T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi : Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 15/03/2022
Davanın Türü: İtirazın İptali (Antalya 7. İcra ...E.)
Karar Yazım T: 12/12/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının yapımı üstlendiğini, ....yapım işinin kalıp, demir ve beton imalatı işinin davacı tarafından üstlenildiğini, sözleşme ile kararlaştırılan imalatlar ile sözleşme dışı yapılan imalatların tamamlanıp teslim edildiğini, yapılan işlere ilişkin 6 adet hak ediş tutanağı düzenlendiğini, 5 adet hak ediş tutanağının kabul edilip onaylandığını, 6 nolu hak ediş tutanağının imzalanmadığını, bunun üzerine davalı tarafa 6 nolu hak ediş tutanağı gereği ödenmesi gereken 190.066,80 TL'nin, hak ediş kesintilerinden kaynaklanan 112.571,36 TL alacağın, 5.000,00 TL iskele kira bedeli alacağı ile fatura bedellerine göre eksik ödenen 63.605,09 TL'nin ödenmesinin ihtar edildiğini, davacının tamamladığı işin kabulünün de yapılmadığını, Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı tarafın itiraz ettiğini, takipten sonra ... tarihinde davalı tarafın 20.000,00 TL'lik banka havalesi yoluyla ödeme yaptığını ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevabında, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, takip tarihi itibariyle muaccel bir borç bulunmadığını, davacının üstlendiği işi sözleşmeye göre süresinde yapmadığını, davalı tarafın sözleşme gereği temel hak edişin %30'unu diğer hak edişlerin %10'nu iş bitimine kadar yedinde tutabileceğini, ancak bunu yapmadığını, davacının iskele ile ilgili hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediğini, işin teslimindeki gecikmeden kaynaklı ceza-i şart bedeli davacı nam ve hesabına yapılan masraflar, işçilik ödemeleri, SGK ödemeleri ile eksik ve ayıplı işlerden kaynaklanan kesintilerin mahsubundan sonra ödeme yapılacağının bildirildiğini, ödeme şartlarının oluşmadığını, davacının iyi niyetli olmadığını ileri sürerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşme ile davacı şirket tarafından asıl yükleniciler olan davalıların ...İli ...İlçesi'nde bulunan ...A-B-C Bloklarının kalıp, demir, beton döküm işçiliği olduğu, dosya kapsamında taraflar arasındaki sözleşme feshedilmemiş ve keşif tarihi itibari ile de işin tamamlanarak teslim edildiği ve ...faaliyete geçmiş olduğu, sözleşme ile davacı taşerona edimini ifası için temel+120 gün süre tanınmıştır. İskele farkı olarak davalılarca 5.000,00 TL ödeneceği, süresinde işin bitirilmemesi halinde ise günlük 2.000,00 TL cezanın yüklenici davacının hakedişinden kesileceğinin belirtildiği, ayrıca sözleşmenin 5.maddesine göre şantiye şefi ve taşeron firmanın yetkilisi ile ayın 1 ila 30'u arasında yapılan işler takip eden ayın 5.gününe kadar hakedişin yapılıp işverenin onayına sunulacağı, 10. gününde ise faturanın düzenleneceği, işveren tarafından da en geç 15. güne kadar ödeme yapacağının kararlaştırıldığı, davacı şirket tarafından işin 15/09/2018 tarihinde bitirilmesi gerekli iken 20 günlük ek süre verilmiş olmasına rağmen 02/11/2018 tarihinde son hakediş düzenlenmiş olmakla eserin 28 gün geç teslim edildiği bu durumda sözleşme gereğince 56.000,00 TL cezai şart alacağının oluştuğunun görüldüğü, ayrıca incelen ticari defterler kapsamında davalılardan ... AŞ tarafından davacı çalışanları adına SGK 4A sigortalı prim ödemesi olarak takipten önce 51.082,00 TL, takip tarihinden sonra dava tarihinde önce de 1.160,00 TL ödeme yaptığı tespit edildiğinden bu durumun da davacının hakedişinden mahsubunun gerektiği, bu kapsamda alınan inşaat bilirkişisi ve mali müşavir tarafından düzenlenen ... tarihli ek rapora göre davacının takip tarihi itibari ile 264.735,69 TL alacağı bulunduğu, sözleşmeye ve davalıların mahsup talepleri de dikkate alındığında, takip öncesinde davalı ...AŞ tarafından ödenen sigorta primleri ile sözleşmenin 5.maddesinde düzenlenen 28 günlük geç teslime dayalı 56.000,00 TL'nin mahsubu ile davacının alacağının 136.493,69 TL olarak kabulünün gerektiği, dava tarihinde sonra