Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-155 (Özelleştirme Nihai Bildirim)
Karar Sayısı : 07-83/1004-389
Karar Tarihi : 1.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ
B.RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Bekir KOCABAŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
D. TARAFLAR : - Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
Konya Yolu Üzeri 06330 Etiler/Ankara 20
- Gazipaşa Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Evren Mh. Koçman Cd. No:32/1 Bağcılar/İstanbul
- Aydoğan Turizm Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Kargıcak Kasabası Goldcity Turizm Kompleksi Alanya/Antalya
- TAV Havalimanları Holding A.Ş.
Atatürk Hava Limanı Dış Hatlar Terminali 34149
Yeşilköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Antalya Gazipaşa Havaalanının mevcut sınırları dahilinde
tüm tesis, cihaz ve sistemlerinin kiralanmak suretiyle işletilmesi hakkının 25 yıl 30
süre ile devri işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.2.2006 tarih, 854 sayı ile giren Devlet
Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ)'nün ön bildiriminde, Mülkiyeti
DHMİ’ye ait olan Antalya Gazipaşa Havaalanı’nın sınırları dahilinde yer alan mevcut
hava tarafı ve kara tarafı tesisleri ile PAT sahalarının tamamının 5335 sayılı Kanun’un
33. maddesi kapsamında 15 yıllık bir süre için kiralanmasına ilişkin olarak, 1998/4
sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin
Rekabet Kurumu'na yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu'nun görüşü 40
talep edilmiştir.
8.3.2006 tarihli mesleki daire görüşü ile 13.3.2006 tarih, 1589 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal eden DHMİ'nin görüşü, 23.3.2006 tarih, 06-20 sayılı Kurul
07-83/1004-389
2
toplantısında görüşülerek, 06-20/265-M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu
Görüşü oluşturulmuş ve anılan İdare'ye bildirilmiştir.
Takiben, DHMİ tarafından yapılan ve Kurumumuz kayıtlarına 14.9.2007 tarih, 6123
sayı ve 4.10.2007 tarih, 6568 sayı ile intikal eden başvurularda, kiralamaya ilişkin
ihalenin 31.8.2007 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye Gazipaşa Havacılık San. ve
Tic. A.Ş. (Gazipaşa A.Ş.), Aydoğan Turizm Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Aydoğan
A.Ş.) ve TAV Havalimanları Holding A.Ş. (TAV)’nin katıldığı belirtilerek; iç zarfların 50
açılmasını müteakip yapılan pazarlık sonucunda en yüksek teklifi TAV’ın verdiği ifade
edilmekte ve 1998/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin talep edilmektedir.
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
"Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ" ve 1998/4 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 19.10.2007 tarih, 2007-4-155/ÖN-07-MY sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim
Raporu, 22.10.2007 tarih, REK.0.08.00.001-120/312 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-
83 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 60
- Bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun ile 1998/4 ve 1997/1 sayılı Tebliğler
uyarınca izne tabi bir devralma olduğu,
- Devre konu unsurların TAV, Aydoğan A.Ş., veya Gazipaşa A.Ş.’den herhangi birisi
tarafından devralınması 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi açısından bir sakınca
yaratmayacağından işleme izin verilmesinin yerinde olacağı
görüşlerine yer verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 70
Havaalanı işletmeciliğine ilişkin olarak ilgili ürün pazarı belirlenirken, birkaç hususun
göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Öncelikle, havaalanı işletmeciliği
sektöründe tüketiciler; havayolu şirketleri, terminal bünyesinde bulunan mağaza
işletmecileri ve yolculardan oluşmaktadır. Dolayısıyla, havaalanı işletmeciliği
pazarında sunulan hizmetlerin bir kısmı yolcuların, bir kısmı havayolu şirketlerinin ve
mağaza işletmecilerinin, bir kısmı ise her üç tüketici grubunun taleplerine hitap
edecektir. Öte yandan, havaalanı işletmeciliği hizmetlerinin tamamı bir bütün olarak
tek bir teşebbüs tarafından verilebileceği gibi, hizmetin parçalara ayrılarak farklı
teşebbüsler tarafından verilmesi de mümkündür. Bu noktada, hizmetin ne kadarının
kim tarafından verdirileceğinin takdir yetkisi, havaalanının mülkiyet ve işletme 80
haklarına sahip olan DHMİ’ye ait bulunmaktadır. Havaalanı işletmeciliği pazarı bu
yönüyle değerlendirildiğinde söz konusu pazar, her biri birer ilgili ürün pazarı olarak
kabul edilebilecek şu alt pazarlardan oluşmaktadır:
07-83/1004-389
3
a) Havaalanı altyapı hizmetleri pazarı (pistlerin yapımı ve bakımı, terminallerin
ısıtılması, havalandırma v.s.),
b) Havaalanı yer hizmetleri pazarı (bagajların taşınması, yakıt ikmali, uçakların bakımı
v.s) ve 90
c) Havaalanına ilişkin diğer ticari hizmetler pazarı (terminal bünyesindeki mağazalar,
oteller, kafeteryalar, otoparklar, v.s).
