(5237 S. K. m. 2, 7, 51, 52, 58, 62, 157, 158) (5271 S. K. m. 253, 280, 284, 286, 289)
Yerel Mahkemece verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulmakla, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:
İstinaf başvurusunun reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre;
Sanık R. E. S. hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat kararına karşı aleyhe istinaf bulunmadığı, sanık T. D. Ö. ve sanık A. E. müdafileri ile sanık R. E. S.'in istinaf taleplerinin verilen mahkumiyet kararlarına ilişkin olduğu belirlendikten sonra yapılan incelemede;
Müşteki M. K.'ın 2013 yılı Ekim ayı içerisinde Gölhisar İlçesi Çamköy köyünde bulunan Kılınçoğlu Tarım Ürünleri Ltd. Şti'ni işlettiği, merkezi İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde bulunan ve sanık T. D. Ö.'in işlettiği S. İ. Tarım Gıda İçecek San.Tic.Ltd.Şti'ne 25/10/2013 tarihinde 045890 numaralı fatura suretinden açıkça anlaşıldığı üzere 188.244,00 TL'lik üzüm sattığı, bunun karşılığında sanık A. E. tarafından müşteki M. K.'a 2014 yılı mart ayı içerisinde postayla adli emanetin 2014/123 sırasında kayıtlı bulunan Garanti Bankası İstanbul/Şehremini şubesine ait, 15/06/2014 keşide tarihli, 0001572 numaralı, 30.000 TL bedelli, alacaklısı T. Y., borçlusu Ş. Endüstriyel Temizlik Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti. olan çekin gönderildiği,
Suça konu çekin T. Y., D. D., R. E. S. tarafından cirolandığı, en son müşteki M. K. tarafından İş Bankası Gölhisar şubesine ibraz amacıyla cirolanarak çekin adı geçen banka şubesine ibraz edildiği, ancak suça konu çekin Garanti Bankası İstanbul/Şehremeni şubesi tarafından sahte olduğundan bahisle şikayette bulunulduğu, suça konu çek ile çek üzerinde keşideci sıfatıyla imzası bulunan Şenkallar Ltd.Şti'nin yetkilileri T. Ş. ve A. K. ile yine çekte cirosu bulunan T. Y., D. D., R. E. S. ve M. K.'ın ve A. E. ile T. D. Ö.'in imza, yazı ve rakam örneklerinin Antalya Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğüne gönderildiği, adı geçen müdürlükçe tanzim edilen 20/07/2015 tarihli ekspertiz raporuna göre; çek üzerinde bulunan yazı ve rakamların evvelce yazılı bulunan ve okunabilmesi mümkün olmayan rakamların ve yazıların fiziksel yolla silinmelerinden sonra tahrifen yazıldıkları, bu tahrifatın ilk nazarda ve kolaylıkla dikkati çekmeyeceği cihetle söz konusu belgenin iğfal kabiliyetini haiz olduğu, çek üzerinde bulunan müşteki M. K.'a ait imza ve yazıların basit yapılı imza olması nedeniyle sağlıklı bir karşılaştırma yapılamadığı, ancak sanık R. E. S. ve hakkında atılı suçlardan beraat kararı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen istinaf dışı sanık D. D. tarafından yazılan yazı ve atılan imzaların adı geçenlerin elinden çıktığı, T. Y., A. K. ve T. Ş. tarafından atıldığı iddia edilen imzaların ve yazıların ise adı geçenlerin elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlikte karigrafik uygunluk tespit edilemediği, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün göndermiş olduğu Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 22/01/2014 tarih ve 8491 sayılı ilanı uyarınca belirtilen tarihte Şenkallar Ltd.Şti'nin tek yetkilisinin şüpheli A. K. olduğunun ilan edildiği, ekspertiz raporuna göre sahte ve iğfal kabiliyetine haiz olan çekin sanıklar T. D. Ö. ile A. E. tarafından müşteki M. K.'a üzüm satışı karşılığında verilmek suretiyle kullanıldığı, sanık D. D. ve sanık R. E. S. tarafından da suça konu sahte çeki ciro etmek suretiyle kullandıkları, böylece resmi evrak niteliğindeki çeki sahte olduğunu bilerek kullandıklarından resmi belgede sahtecilik suçunu işledikleri, suça konu çeki bankaya ibraz etmek suretiyle de bankayı aracı kılmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia olunan olayda;
