ... Sistemleri (...) Şirketine Haziran 2021 tarihinde yaptırdığını ve 72.834,08 TL ödeme yaptığı iddiası ile eldeki davayı açtığı, davacı işveren tarafından 07/11/2019 tarihli eser sözleşmesinde davalı yüklenicinin yapmayı üstlendiği işler için ödeme yaptığını ispat edememiş olup kendi ödeme borcunu yerine getirmeyen işverenin eksik iş bedelinin tazmini talebinin reddine karar verilmesi gerekçesiyle asıl dava dosyası yönünden davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile taraflar arasında imzalanan 07/11/2019 tarihli sözleşmenin feshi ile davacının ...ili ... ilçesi ...Mahallesi ...ada...parsel sayılı taşınmazda bulunan bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili talebinin reddine, 361.166,00 TL'nin 28/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek olan reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen ... Esas ... Karar sayılı dosyası yönünden davacının davasının reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davacı vekilince, birleşen dava davacı ve davalı vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, mahkemenin götürü bedelli sözleşmeye göre devri gereken 1 adet tapu devri talebi yönünden hukuka aykırı karar verdiği, davalının tapuyu devredememesi halinde ifa imkansızlığının söz konusu olacağı, kötüniyetli olması sebebiyle bağımsız bölümün güncel değeri ile imalat oranı dikkate alınarak alacağın tespitinin gerektiği, mahkemece tapu devri edimi dışındaki nakit edim ifasına karar verilmesinin hatalı olduğu, imalatların gerçekleşmesine karşın tapu devrinin yapılmadığı gibi 400.000,00 TL üstü imalat bedelinin de ödenmediği; birleşen dava yönünden ise 04/08/2017 tarihli sözleşmenin 07/11/2019 tarihli sözleşme ile sona erdiği, davacı lehine öngörülen vekalet ücretini kabul etmedikleri, birleşen davanın reddini istediklerini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili, birleşen davada üçüncü kişiye yaptırılan işler bedelinin 72.834,08 TL olduğunun belirlendiği, mahkemenin en azından bu bedeli kabul etmesi gerektiği gerekçesiyle kararın birleşen dosya yönünden ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı alt yüklenici, davalı asıl yüklenicidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1. HMK 166. maddesine göre, aynı yargı çevresi içerisinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülen davaların aralarında bağlantı bulunması durumunda birleştirilebilir. Aynı maddenin 4. fıkrasına göre de, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı varsayılır. Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin ... Esas... Karar sayılı ilamı ile ortadan kaldırılan Denizli 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas... Karar sayılı dosyası ile istinafa konu dosya arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğundan bu dosyanın önceki tarihli dosyada bahsi geçen Denizli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası ile birleştirilerek böylece arsa sahipleri yönünden taraf teşkili de sağlanarak delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.2. Yukarıda açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin asıl dava ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/5 maddesi uyarınca, kararın esası incelenmeden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 29/05/2025 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...