Bildirim formunda, havaalanı terminalinde faaliyet gösteren tüm kamu ve özel kurum-
kuruluşlarının, kişilerin, yolcu karşılayan ve uğurlayanların çalışmalarını kolaylaştırmak
ve terminalden yararlanmaları sırasında konforun sağlanması (temizlik, hijyen, ısıtma,
havalandırma, iklimlendirme, bina bakım ve onarımı, her tür mekanik, elektrik, elektro-
mekanik ve elektronik sistem ve cihazların işletimi ve hizmette bulundurulması) ile
yolcu ve tesis güvenliklerinin özel güvenlik teşkilatı kurarak sağlanması “terminal
hizmetleri”nin bir parçası olarak kabul edilmiştir.
Ayrıca, bildirime konu devralmada terminal hizmetleri dışında devre konu bir diğer 100
unsur, Gazipaşa Havaalanında verilecek olan yer hizmetlerine ilişkin işletme
haklarıdır. SHY-22 sayılı Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca
yer hizmetleri temsil, yolcu trafik, yük kontrolü ve haberleşme, ramp (ramp, kargo ve
posta, uçak temizlik, birim yükleme gereçlerinin kontrolü), uçak hat bakım (uçak hat
bakım, yakıt ve yağ), uçuş operasyon, ulaşım, ikram servisi, gözetim ve yönetim, uçak
özel güvenlik hizmet ve denetimi hizmetlerinden oluşmaktadır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Havaalanı işletmeciliği pazarına ilişkin ilgili coğrafi pazar belirlenirken tüketicilerin
tercihleri önem arz etmektedir. Havaalanlarının öncelikli müşterileri olan havayolu 110
şirketleri açısından bakıldığında, havaalanı tarafından sunulan altyapı ve yer
hizmetlerinin kalitesi şüphesiz bir tercih sebebidir. Ancak ülkemizde, havaalanı
işletmecilerinin uygulayacağı tarifelerin DHMİ tarafından onaylanması gerektiği dikkate
alındığında, herhangi bir havaalanının tercih edilmesinin havayolu şirketinin
maliyetlerinde ciddi bir değişiklik meydana getirmeyeceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla,
havayolu şirketlerinin tercihlerinde esas belirleyici unsur, ilgili havaalanının potansiyeli
ve yolcuların tercihidir.
Havaalanlarının coğrafi pazarı belirlenirken önem arz eden bir diğer husus havaalanın
bölgesel bir havaalanı mı, yoksa uluslararası bir havaalanı mı olduğudur. Çünkü gerek
havayolu şirketleri açısından, gerekse yolcular açısından havayolunun bölgesel veya 120
uluslararası olması önemli bir tercih unsuru olarak ortaya çıkmaktadır. Çoğunlukla iç
hat uçuşların yapıldığı bölgesel havaalanlarının hinterlandı daha dar bir alanı
kapsamaktayken, daha az sayıda olan uluslararası havaalanlarının hinterlandı daha
geniş bir alanı kapsamaktadır.