Dosyaya ibraz edilen 25.10.2013 tarih ve 045890 nolu fatura fotokopisi içeriğine göre S. İ. Tarım Gıda İçecek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin şarap yapmak için müşteki M. K.'dan 188.244,00 TL. değerinde üzüm satın aldığı, adı geçen şirketin ürettiği şarapları satamaması ve müştekiye olan borcunu ödeme güçlüğü içerisine girmesi sebebiyle elinde kalan şarapları müşteki M. K.'ın göstereceği TAPDK lisansı olan bir toptancıya borcuna karşılık vermeyi kabul etmesi ve bu şekilde anlaşma sağlanması üzerine, müşteki M.'nın kendi yaptığı piyasa araştırması sonucu daha önceden tanıdığı ve arkadaşı olan şarap toptancısı sanık A. E. ile bağlantı kurarak onunla anlaşıp S. İ. Tarım Gıda İçecek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden satılamayan şarapları sanık A. E.'ye teslim etmesini istediği, bu şekilde S. İ. Şirketi tarafından müştekinin talimatı ile sanık A.'a teslim edilen şarapların karşılığında bu şirket tarafından herhangi bir bedel alınmadığı, şirketin müşteki M.'ya olan borcunu bu şekilde Barter Sözleşmesiyle (takas yoluyla) ödemiş olduğu, sanık T. D. Ö.'in S. İ. şirketinde ortak veya yetkili temsilci olmadığı, 2013 yılı Mayıs ayından itibaren şirkette pazarlama elemanı olarak çalıştığı 2014 yılının Mart ayında da şirketteki işinden istifa ederek ayrıldığı, bu durumun SGK kayıtlarından da anlaşılacağı, S. İ. Şirketinin Ticaret Sicil Kayıtlarına göre yetkili temsilcisinin B. D. olduğu, sanık T. D. Ö.'in adı geçen şirketin temsilcisi olmadığı, S. İ. Şirketinin defter ve belgelerinin incelettirilmesi sonucu ise şarapların sanık A. E.'ye teslim edildiğinin anlaşılacağının, sanık T. D. Ö. müdafii tarafından istinaf dilekçesinde iddia edildiği, sanık A. E. müdafiinin ise istinaf dilekçesinde sanık A.'ın 2011 yılında yurt dışından bira ithal eden ithalatçı bir firmada pazarlama elemanı olarak işe başladığını, dolayısıyla alkollü içecek piyasasında işi gereği birçok insan ile tanıştığını, Edirne ilinde bulunan ve E. G. Tütün ve Alkol Toptan Ticaret Firmasını çalıştıran sanık R. E. S.'i ve E. G.'i sanık R. E.'in kardeşi Uğur aracılığı ile bu piyasada tesadüfen tanıdığını, yine müşteki M. ve sanık T. D. Ö.'i de aynı şekilde bu piyasadan dolayı tanıdığını, sanık T. D. Ö. ile müşteki M.'nın ürettikleri S. İ. şaraplarının pazarlamasında sanık A. E.'den yardım istemeleri üzerine sanık A.'ın onlara yardımcı olduğunu, şarapları sanık R. E. S.'in kardeşi Uğur'un ve E. G.'in çalıştırdığı Edirne’de bulunan E. G. Tütün ve Alkol Toptan Ticaret Firmasına gönderdiğini, müşteki M.'nın ve sanık T. D. Ö.'in talebi üzerine şarapların satımı karşılığı sanık R. E. S.'den aldığı suça konu çeki ise kargo yoluyla müştekiye gönderdiğini, iddia edildiği gibi S. İ. Şirketinin sanık A. E.'den hiç bir alacağının olmadığını, bu şirketin müşterisi de olmadığını, sadece aracılık yapıp hiç bir kazanç da elde etmediğini, suça konu çekte cirosunun da bulunmadığını, sanık R. E. S.'in suça konu çek karşılığında sanık A. E.'ye savunmasında iddia ettiği gibi tırlara ve araçlara konulan AdBlue adında oto katkı kimyasal maddesi satmadığını, sanık R. E. S.'in buna ilişkin belge sunmadığını, iddianın yalandan ibaret olduğunu, oysa çekte sanık R. E. S.'in cirosunun bulunduğunu, sanık A. E.'in cirosunun bulunmadığını, bunun da sanık A.'