ise davalılarca yine 34.781,86 TL sigorta ve işçilik ücretlerinin ödemesi yapıldığından bu miktarın ise infaz aşamasında dikkate alınmasının gerektiği, icra İnkar tazminatı açısından ise; 2004 Sayılı İİK'nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak geçerli bir icra takibinin yapılması, borçlunun süresi içerinde ödeme emrine itiraz etmesi, itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde açılması ve borçlunun haksızlığına karar verilmesinin gerektiği, dosya kapsamında geçerli bir icra takibinin bulunduğu, 7 günlük itiraz süresi içerisinde davalının ödeme emrine itiraz etmiş olduğu ve yine itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, borçlunun haksızlığından kasıt ise alacak miktarının likit, yani belirlenebilir olduğu, borçlu şayet alacak miktarını belirlemek için bütün unsurları biliyor ise alacağın likit sayıldığı, ayrıca borçlunun icra takibine kötü niyetle itiraz etmesi şartının kanunda aranmadığı, somut davada alacağın eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu, işin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin değerinin bilirkişi raporu ile belirlenebilecek olduğu, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalıların Antalya 7. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak 136.493,69 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava tarihinden sonra yapılan 34.781,86 TL'lik ödemenin infazda dikkate alınmasına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, mahkemece davalı tarafça işçilere ödendiği kabul edilen bedellerin ödenip ödenmediğinin araştırılmadığı, bu ödemelerin davacı ve davalı tarafın iş ilişkisinin sona erdiği tarihten sonraki döneme ilişkin olduğu, davacının ilave işler sebebiyle projede belirlenen imalattan daha fazla imalat yaptığı, bu nedenle projedeki metraja göre hesaplama yapılamayacağı, döşeme imalatının bedelinin belirlenmesinde hak ediş raporlarındaki metrajlar yerine projesindeki metrajın esas alındığı, projede 11005 m2 iken ilave imalatla 11059,12 m2 döşeme yapıldığı, tahakkuka bağlanmış hak ediş raporlarındaki perde, kolon metrajının 4322,22 m2 olarak belirtildiği, bilirkişilerin projeye bağlı kalarak imalatı 3946 m2 olarak hesapladığı, davacının hak ediş alacağının 908.457,56 TL olması gerekirken, 903.040,00 TL hesaplandığı, ilk 5 adet hak edişte tartışma olmadığı, sadece 6 nolu hak edişin onaylanmayıp ihtilaflı olduğu, sözleşmeye göre 120 iş gününün işin bitirilmesi için belirlendiği, bunun 120 günden farklı olduğu, bu hususun değerlendirilmediği, sözleşme dışı yapılan imalatların sözleşme süresine ilavesi gerektiği, bilirkişilerin idare tarafından 20 gün ek süre verilmesinin iş artışlarından kaynaklandığı değerlendirilmesi yapılarak hesaplama yapıldığı, ilave işlere ilişkin hesaplama yapılmadan geç teslim sebebiyle ceza-i şart bedeli hesabı yapılarak mahsup kararı verilmesinin hatalı olduğu, hak edişlerden yapılan %10 kesintilere ilişkin hükümde ve raporda herhangi bir açıklama bulunmadığı, SGK ödemelerin hak ediş alacaklarından mahsup edildiği, mahkemece bu ödemelerin mükerrer mahsup edilerek hüküm kurulduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Davalılar vekili, davacı tarafa herhangi bir muaccel bir borcun bulunmadığı, davalılar tarafından davacı hesabına yapılan ödemelerin tamamının mahsup edilmediği, bilirkişi raporunda SGK pirim ödemeleri vs. konusunda değerlendirme yapılmadığı, muaccel olmayan alacak işin takip başlatıldığı ve aleyhe yargılama gideri, vekalet ücretine hükmedildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı alt yüklenici/taşeron, davalı taraf ise asıl yüklenici/iş sahibidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.Dava itirazın iptali davası olup, davacı 371.153,37 TL asıl alacak ve 1.982,87 TL işlemiş faizi üzerinden davalılara karşı genel haciz yoluyla ilamsız takip yapmış ve takip talebinde alacağın... kalıp demir beton dökümü imalatından kaynaklanan hak ediş ve iskele kira bedelinden kaynaklanan bakiye alacak olarak açıklamıştır. Dava dilekçesinde