Uzun süreliğine devredilecek birim, coğrafi olarak Antalya’ya 187 km, Alanya’ya 45 km
ve Gazipaşa’ya da 5 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Antalya ili çevresinde havaalanına
07-83/1004-389
4
sahip diğer iller ise Isparta ve Muğla’dır. Antalya Hava Limanı’nın ağırlıklı olarak, tarihi
ve doğal güzellikleri nedeniyle Antalya ili ve çevresinde konaklayan dış hat yolcularına
hizmet verdiği görülmektedir. Diğer taraftan, Isparta’da bulunan 600.000 yolcu
kapasiteli Süleyman Demirel Hava Limanı, iç ve dış hat uçuşlarına açık olmakla 130
birlikte genel olarak iç hat yolcularına hizmet vermektedir. Muğla’da ise 8.000.000
yolcu kapasiteli Dalaman Hava Limanı ve 2.600.000 yolcu kapasiteli Milas-Bodrum
Hava Limanı olmak üzere uluslararası uçuşlarda kullanılabilen iki hava limanı
bulunmaktadır. Ancak söz konusu hava limanları ile Antalya ili ve çevresindeki turistik
bölgeler arasındaki kara ulaşımının havayolu kullanmanın avantajlarını (süre, konfor,
vb.) ortadan kaldıracak uzunlukta olması sebebiyle Dalaman Hava Limanı ve Milas-
Bodrum Hava Limanı, Muğla ve çevresinde konaklayan dış hat yolcuları tarafından
tercih edilmektedir. Isparta Süleyman Demirel Havaalanı ise, iç hat uçuşlarda Isparta,
Burdur ve yakın çevresinde konaklayan yolcular için tercih edilirken sınırlı sayıda
gerçekleşen dış hat uçuşlarda Isparta ve Burdur’la birlikte Antalya ve yakın çevresinde 140
konaklayan turistler tarafından da tercih edilebilmektedir.
Gazipaşa Havalimanı’nın mevcut potansiyeli, en fazla 10-15 kişilik küçük uçaklara
hizmet verebilme kapasitesine sahiptir. Ancak önümüzdeki dönemde havaalanının
iyileştirilmesi yönünde yatırımların yapılması halinde, iç hat ve dış hat uçuşlarda
Antalya ili ve yakın çevresinde ikamet eden yolcular tarafından tercih edilmesi
mümkündür. Bu yönüyle Gazipaşa Havaalanı’nın Antalya Havaalanı ile aynı pazarda
kabul edilmesi mümkündür. Isparta Havaalanı her ne kadar dış hat uçuşlar için
Antalya Havaalanı ile aynı pazarda kabul edilse bile, Isparta Havaalanı ile Gazipaşa
Havaalanı arasında yaklaşık 310 km mesafe bulunması nedeniyle bu iki havaalanının
birbirlerine ikame olamayacağı anlaşılmaktadır. 150
Bu bilgiler doğrultusunda, inceleme konusu dosya bakımından ilgili coğrafi pazar
“Antalya ili” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Devralmanın Muhtemel Tarafları
H.2.1. Aydoğan Turizm Taahhüt Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Alanya Ticaret Sicilinde 25.000.000 YTL sermaye ile kayıtlı bulunan Aydoğan A.Ş.,
Antalya ve Mersin illerinde turizm, ulaşım ve tarım sektörlerinde faaliyet
göstermektedir. Şirketin ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı
Güzin GÖKÇEOĞLU 1 %0.025
Nevin AYDOĞAN 497 %12,245
Fahrettin Kerim AYDOĞAN 3500 %87,50
Birlik Tur. A.Ş. 1 %0.025
Ali BÜYÜKDEMİREL 1 %0.025
Toplam 4000 %100
160
07-83/1004-389
5
Aydoğan A.Ş.’nin yönetim kurulun faaliyet gösteren kişilerden aynı zamanda etkilenen
pazarlarda faaliyet gösteren başka teşebbüslerin denetim ve yönetim kurullarında da
görev alan herhangi bir şahıs bulunmamaktadır. Aydoğan A.Ş.’nin ilgili pazarda
faaliyeti bulunmamakla birlikte teşebbüsün faaliyet gösterdiği sektörlerdeki 2006 yılı
toplam cirosu, 21.469.562,98 YTL olarak bildirilmiştir.