ın savunmalarını doğruladığını iddia ettiği, müşteki M.'nın kovuşturma evresinde beyanının alınamadığı, soruşturma evresindeki beyanında ise, suça konu çekin şarapların satışı karşılığında sanık R. E. S. tarafından ciro edilerek sanık A. E.'ye verildiğini, sanık A.'ın ise çeki kargo yoluyla kendisine gönderdiğini beyan ettiği, sanık R. E. S.'in ise savunmasında sanık A.'a oto katkı maddesi sattığını karşılığında suça konu çeki sanık A.'dan aldığını, banka tarafından çek sahipleri çekleri ödemiyor dendiği için çeki tekrar sanık A.'a ciro yaparak iade ettiğini beyan ettiği, kendisine şarap satıldığından bahsetmediği, bu sanığın savunmasının sanık A.'ın savunması ile tamamen çeliştiği, tüm sanık savunmaları ve müşteki beyanı üzerinde durularak yerel mahkemece yeterli araştırma yapılmadığı, savunmalar arasındaki açık çelişkilerin giderilmediği, yine sanık A. E. ile sanık R. E. S. arasındaki suça konu çek ile ilgili ilişkinin yerel mahkemece yeterince araştırılmadığı, suça konu çekte ciroları bulunmayan sanıklar A. E. ile T. D. Ö.'in ne şekilde sahtecilik suçuna iştirak ettiklerinin gerekçelendirilemediği gözetildiğinde;
Olayın her türlü kuşkuyu giderecek şekilde ortaya çıkartılması bakımından, S. İ. Tarım Gıda İçecek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ticari defter ve belgeleri temin edilerek, ayrıca bu şirketin Ticaret Sicil Odasından ve Ticaret Sicil Gazetesinden 2013-2014 yıllarında yetkili temsilcisinin kim olduğu da belirlenerek, dosyaya istinaf aşamasında ibraz edilen Ticaret Sicil Gazetesine göre yetkili temsilcisinin B. D. olduğu anlaşılmakla, dosyada bulunan üzüm satışına ilişkin fatura da eklenerek B. D.'nın da tanık olarak beyanına başvurulmak suretiyle, müşteki ile üzüm ticareti yapıp yapmadıkları, aralarındaki bu ticarete ilişkin ödemenin ne şeklide yapıldığı, borcun ödenmesi konusunda nasıl bir anlaşma yapıldığı, ne şekilde bir yol izlendiği, sanık T. D. Ö.'in bu şirketteki pozisyonunun ne olduğu, şirkette ne zaman ve hangi sıfatla işe başladığı, şirketteki görevinden ne zaman ayrıldığı, müşteki ile şirket adına üzüm alımını kimin yaptığı, diğer sanıkların suça konu üzüm ve şarapların satımı ile ilgili olarak adı geçen S. İ. şirketi ile irtibatlarının bulunup bulunmadığı, sanık A. E.'ye veya sanık R. E. S.'e müştekinin talimatı doğrultusunda borçlarına karşılık olmak ve satılmak üzere şarap teslim edip etmedikleri, buna ilişkin belgelerin varsa S. İ. şirketinden temininin sağlanması ya da sanık A. E.'nin şirketten teslim aldığı iddia edilen şarapları sanık R. E. S.'in de irtibatının bulunduğu belirtilen Edirne ilinde bulunan Egemen G. Tütün ve Alkol Toptan Ticaret Firmasına verip vermediği, böyle bir şirketin kayıtlarda mevcut olup olmadığı, yetkili temsilcilerinin kim olduğu belirlenerek sanık A. E.'nin savunmasının doğruluğunun araştırılması gerekirse bu firma yetkililerinin ve sanık R. E. S.'in kardeşi olduğu bildirilen U. isimli kişinin de tanık sıfatıyla olay hakkında bilgi ve görgülerine başvurulması, sanık T. Ö.'in S. İ. Şirketinde hangi sıfatla çalıştığına dair kayıtların SGK kurumundan sorularak tespit edilmesi, sanıkların savunmaları doğrultusunda müşteki M.'nın adresi sıkı bir şekilde araştırılarak kovuşturma evresinde beyanının tespiti ile şikayet ve delillerinin sorulması, davaya katılma hususunda beyanının alınması, sanıkların savunmaları birbiriyle çelişmekle bu çelişkilerin giderilmesi için savunmaları birbirine okunmak suretiyle çelişkilerin giderilmeye çalışılması, suça konu çekte keşideci olarak görünen Ş. Endüstriyel Temizlik Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti' temsilcisi A. K. ile lehtar ve ilk ciranta olarak görünen T. Y.'in dosyadaki sanıklar ile irtibatının bulunup bulunmadığı, sanıkları tanıyıp tanımadıkları, ticari ilişkilerinin bulunup bulunmadığı yönünde tanık sıfatıyla beyanlarının alınması zorunlu görülmekle belirtilen hususlarda yeterli araştırma yapılmadan sanıkların savunma haklarının kısıtlanması ile eksik ve yetersiz gerekçe ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi;