ise, takibe konu yaptığı alacaklarını 6 nolu hak ediş imalatından kaynaklanan 190.066,80 TL sözleşme uyarınca önceki hakediş imalatlarından yapılan %10 tutarındaki hak ediş kesintisi olan 112.571,66 TL sözleşmede belirtilen iskele kira bedeli 5.000,00 TL ve fatura tutarlarına göre eksik ödenen 63.605,09 TL olmak üzere toplam 371.243,55 TL olduğunu bu miktardan dava tarihinden önce ödenen 20.000,00 TL'nin düşülmesi sonucu bakiye toplam 353.136,34 TL işlemiş faiz dahil alacağı bulunduğu iddiasıyla dava açmış ise de, davacının dava dilekçesindeki bir kısım talepleri açıklamaya muhtaç durumdadır. Öncelikle davacı vekiline usulünce süre verilerek önceki hak edişlerinden yapıldığı belirtilen 112.571,66 TL %10'luk kesintinin hangi hak edişlerden yapılan kesinti olduğunun ve bunların miktarını net bir şekilde açıklayıp ortaya koyması gerekmektedir. Yine, dava dilekçesinde belirtilen ve eksik ödendiği bildirilen 63.605,09 TL eksik fatura ödemesinin de hangi hak ediş kapsamına giren imalatlar ve faturalar nedeniyle eksik ödeme yapıldığı hususunun açıklanması ve hak edişe göre miktarlarının ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu hususlarda davacı vekiline süre ve imkan tanınarak dava konusu tam belirlendikten sonra değerlendirme yapılıp sonuca gidilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmadan karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.2. Davacının dava konusu yaptığı alacaklarının ve davalı tarafın ise, alacağın muaccel olmadığı, geç teslim edildiği, ceza-i şart alacağı bulunduğu, eksik ve ayıplı imalat olduğu ve davacı işçilerinin ödemesini yaptığı gibi mahsup iddialarının çözüme kavuşturulabilmesi için, öncelikle taraflar arasında daha önce düzenlenmiş bulunan 5 adet hak ediş kayıtlarının dayanağı olan tüm tutanaklarla birlikte okunaklı ve onaylı örneklerinin dosyaya getirtilmesi gerekir. Bu konuda taraflara usulünce süre verilmelidir. Ayrıca, yine uyuşmazlığın çözümü için asıl yüklenici olan davalıların, asıl iş sahibi kurumla yaptıkları sözleşme ve hak ediş tutanakları geçici ve kesin kabul tutanakları ve teslime ilişkin belgeler ilgili kurumdan getirtilmelidir. Tüm bu belgeler getirildikten sonra, davacının talep ettiği alacak kalemlerinin daha önce düzenlenen hak edişlere girip girmediği, bu hak edişlere ihtirazi kayıt konulup konulmadığı, ayrıca teslim tarihinin davalıların ceza-i şart alacağı için gönderdiği 23 Kasım 2018 tarihli ihtarnameden sonra olması durumunda, bu ihtarnamenin ceza-i şart alacağı yönünden ihtirazi kayıt yerine geçeceği de değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmelidir. Yine, ceza-i şart alacağı belirlenirken fazla imalat nedeniyle davacıya verilen 20 günlük sürenin yeterli olup olmadığı, dolayısıyla fazla imalat sebebiyle gecikilen sürenin 20 günden fazla olması halinde bu sürenin de davalı tarafça ihtarname ile bildirilen ifa süresine (05/10/2018 tarihi) eklenmesi gerektiği değerlendirilmeli, bu konuda rapor ya da ek rapor alınmalıdır.
3.3. Davalılar vekili 6 nolu hak ediş kapsamında eksik ve ayıplı işler bulunduğunu iddia ettiğine göre, bu hususlar da değerlendirilmeli, bu konuda bilirkişilerden rapor ya da ek rapor alınarak, varsa eksik ve ayıplı imalatların giderim bedeli hak edişten düşülerek davacının alacağı belirlenmelidir.
3.4. Yukarıda yapılan açıklamalara göre, yapılacak araştırma ve inceleme sonucu davacının bakiye hak ediş alacağı ve varsa diğer alacak kalemleri hesaplanmalı, ayrıca davalıların mahsup iddiaları üzerinde durulmalı, davalı tarafından davacı işçileri için yapıldığı ileri sürülen SGK ve işçilik ödemeleri değerlendirilmeli, davalı tarafça ispatlanan mahsup taleplerinin değerlendirilerek davacı alacağından düşülmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuyla yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
3.5. Yukarıda açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, kararın esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 12/12/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...