H.2.2. Gazipaşa Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Gazipaşa A.Ş., Gazipaşa Havalimanının işletilmesi amacıyla kurulmuş bir anonim
şirket olup, şirketin ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı
Mahmut SAKIZ 400 %4
LATİF SAKIZ 4490 %44
Hasan AYDEMİR 4900 %49
Selçuk KİLECİ 200 %2
Ömer KARAMEHMET 10 %1
Toplam 10.000 %100
Gazipaşa A.Ş.’nin yönetim kurulun faaliyet gösteren kişilerden aynı zamanda 170
etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka teşebbüslerin denetim ve yönetim
kurullarında da görev alan herhangi bir şahıs bulunmamaktadır. Ayrıca, şirketin
halihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmadığı için gerçekleşmiş bir cirosu da
bulunmamaktadır.
H.2.3. TAV Havalimanları Holding A.Ş.
TAV, diğer TAV Grubu şirketleriyle birlikte, gerek yurtiçinde ve gerekse yurtdışında
havalimanı yapım, işletim ve iyileştirme faaliyetleri ile iştigal etmektedir. TAV
Havalimanları Holding A.Ş.; Afken Holding A.Ş., Afken İnşaat ve Ticaret A.Ş., Tepe
İnşaat Sanayi A.Ş., ıdb Infrastructure Fund L.P., Sera Yapı Endüstrisi ve Ticaret Ltd. 180
Şti., Mehmet Cem KOZLU, Global Investment House KSCC, Global Opportunistic
Fund II Company BSCC, Goldman & Sachs International, Babrock & Brown, Kuwait
Investment Authority ortaklığından oluşmakta ve şirketin hisselerinin %18,40’lık
bölümü halka arz edilmiş bulunmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı şu şekildedir:
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı
Tepe İnşaat Sanayi A.Ş. 45.672.151 %18,86
Akfen Holding A.Ş. 38.022.747 %15,70
Akfen İnşaat Tur. ve Tic. A.Ş. 27.529 %0,01
Sera Yapı End. ve Tic. Ltd. Şti. 7.621.875 %3,15
Mehmet Cem KOZLU 2 %0,000001
Goldman & Sachs International 62.000.000 %25,60
Kuwait Investment Authority 7.750.000 %3,20
07-83/1004-389
6
IDB Infrastructure Fund L.P. 11.924.792 %4,92
Global Investment House KSCC 7.265.625 %3
Global Opportunistic Fund II
Company BSCC 4.843.750
%2
Babrock & Brown 12.496.529 %5,16
Halka Arz 44.562.500 %18,40
Toplam 242.187.500 %100
TAV’ın yönetim kurulunda yer alan kişiler ve görevleri aşağıdaki gibidir:
Adı-Soyadı Görevi
Hamdi AKIN Yönetim Kurulu Başkanı
Ali Haydar KURTDARCAN Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Mustafa Sani ŞENER Yönetim Kurulu Üyesi Murahhas Üye
İlhan İL Yönetim Kurulu Üyesi
İbrahim Süha GÜÇSAV Yönetim Kurulu Üyesi
Mustafa KALENDER Yönetim Kurulu Üyesi
Mumtaz KHAN Yönetim Kurulu Üyesi
Mehmet Cem KOZLU Yönetim Kurulu Üyesi
Şeref EREN Yönetim Kurulu Üyesi
Shailesh Kumar DASH Yönetim Kurulu Üyesi
Mehmet ERDOĞAN Yönetim Kurulu Üyesi
James Bernard FARLEY Yönetim Kurulu Üyesi
İrfan ERCİYES Yönetim Kurulu Üyesi
Süleyman SON Yönetim Kurulu Üyesi
Pierre de CHAMPLEY Yönetim Kurulu Üyesi
TAV’ın yönetim kurulu üyelerinden hiçbiri bildirim konusu işlemdeki etkilenen
pazarlarda diğer bir teşebbüsün yönetim ve denetim kurullarında görev
yapmamaktadır.