Kabule göre de;
1-Sanıklar T. D. Ö. ve A. E. hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı TCK'nın 158/1-f-son maddesine göre adli para cezası tayin edilirken, suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katı olan 30.000 TL.den az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç, gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı Kanunun 52. maddesi uyarınca 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezası belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde 3000 günden başlatılması yerine 1500 günden başlatılmak sureti ile adli para cezası belirlenmesi istinaf edenlerin sıfatına göre ve günlüğü 50 TL.den çevrilmesi nedeniyle sonucu itibariyle doğru olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.
2-Sanık R. E. S.'in adli sicil kaydına konu diğer ilamların tekerrüre esas olmadığı da gözetildiğinde, sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen hükümde tekerrüre esas alınan Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 18.05.2009 tarih ve 2008/169 Esas - 2009/615 Karar sayılı ilamıyla sanığın 5237 sayılı TCK'nin 157/1. maddesi gereğince dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verildiği ancak; 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nin 253. maddesi gereğince uzlaşma hükümleri yeniden düzenlenerek, sanık hakkında tekerrüre esas alınan TCK'nin 157/1. maddesinde düzenlenen dolandırıcılık suçunun da uzlaşma kapsamına alındığı anlaşılmakla; TCK'nin 2. ve 7. maddeleri de gözetilerek, sanık hakkında tekerrüre esas alınan hükme ilişkin uzlaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı mahkemesinden sorularak, sonucuna göre sanık hakkında TCK'nin 58. maddesinde düzenlenen tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesinde zorunluluk bulunması,
3-5237 sayılı TCK.nun 51. maddesi gereğince tayin edilen hapis cezasının ertelenmemesi için kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla hapis cezasından mahkum olunması gerektiği, zararın giderilmemesi hususunun dolandırıcılık suçu için söz konusu olacağı, sahtecilik suçu açısından maddi zarardan söz edilemeyeceği, sanıklar A. E. ve T. D. Ö.'in adli sicil kayıtlarının bulunmadığı gibi talimat yoluyla savunmaları alınan ve mahkemece gözlemlenemeyen sanıkların dosyaya yansıyan olumsuz kişilikleri de anlaşılmadığından, haklarında 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesi uygulanan bu sanıklar hangi dosya kapsamı ile bağdaşmayacak şekilde yetersiz gerekçe ile sadece "olumlu kanaat oluşmadığından" söz edilerek 5237 sayılı TCK.nun 51. maddesinin uygulanmamasına hükmedildiği, tekrar suç işlemeyecekleri yönündeki olumsuz kanaatin ne olduğunun karar yerinde denetime olanak verecek şekilde tartışılmaması,
Usul ve kanuna aykırı olduğundan istinaf itirazlarının bu yönlerden kabulü ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-d ve 289/1-g-h maddeleri gereğince hükmün BOZULMASINA,
Dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
5271 sayılı CMK'nın 284 ve 286/1. madde ve fıkraları gereğince KESİN olarak 21.11.2017 tarihinde oy birliği ile, karar verildi. (¤¤)