TAV grubu, 31.5.2005 tarihinde Türkiye’de havalimanı yer hizmetleri pazarlarında
faaliyet gösteren Havaş Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. (Havaş) hisselerinin %60’ını 190
devralarak bu şirketin hakim ortağı konumuna gelmiştir. Havaş’ın aralarında Antalya
Havalimanı’nın da bulunduğu Türkiye’deki on uluslar arası havalimanında sunduğu
başlıca hizmetlerin arasında, IATA Yer Hizmetleri Anlaşması kapsamında tanımlandığı
şekliyle, yolcu ve bagaj, birim yükleme araçları kontrolü, ramp, uçak temizlik, yük
kontrolü ve haberleşme, kargo, uçuş operasyon, ulaşım, temsil ve gözetim hizmetleri
bulunmaktadır. Havaş ayrıca, İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Bodrum ve Dalaman
havalimanlarında şehir merkezi ile havalimanı arasında yolcu taşımacılığı hizmeti de
vermektedir.
07-83/1004-389
7
TAV grubu şirketleri, halen İstanbul Atatürk Havalimanı, İzmir Adnan Menderes
Havalimanı ve Ankara Esenboğa Havalimanı terminallerini işletmekte olup teşebbüsün 200
“Antalya ili havaalanı terminal hizmetleri pazarında” faaliyeti bulunmamaktadır. Ancak
TAV grubu şirketlerinden olan Havaş, “Antalya ili havaalanı yer hizmetleri pazarında”
faaliyet göstermektedir.
TAV Havalimanları Holding A.Ş.’nin 2006 yılı cirosu 4.666.731,33 YTL. olarak
bildirilmiştir.
H.3. Devre Konu Birim: Antalya Gazipaşa Havaalanı
Antalya ili Gazipaşa ilçesi sınırları içerisinde yer alan Gazipaşa Hava Alanı, toplam
uzunluğu 1.244 metre, eni 24 (1122m) ve 30 metre (122m) olan uçak iniş kalkış
pistine, 500.000 yolcu kapasiteli 2.144 m2 toplam alanlı terminal binasına ve 105 araç 210
kapasiteli otoparka sahiptir.
Antalya Gazipaşa Havaalanı pistinin kuzey tarafına 2 km uzaklıkta bulunan 380 m
yüksekliğindeki doğal engeller nedeniyle pistin mevcut halde iki taraflı kullanılmasında
bir kısım zorluklar mevcuttur. Bu nedenle alan, orta ve büyük gövdeli uçakların iniş
kalkışlarına elverişsiz niteliktedir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. İşlemin Niteliği ve Kapsamı
Bildirim konusu işlem, Antalya Gazipaşa Havaalanı’nın mevcut sınırları dahilindeki tüm
tesis, sistem ve cihazların kiralanmak suretiyle işletme hakkının 25 yıl süre ile 220
devralınmasına ilişkindir.
Anılan işlemin gerçekleşmesi neticesinde devralan teşebbüs, “Antalya-Gazipaşa
Havaalanının İşletme Haklarının Kiralanmak Suretiyle Verilmesine İlişkin Kira
Sözleşmesi” uyarınca sözleşme tarihi itibarıyla 25 yıl boyunca Antalya Gazipaşa
Havaalanı’nın terminal ve yer hizmetlerinin işletme hakkına sahip olacaktır.
DHMİ tarafından yapılan ön bildirimde işlem, Antalya Gazipaşa Havaalanı’nın sınırları
dahilinde yer alan mevcut hava tarafı ve kara tarafı tesisleri ile PAT sahalarının
tamamının işletim haklarının 5335 sayılı Kanun’un 33. maddesi kapsamında 15 yıllık
bir süre için kiralanmasına ilişkin olduğu belirtilmiştir. 31.8.2007 tarihinde çıkılan
ihalede ise, aynı unsurların 25 yıllık bir süre için kiralanmasına yönelik ihale açıldığı 230
anlaşılmışır. Ön bildirim sürecinde Kurumumuza sunulan şartname ve kira sözleşmesi
taslağının ihalede sunulan ihale şartnamesi ve kira sözleşmesi ile karşılaştırılması
sonucunda, kira bedeli ve kira süresinin hesaplanma yöntemi dışında işlemin esasına
ilişkin herhangi bir değişikliğin bulunmadığı anlaşılmıştır.
H.4.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi
Rekabet Kurulu; 23.3.2006 tarih, 06-20 sayılı toplantısında Antalya Gazipaşa
Havaalanı’nın işletme haklarının kiralanmak suretiyle devrine ilişkin olarak; devre konu
havaalanının birtakım hukuki ve fiili imtiyazlara sahip olması sebebiyle, sözkonusu
07-83/1004-389
8
işlemin 1998/5 sayılı Tebliğ ile değişik 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında ön bildirime 240
tabi bir işlem olduğuna karar vermiştir.
Bu çerçevede, 1998/4 sayılı Tebliğ’in “İzin Başvurusuna Tabi Özelleştirme Yolu ile
Devralmalar” başlıklı 5. maddesi uyarınca, Rekabet Kurumu’na ön bildirimde
bulunulması zorunlu olan özelleştirme yolu ile devralma işlemleri için izin alınması da
zorunlu olduğundan, dosya konusu işlemin izne tabi bir özelleştirme işlemi olduğu
anlaşılmıştır.
1998/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi’nde, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurumundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğin bu Tebliğe aykırı
olmayan hükümlerinin özelleştirme yolu ile devralma işlemlerine uygulanmasına 250
devam edileceği” düzenlenmiştir.
Anılan madde hükmünün ışığında, işlem 1998/2, 1998/6 ve 2000/2 sayılı Rekabet
Kurulu Tebliğleri ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde
değerlendirilmiştir.
Antalya Gazipaşa Havaalanı’nın halihazırda mülkiyeti ve işletme hakları DHMİ’de
bulunmaktadır. Bildirim konusu işlem kapsamında, mülkiyet yine DHMİ’de kalmak
üzere havaalanının işletme hakları 25 yıllık bir süre için devralan tarafa geçecektir.
Esasen, devralan tarafın kendisine verilecek imtiyaz hakları vasıtasıyla havaalanı
üzerinde belirleyici etki uygulama imkanına sahip olması için 25 yıllık kira dönemi
yeterince uzun bir dönem olduğundan, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi 260
kapsamında bir devralmadır.
Antalya Havalimanı iç ve dış hat terminalleri, halihazırda IC-Fraport ortak girişimi
tarafından işletilmektedir. Bildirime konu işlem kapsamında muhtemel devralanlar olan
Aydoğan A.Ş., Gazipaşa A.Ş. ve TAV’ın ise, “Antalya ili havaalanı terminal işletmeciliği
pazarı”nda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle, gerçekleştirilen işlem
sonucunda Gazipaşa Havaalanı’nın terminal işletme hakları mevcut taraflardan
hangisi tarafından devralınırsa devralınsın “Antalya ili havaalanı terminal işletmeciliği
pazarı”nda hakim durum yaratılması veya hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde kısıtlanması söz konusu olmayacaktır.
Bildirim konusu işlem kapsamında devre konu unsurlardan biri de, Gazipaşa 270
Havaalanı’nda sunulacak yer hizmetlerinin işletim hakkıdır. Devralmanın muhtemel
taraflarından olan Aydoğan A.Ş. ve Gazipaşa A.Ş.’nin “Antalya ili havaalanı yer
hizmetleri pazarı”nda faaliyeti bulunmamaktadır. Bununla birlikte, TAV Grubu’nun
ortak girişim şirketi Havaş, Antalya ili havaalanı yer hizmetleri pazarında faaliyet
göstermektedir.
Bildirim konusu işlem, terminal ve havaalanı yer hizmetlerinin işletilmesinin birlikte
devrini öngördüğü için işlem sonucunda devralan taraf hangi teşebbüs olursa olsun;
Gazipaşa Havaalanı’nda havaalanı terminal işletmeciliği hizmetinin ve havaalanı yer
hizmetlerinin aynı teşebbüs tarafından verilmesi yoluyla bir dikey bütünleşme söz
konusu olacaktır. Ayrıca bildirim konusu işlem sonucunda devralan tarafın TAV olması 280
halinde Havaş, Antalya Havalimanı’nda yer hizmetlerinin sunumunu yaptığı için ana
07-83/1004-389
9
şirket olan TAV ile ortak girişim şirketi olan Havaş’ın aynı pazarda faaliyet göstermesi
gibi durum ortaya çıkacaktır.
Esasen, terminal ve yer hizmetlerinin Devlet Hava Meydanları ve Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğü tarafından regüle edilen bir pazar olması ve yer hizmetlerinin havayolu
şirketlerinin tercihlerine bağlı olarak alanda mevcut teşebbüs/teşebbüsler veya kendi
teşkilatları aracılığıyla sunabilmeleri nedeniyle, havaalanlarındaki dikey yoğunlaşma
piyasaya yeni girecek teşebbüslere giriş engeli yaratmamakta, dolayısıyla ilgili
pazarlardaki rekabetin önemli ölçüde kısıtlanması söz konusu olmamaktadır.
Bildirim konusu işlem dikkate alındığında, devralan taraf dışındaki bir yer hizmeti 290
sağlayıcısının Gazipaşa Havaalanı’nda bu hizmeti sunma imkanı bulunmamakla
birlikte, pazarın önemli bir kısmını teşkil eden Antalya Havalimanı özelinde potansiyel
rekabet imkanın bulunduğu anlaşılmaktadır.
Gazipaşa Havaalanı’nın mevcut kapasitesi Antalya Havalimanı’yla karşılaştırıldığında,
Gazipaşa Havaalanı’nın pist uzunluğunun ve coğrafi konumunun büyük uçakların iniş
kalkışına elverişli olmadığı, ayrıca yolcu kapasitesi açısından aralarında yaklaşık 1/20,
park kapasitesi açısından ise 1/90 gibi Antalya Havalimanı lehine bir farkın bulunduğu
görülmektedir. Gazipaşa Havaalanı ile Antalya Havalimanı arasındaki bu ölçek
farklılığı, Gazipaşa Havaalanı özelinde gerçekleşecek bir dikey bütünleşmenin ve giriş
engelinin pazarın bütününe etkisinin çok kısıtlı kalacağını göstermektedir. Dolayısıyla, 300
bildirim konusu işlem sonrasında Gazipaşa Havaalanı’nda terminal işletmecisi ile yer
hizmetleri sunucusunun aynı teşebbüste birleşmesinin pazardaki rekabeti önemli
ölçüde kısıtlamayacağı kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, bir ortak girişim şirketinin ana şirketlerle aynı pazarda faaliyet
göstermesi, ana şirketler ile ortak girişim şirketleri arasında rekabet koordinasyonuna
yol açabilecek bir durum olmakla birlikte, ana teşebbüslerden sadece birinin ortak
girişimin faaliyet gösterdiği pazarda faaliyetlerine devam etmesi halinde bağımsız
teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, Antalya Gazipaşa Havalimanı’nın işletme haklarının TAV tarafından
devralınması halinde, TAV ile Havaş aynı pazarda faaliyet gösterir duruma gelseler 310
bile, Havaş’ın ortak kontrolüne sahip diğer ana teşebbüs olan Park Grubu’nun ilgili
pazarda faaliyeti bulunmaması nedeniyle, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bağımsız teşebbüsler arasında bir rekabet koordinasyonu
oluşmayacaktır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. İlgili işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı ve 1997/1 sayılı
Tebliğler uyarınca izne tabi olduğuna,
2. Yapılan ihale sonucunda devre konu unsurların Aydoğan Turizm Taahhüt Ticaret ve 320
Sanayi A.Ş., Gazipaşa Havacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve TAV Havalimanları Holding
A.Ş.’den herhangi birisi tarafından devralınması sonucunda, aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
07-83/1004-389
10
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmayacağına; bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy